مقالات و پایان نامه ها

تفکر هدفمند چیه و چه فرقی با دیگر سبک ها داره؟ 

 

تفکر هدفمند به عنوان «یک توانایی فردی واسه تفکر مفهومی، تخیلی، سیستمی و فرصت طلبانه واسه رسیدن به موفقیت در آینده» تعریف شده. اما واسه درک این معنی، شناخت عناصر مهم در تفکر هدفمند ضروریه. در مقاله حاضر، اول این عناصر معرفی می شن، بعد فرق تفکر هدفمند با شکلای مختلف دیگر تفکرها توضیح داده می شه.

تفکر هدفمند موفقیت محوره

کلمه «موفقیت» با توجه به اهداف و راه حلای مختلف، تعبیرهای متفاوتی داره. مثلا، موفقیت در یک بازی به معنای برنده شدن در چارچوب قوانین بازیه. موفقیت در یک جنگ نظامی شاید به معنای تصرف یک قلمرو در انتهای این جنگ. موفقیت در کار و کاسبی ممکنه به عنوان نفوذ به یک بازار جدید تعریف شه. موفقیت در یک کمپین سیاسی شاید به معنای برنده شدن در یک رفراندوم یا برنده شدن در انتخابات باشه. در نظر داشته باشین که اگه هیچ رقابتی وجود نداشته باشه، احتیاجی هم به راه حل نمیشه.

ریچارد رومولت (Richard Rumult) در کتابش با عنوان «راه حل خوب، راه حل بد» می گه: «راه حل شامل هدف، پیش بینی واکنشای بقیه و طراحی اقدامی هماهنگ با این واکنش هاست.»

موفقیت نتیجه یک استراتژیه. پس در راه تفکر هدفمند باید به مثل این سؤالات جواب داده شه:

  • چه عواملی باعث موفقیت می شه؟
  • بهترین راه طراحی یک راه حل متناسب با موقعیت چیه؟

جدا از ایده ی رقابت، تعریف موفقیت متأثر از موقعیت و به ویژه ذی نفعانه. موفقیت می تونه به عنوان بهبود موقعیت موجود هم تعریف شه.

با توجه به اینکه راه حل یک موضوع عملیه، متفکر هدفمند باید به چند سؤال اساسی جواب بده مثل:

  • کی (چه چیزی) موفقیت رو تعریف می کنه؟
  • از چه معیارهایی واسه تعریف موفقیت استفاده می شه؟
  • باور ی کی از بقیه مهم تره؟

تفکر هدفمند آینده محوره

تفکر هدفمند لازمه دوراندیشی و درک اثر تصمیمای الان بر آیندهس. وضعیت آینده شاید متفاوت از وضع موجود باشه. تفکر هدفمند باید خروجیای چیزی که رو که معمولا «آینده پژوهی» یا «چشم انداز هدفمند» نامیده می شه، در نظر بگیره. یک متفکر هدفمند واسه گذشته و زمان حال، به عنوان بخشی از ورودیایی که بر آینده تأثیرگذارند، ارزش قائله.

تفکر هدفمند فرصت طلبانهه

تفکر هدفمند فرایندهای ذهنی رو به کار می بره که:

  • ذهنی هستن (یعنی واسه تفسیر موقعیتا، از مقایسه استفاده می کنن)
  • سیستماتیک هستن (یعنی شامل عناصر مختلف با صورتا مشترکی هستن که واسه ایجاد رفتارهای ارادی یا غیرارادی، یافتن الگو و در رابطه ساختن موقعیتایی که در رابطه نیستن، با هم در رفت و امد ان)
  • تخیلی (یا خلاق و چشمی) هستن
  • فرصت طلبانه ان (یعنی واسه به دست آوردن اطلاعات جدید و گزارهای ارزشی، جست وجو می کنن)

متفکر هدفمند همه این فرایندهای شناختی رو در جهت موفقیت در آینده به کار می بره.

تفکر هدفمند چه چیز نیس؟

  • تفکر هدفمند برابر با تفکر انتقادی نیس. با اینکه تفکر انتقادی، مفهومی و سیستماتیکه، تجربه نشون می ده که متفکران انتقادی کمتر تخیلی و فرصت طلب هستن. تفکر انتقادی می تونه به عنوان بخشی کاربردی از تفکر هدفمند باشه، اما خیلی از متفکران انتقادی قادر نیستن به شکل هدفمند فکر کنن؛ مثلا یک متفکر انتقادی قادر نیس یک راه حل واسه مسلط شدن به حریف طراحی کنه.
  • تفکر هدفمند برابر با تفکر خلاق نیس. تفکر خلاق، تخیلی و مفرحه. عموما تفکر خلاق توجه کمتری به مفاهیم، سیستما و فرصتا داره. ، روشای تفکر خلاق بیشتر هیچ توجهی به موفقیت در آینده ندارن. تفکر خلاق هم می تونه یک عنصر کابردی در تفکر هدفمند باشه، اما با اون برابر نیس. دوباره باید تأکید کرد که تفکر هدفمند شامل طراحی یک راه حل واسه غلبه به رقباست که ما طبیعتا اینجور چیزی رو در تفکر خلاق در نظر نمی گیریم.
  • تفکر هدفمند برابر با تفکر رؤیاپردازانه نیس. تفکر رؤیاپردازانه بیشتر آرزوهای بزرگی با هدف تشویق بقیه واسه قبول یک چشم انداز به تصویر می کشه. که چشم اندازه ها ممکنه کاربردی باشن، باید با واقعیت، داده ها، بینشا و چگونگی رسیدن به رؤیا برابری داشته باشن. تفکر هدفمند در مقایسه با تفکر رؤیاپردازانه شامل سطوح عمیق تری از معنی سازیه، چون نتایج اون تصوراتی هستن که فقط از راه ایجاد و اجرای یک راه حل دست یافتنی می شن.
  • تفکر هدفمند برابر با برنامه ریزی هدفمند یا برنامه ریزی بلندمدت نیس. واسه خیلی از آدما، کلمات «برنامه ریزی هدفمند» یا «برنامه ریزی بلندمدت»، با بودجه ی هرساله ی یک سازمان گره خورده س. با این حال افراد فرایندهای برنامه ریزی تجاری منظم رو به عنوان تفکر هدفمند تعریف می کنن، اما این تعریف فقط دلالت بر این داره که در بقیه بخشایی که راه حل به کار میره (مثل سیاست، ارتش، ورزش، بازی و غیره) اقدامات مشابهی صورت میگیره؛ پس این دلیل بی اساسه. سازمانا واسه رسیدن به موفقیت، راه حل ایجاد می کنن و معمولا به مراحل اجرای اون «برنامه ریزی هدفمند» گفته می شه. با این حال، همونجوریکه پاراگرافای زیر اشاره می کنن، تفکر هدفمند یک اقدام فردیه که تحت کنترل فرایندهای گروهی قرار میگیره. تفکر هدفمند بینشایی تولید می کنه که ورودیای مراحل برنامه ریزی هدفمند هستن. تفکر هدفمند فردی، شاید بر انتخابا و تصمیمات هدفمند اثر بزاره.
این مطلب مشابه را هم بخوانید :   فرق فروش سنتی با فروش ربایشی و بهترین انتخاب واسه کسب وکارهای امروزی 

فقط «افراد» از تفکر هدفمند استفاده می کنن و نه سازمانا

هر نوع تفکری به وسیله ذهن یا به طور خاص مغز اداره می شه. عقل سلیم می گه که هر کدوم از ما (حتی کسائی که از نظر ژنتیکی همسان هستن) به شکل متفاوتی فکر می کنیم و واکنشای متفاوتی در برخورد با دنیا دور مون داریم.

پس منطقیه که سازمانا از روش تفکر هدفمند استفاده نمی کنن چون فقط یک مغز یا ذهن در کار وجود نداره. پس، تفکر هدفمند به سبک تفکر یک نفر اشاره داره.

گذار از سبک تفکر فردی به مراحل سازمانی این اینطوریه:

سازمانا یه سری از افرادی هستن که اهداف و فرهنگ مثل دارن. افراد درون سازمان، با آشنا شدن با تفکر هر فرد و به اشتراک گذاشتن بینش هاشون با بقیه، با هم همکاری می کنن. پس، تفکر یک توانایی شناختی فردیه که بینشایی تولید می کنه و همکاری یک مراحل اجتماعی شامل ترکیب و برابری اون بینشا واسه رسیدن به یک استراتژیه.

استفاده از تفکر هدفمند فردی در سازمانا

سازمانایی که قصد بهبود راه حل خود رو دارن، باید کارشون رو با شناسایی افرادی که در تفکر هدفمند حرفه ای هستن، طبق این راه و روش سه مرحله ای شروع کنن:

  1. سازمان باید توانایی فرد در تفکر هدفمند رو زیاد کنه. این کار با آموزش یا استفاده از مدیران مجرب، کارمندانی با ظرفیت بالا و افرادی که علاقه مند هستن، امکان پذیره.
  2. گروهی از آدما ماهر در تفکر هدفمند تشکیل شه.
  3. بر همکاری در مراحل برنامه ریزی هدفمند تأکید شه. این همکاری چند جانبه س: از بالا، پایین و حولوحوش سازمان. نکته ی مهم در این همکاری، شناسایی بینشا و به اشتراک گذاری، ترکیب و استفاده اون بینشا همراه با منابع، واسه رسیدن به امتیاز رقابتیه.

هر فرد مجموعه متفاوتی از تجربیات و دیدگاه ها داره. رقابت اینه که همه این تجربیات و دیدگاه ها ی بینشای فردی، در کنار هم جمع شن و به فهمی منطبق بر موقعیت و اهمیت اقدامات هماهنگ منجر شه.

برگرفته از: strategicthinkingcoach


Leave a Reply