Uncategorized

تفویض اختیار چیه و چه مراحلی داره؟ "

 

یک مدیر به تنهایی نمیتونه تموم وظایفی رو که به اون مربوط شده بکنه. تفویض اختیار از طرف مدیر واسه برسی به اهداف ضروریه. تفویض اختیار یعنی تقسیم دوباره اختیار و قدرت به طرف پایین یعنی به زیردستان. در این نوشته می خواهیم نگاهی به معنی تفویض اختیار و مراحل عملی کردن اون داشته باشیم. به مفاهیم اختیار، مسئولیت و جواب انگار و رابطه بین اونا اشاره می کنیم.

 

تفویض کردن یعنی اینکه انجام دادن بخشی از کارتون رو به شخص دیگر بسپارید. تفویض اختیار رو میشه تقسیم و تخصیص قدرت به زیردستان دونست که با هدف رسیدن به نتایج مؤثر انجام می شه. واسه تفویض اختیارِ اصولی باید درباره مفاهیم اختیار، مسئولیت و جواب انگار و منشأ هر کدوم بیشتر بدونیم. سعی می کنیم به این سؤالا جواب دهیم: اختیارات مدیر از کجا ناشی می شه؟ جریان انتقال اختیار چه جهتی داره؟ مسئولیت کارکنان که به دلیل ی قبول انجام کارهای محوله ایجاد می شه، وظیفه ی پاسخگویی رو از دوش مافوق (واگذار کننده ی اختیار) برمی داره؟

ارکان تفویض اختیار

۱. اختیار

اختیار رو در سازمانای تجاری میشه برابر قدرت و حق یک فرد واسه استفاده و تخصیص منابع به شکلی موثر دونست که به خاطر تصمیم گیری و ارسال دستورهایی استفاده می شه که باعث تحقق اهداف سازمان می شن. اختیار رو باید خوب تعریف کرد. هر فردی که اختیاراتی داره باید از وسعت ی اون باخبر باشه و نباید از اون استفاده ی نامناسبی بکنه. اختیار حقِ ارسال دستور، حکم و حقِ به انجام رساندن کارهاست. بالاترین میزان اختیار رو مدیران ارشد یک سازمان دارن.

اختیار همیشه از بالا به پایین انتقال پیدا می کنه. این مسئله توضیح می ده که چیجوری با توضیح دقیق چیزی که از کارکنان انتظار میره و نحوه ی اجرایی کردن اون، افراد مافوق، کارا رو از راه زیردستان به انجام می رسانند. هر میزان اختیار باید با همون میزان مسئولیت همراه شه. تفویض اختیار به فردی دیگر، دلالت بر فرار از پاسخگویی نداره و وظیفه ی پاسخگویی بازم برعهده ی فردیه که بیشترین اختیار رو بر عهده داره.

۲. مسئولیت

مسئولیت وظیفه ی تموم کردن مأموریتیه که به فرد محول شده. فردی که مسئولیتی به اون سپرده شده باید از انجام وظیفه ی محول شده اطمینان پیدا کنه. اگه وظیفه ای که فرد واسه اون مسئول شناخته شده تکمیل نشه توضیح دادن یا عذر آوردن جایز نیس. مسئولیت دادن بی اینکه کارکنان اختیارات کافی داشته باشن به گله مندی و نارضایتی منجر می شه. مسئولیت از پایین به بالا انتقال پیدا میکنه. مدیران میانی و رده پایین مسئولیت بیشتری دارن. فردی که مسئول یک شغل در نظر گرفته می شه، ضامن اون شغله. اگه وظایف شغلی اش رو به راه مطلوب بکنه باید تشویق شه. در حالی که اگه وظایف محوله رو طبق انتظار انجام نده باید جواب گو باشه.

۳. جواب انگار

جواب گو بودن یعنی آمادگی واسه ارائه توضیح درباره هر گونه انحراف کارکرد از انتظارات از پیش تعیین شده. جواب انگار بر خلاف اختیار قابل تفویض نیس. مثلا اگه به علی وظیفه ای با اختیارات کافی واسه تکمیل اون محول شه و علی اون وظیفه رو به حمید محول کنه و اونو مجبور کنه که این وظیفه به راه شایسته بکنه. مسئولیت با حمیده اما جواب انگار بازم متوجه علیه. بالاترین میزان جواب انگار بر عهده ی مدیران ارشده. جواب گو بودن یعنی مبتکر بودن چون فرد باید به چیزی بالاتر از وسعت ی شغلی خودش فکر کنه. جواب گو بودن در یک کلام یعنی جواب گوی نتیجه پایانی بودن. از جواب انگار نمیشه شونِه خالی کرد. جواب انگار از مسئولیت ناشی می شه.

مجموعه مراحل تفویض اختیار مدیران به زیردستان

  • واگذاری وظایف و تکالیف؛
  • دادن اختیار؛
  • ایجاد مسئولیت و جواب انگار.

تفویض اختیار پایه رابطه رئیس و مرئوسه و شامل مراحل زیر می شه:

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   فرق جامعه ملل با سازمان ملل چیه؟ 

۱. واگذاری وظایف

واگذار کننده در قدم اول سعی می کنه وظیفه یا تکلیف رو واسه زیردستان تعریف کنه. اون باید نتیجه مورد انتظار از زیردستان رو واسه شون مشخص کنه. شفاف سازی وظایف درست مثل تعیین نتایج مورد انتظار باید اولین قدم مراحل تفویض اختیار باشه.

۲. دادن اختیار

تقسیم اختیارات زمانی شکل میگیره که یک مافوق اختیارات خود رو تقسیم می کنه و اونو با زیردستانش شریک می شه. دلیل این کار اینه که هر یک از زیردستان باید واسه انجام کاری که از طرف مافوق به اونا سپرده شده از استقلال کافی بهره مند باشن. مدیران همه سطوح اختیارات و قدرتی رو که به جایگاه اونا وابسته تفویض می کنن. تقسیم کردن قدرت واسه برسی به اهداف موثر خیلی مهمه.

۳. واگذاری مسئولیت و جواب انگار

مراحل تفویض با دادن قدرت به زیردستان پایان نمی گیره. به موازات اون لازمه اونا خود رو مجبور به انجام وظایفی بدونن که به ایشان محول شده. گفته شده مسئولیت عامل یا الزامیه در فرد واسه انجام وظیفه اش برابر با دستورات مافوق با بیشترین حد توانی که در اختیار داره. مسئولیت خیلی مهمه. چون مسئولیته که به اختیار، موثری می بخشه. مسئولیت غیرمشروطه و نمیشه اونو به فردی دیگر منتقل کرد. به عکس، جواب انگار زور فرد واسه انجام دادن وظایفش طبق معیارهای عمکلرده. پس گفته می شه که اختیار تفویض شدنی، مسئولیت گماشتنی و جواب انگار تحمیلیه. جواب انگار از مسئولیت ناشی می شه و مسئولیت به دلیل اختیاره. به خاطر این مهمه که هر پُستِ دارای اختیاری با میزان برابری از مسئولیت دوطرفه همراه باشه.

هر مدیری باید به عنوان تفویض کننده ی اختیار از یک مجموعه اقدامات واسه به انجام رساندن تفویض اختیار پیروی کنه. در این بین نقش کسی که اختیار به اون تقویض شده به همین اندازه مهمه. این نقش شامل مسئولیت و جواب انگار ایه که به همراه اختیار واگذار شده متوجه اون می شه.

رابطه بین اختیار و مسئولیت

اختیار حق قانونی یک فرد یا مافوق واسه دستور دادن به زیردستانشه در حالی که جواب انگار یک زور واسه فرده تا وظیفه اش رو برابر معیارهای کارکرد بکنه. اختیار از مافوق به زیردست انتقال پیدا میکنه که طی اون دستورات و دستورالعملایی واسه تکمیل وظیفه صادر می شه. تنها از راه اختیاره که مدیر می تونه کنترل رو در سازمان اعمال کنه؛ به این صورت که مافوق واسه اعمال کنترل، جواب انگار زیردستانش رو طلب می کنه. اگه مدیران بازاریابی از ناظران فروش بخوان ۵۰ واحد فروش رو ظرف یک ماه نظارت کنن و این ملاک به وسیله ناظران فروش تأمین نشه کسی که باید در برابر مدیر ارشد اجرایی جواب گو باشه مدیر بازاریابیه. پس میشه گفت که اختیار از بالا به پایین جریان پیدا میکنه و مسئولیت از پایین به بالا. جواب انگار نتیجه مسئولیته و مسئولیت نتیجه اختیار. پس هر اختیاری به میزان خودش مسئولیت داره.

فرقای بین اختیار و مسئولیت

اختیار مسئولیت
حق قانونی یک فرد یا یک مافوق واسه امر کردن به زیردستانه الزامیه متوجه زیردستان، واسه انجام کاری که به اونا محول شده
اختیار همراه با پست فرد مافوق هست مسئولیت از رابطه رئیس و مرئوس ناشی می شه که طی اون زیردستان با به انجام رساندن وظایفی که به اونا محول شده موافقت می کنن
اختیار می تونه به وسیله مافوق به زیردست تفویض شه مسئولیت غیرمشروط و غیرقابل انتقاله
از بالا به پایین جریان پیدا میکنه از پایین به بالا جریان پیدا میکنه

برگرفته از: managementstudyguide

جلسات کاری رو تبدیل به وسیله موفقیت خود کنین


۳۶۰۰۰تومن

Leave a Reply