مقالات و پایان نامه ها

تعریف مسئولیت­پذیری اجتماعی

تعریف مسئولیت­پذیری اجتماعی

مسئولیت­پذیری اجتماعی به معنای پاسخگویی، پیشقدم بودن، توانائی ادای وظیفه، قابل اتکاء بودن، قابل اطمینان بودن، توانایی برای تصمیمات اخلاقی، شایستگی، بهره­مندی از تفکر منطقی و غیره می­باشد(گروز نیکل و استفنز[1]،2002: 26).

آدیسون ایلینویز ، معانی مختلف مسئولیت­پذیری را شرح داده­اند، که از آن جمله می­توان به مواردی از این قبیل اشاره نمود:

  • انجام دادن وظایف ضروری مهم
  • هدفگذاری، انتخاب کاری برای انجام دادن و عمل به آن به صورت درست و قابل اطمینان
  • توانایی پاسخگویی در خصوص اعمال انجام شده
  • انجام آنچه صحیح است و پاسخ نه گفتن به سایرین و احساساتشان
  • اطاعت از قوانین
  • زندگی مبتنی بر ارزشهای اخلاقی و همراه با تعدب
  • رشد قدرت اداره و کنترل شخصی و پیروی از الگوهای خوب
  • مد نظر قرار دادن عواقب و پیامدهای رفتارها و اهمال
  • داشتن انتظارات منطقی و متناسب از سایرین

10- هر روز بهتر از دیروز بودن

11- نشان دادن بلوغ و برقراری ارتباط مناسب با سایرین

12- قابل اعتماد بودن

13- اولویت گذاری و اقدام مناسب برای آن

14- لیاقت کنترل شخصی داشتن(گروزنیکل و استنفز، 2002: 27).

بدلی [2](2004) در تعریف مسئولیت­پذیری معتقد است، مسئولیت­پذیری فردی و شخصی یه معنای آن است که موجود انسانی پاسخگوی رفتارش که شامل افکار، انتخابها، تصمیمات، گفنه­ها و اعمال است، باشد به عبارتی معترف باشد که مسبب رفتارهایش می­باشد(بدلی،2004). گلن[3](2000 ) مسئولیت­پذیری را ” توانایی محاسبه دقیق محدودیتها و عواقب موقعیتهای خاص، امتیازات، آزادی­ها، تحلیل علل و هوامل موثر دذر موقعیت وسازگاری متناسب رفتارهای شخصی می­داند. و یهمچنین در تعریفی دیگر مسئولیت­پذیری نوعی احساس عملی در بکار گیری توانایی­ها و کوشش برای تطابق و و سازگاری با مردم می­داند و عدم تطابق با آنان را، قانون شکنی و نپذیرفتن مسئولیتها و وظایف” دانسته است(گلن، 2000: 20).

گروه کار ایالت  کالیفرنیا[4] بمنظور تعریف مسئولیت­پذیری، با عنایت به عزت نفس، بیان نمود که مسئولیت­پذیری همان قدردانی از ارزش و اهمیت شخصی و داشتن شخصیت پاسخگو برای خود و عمل مسئولانه در ارتباط با سایرین است (گروه ایالت  کالیفرنیا،1999: 44). کمیته ادیسون ایلینویز[5] نیز، انسان مسئولیت پذیر را کسی می­داند که بر اساس عزت نفس خویش و با احترام به حقوق و نظرات سایرین، انتخابها و دیدگاه­های خود را رازیابی نموده و نهایتا پیامدهای اعمال و تصمیماتش را می­پذیرد. در همین ارتباط کمیته ایلینویز مجموعه نظرات کارکنان مختلف را در خصوص مسئولیت پذیری گردآوری است که عمده­ترین آنها شامل موارد زیر است:

  • تکمیل وظایف با حداکثر توان و با ابتکار شخصی، مطابق با آنچه خواسته شده است.
  • به عهده گرفتن یا عهده داری زندگی خود، تشخیص وظایف خانوادگی، اجتماعی، کشوری و ملی
  • پاسخگویی به رفتارها و وظایف به گونه­ای بلوغ یافته
  • مقابله با حوادث زندگی، به شکل اخلاقی و همراه با راستی و درستی
  • علاقه به پذیرش پیامدهای اعمال و مقصر قلمداد نکردن سایرین
  • ارزیابی تاثیر اعمال شخصی روی سایرین، به گونه­ای رفتارها آسیبی به آنها وارد نکنئ
  • اجرای وظایف با عنایت به قانون، صاحبان اقتدار و احترام به حقوق سایرین
  • انجام به موقع کار و وظایف سازمانی
  • شناخت و پیگیری قوانی، تمیز درست از غلط و تصمصم گیری بر مبنای ارزشهای حقیقی
  • پاسخ به وظایف واگذار شده و عدم نیاز به شرح مکرر وظایف برای وی
  • سخت کار کردن، همکاری و انجام وظایف به طور کامل
  • آمادگی برای انجام اموری که ضرورت پیدا می­کند، صرفنظر از خوشامدی شخصی
  • پذیرش خطر، دست به کار شدن ونمایش قضاوت رشد یافته
  • قابل اعتمادبودن ، پاسخگوبودن، توانایی انجام وظایف براساس تفکر ومنطق
  • وظایف را پاره­ای از وجود خویش تلقی نمودن، احساس مالکیت و تعلق به مسائل و موقعیتها داشتن.
  • توانایی برقراری ارتباط با سایرین و توسعه آن(همان منبع، 48).
این مطلب مشابه را هم بخوانید :   انواع جوّ سازمانی

کلمز و بین[6] (1374) معتقدند، مسئولیت به لحاظ لغوی به معنی توانایی پاسخ دادن و در عرف به معنای تصمیم­گیری مناسب و موثر است.مقصود از تصمیم گیری مناسب آن است که شخص در چارچوب هنجارهای اجتماعی و انتظاراتی که از او می­رود، دست به انتخابی بزند که سبب ایجاد روابط انسانی مثبت، افزایش ایمنی، موفقیت و آسایش خاطر وی شود(کلمز و بین، ترجمه علی­پور، 1374: 11). فورد[7](1985) نیز مسئولیت­پذیری را ، پیروی از قوانین اجتماعی و برآورده ساختن انتظارات جامعه از فرد می­داند(فورد،1985، به نقل از فتحی­آذر، 1373: 180).

[1]. Grossnickle & Stephens

[2] . Bedley

[3] . Glenn

[4] . California`s task force

[5] . Community of Adison Illinois

[6] .Clemes & Bean

[7] . Ford