اقامتگاه (نام شهر یا …) و نشانی (خیابان یا …) خواهان و علیالاصول، خوانده و وکلای آنان، حسب مورد، در دادخواست و یا در وکالتنامه تعیین شده است. ابلاغ برگها، بر اساس تبصره ۱ ماده ۶۸ ق. ج.، ممکن است در هر یک از محل سکونت یا کار به عمل آید. به هر حال برای اینکه درستی ابلاغ قابل بررسی باشد نشانی مندرج در ابلاغنامه باید مطابق با محتویات پرونده در زمانی باشد که دفتر دادگاه ابلاغنامه (برای نمونه، اخطاریه دادنامه یا …) را صادر مینماید. این نشانی معمولاً نشانی محل کار و یا سکونت اصحاب دعوا یا وکلای آنهاست. در عین حال، در موارد زیر برگها در محل دیگری ابلاغ میشود:
ابلاغ برگها در شهر مقر دادگاه: اصحاب دعوا یا وکلای آنها میتوانند در شهری که مقر دادگاه است، محلی را برای ابلاغ برگها به دفتر دادگاه اعلام نمایند؛ در این صورت همهی برگهای راجع به دعوا به محل نامبرده ابلاغ خواهد شد (ماده ۷۸ ق. ج.).
ابلاغ برگها در نشانی مورد نظر مخاطب: اصحاب دعوا یا وکلای آنها، میتوانند محلی را که برگها در آن ابلاغ شده یا محلی که برای ابلاغ برگها انتخاب کردهاند را تغییر دهند؛ در این صورت، باید، مراتب را به آگاهی دفتر دادگاه برسانند تا نوشتن نشانی در ابلاغنامه بر اساس اعلام جدید اشخاص مزبور انجام گیرد (ماده ۷۹ ق. ج.) (نک. ش. ۱۱۵). البته به موجب ماده ۸۰ ق. ج. “هیچ یک از اصحاب دعوا و وکلای دادگستری نمیتوانند مسافرتهای موقتی خود را تغییر محل اقامت حساب کرده، ابلاغ برگهای دعوای مربوط به خود را در محل نامبرده درخواست کنند. اعلام مربوط به تغییر محل اقامت وقتی پذیرفته میشود که محل اقامت برابر ماده (۱۰۰۴) قانون مدنی به طور واقعی تغییر یافته باشد. چنانچه بر دادگاه معلوم شود که اعلام تغییر محل اقامت بر خلاف واقع بوده است برگها به همان محل اولیه ابلاغ خواهد شد”. در خصوص مواد ۷۹ و ۸۰ ق. ج. باید بین “نشانی” و “محل اقامت” تمایز قایل گردید. در حقیقت، چنانچه هر یک از اصحاب دعوا یا وکلای آنان، بیآنکه شهر یا روستای محل اقامت خود را تغییر دهند در همان محل، نشانی جدیدی برای ابلاغ برگها به دفتر دادگاه معرفی نمایند دفتر دادگاه باید از آن پس، ابلاغنامهها را به نشانی جدید تنظیم نماید. اما در صورتی که اشخاص مزبور به دفتر دادگاه اعلام نمایند که شهر یا روستای محل اقامت خود را تغییر دادهاند و در خواست ابلاغ برگها در محل اقامت جدید نمایند، باید دلیل تغییر اقامت خود را به دادگاه ارائه و “نشانی” خود را در “محل اقامت” جدید نیز اعلام نمایند.
ابلاغ برگها به بانوان: در مواردی که زن در منزل شوهر سکونت ندارد، ابلاغ برگها در محل سکونت یا کار او به عمل میآید (تبصره ۲ ماده ۶۸ ق. ج.).
ابلاغ برگها به نشانی معرفی شده به (ادارهی ثبت شرکتها: ابلاغ به اشخاص حقوقی حقوق خصوصی، مورد اشاره در ماده ۷۶ ق. ج.)، چنانچه به نشانی تعیین شده در ابلاغنامه ممکن نگردد در آخرین محلی که به ادارهی ثبت شرکتها معرفی شده انجام خواهد شد (تبصره ۱ ماده ۷۶ ق. ج.).
در دعاوی مربوط به شرکتهای منحل شده که دارای مدیر تصفیه نباشند برگها به آخرین مدیر پیش از انحلال، در آخرین محلی که به ادارهی ثبت شرکتها اعلام شده، ابلاغ میشود (تبصره ۳ ماده ۷۶ ق. ج.).
ابلاغ برگها به اداره یا مدیر تصفیه: در دعاوی مربوط به ورشکسته برگها حسب مورد، به ادارهی تصفیه و امور ورشکستگی یا مدیر تصفیه ابلاغ میشود.
مبحث سوم: وظایف اختصاصی سایر اعضای کادر دفتری دادگاه
گفتار اول: وظایف اختصاصی منشی دادگاه
منشی که ازآن به{تقریر نویس}نیزتعبیر میشود در دفتر دادگاه مشغول انجام امور ووظایف محوله به وی میباشدو بر هیچ کس و هیچ صاحب شغلی نظارت نداشته و در قبال وظایف محوله،در قبال مدیر دفتر و قاضی دادگاه مسئول و پاسخگو است و حق سرپیچی از دستورات فوق را ندارد.منشی دادگاه در بعضی موارد جانشین مدیر دفتر نیز میباشد و در غیاب مدیر دفتر با دستور قاضی دادگاه، امور مربوط به او را انجام خواهد داد. در واقع دومین عضو ارشد دفتر به شمار می آید.
براین اساس اهم وظایفی که منشی دادگاه به عهده دارد عبارتند از:
۱- تنظیم و نگهداری دفتر تعیین اوقات
۲- تعیین اوقات دادگاه پس از صدور دستور از ناحیه قاضی دادگاه
۳-تهیه و تنظیم اخطاریه و احضاریه دعوت طرفین و گواهان وکارشناسان برای رسیدگی و برگ جلب متهم یا گواه {در پرونده های کیفری}
توضیح:
الف- در دعاوی حقوقی،پس از تعیین وقت رسیدگی، اصحاب دعوی به وسیله برگ اخطاریه به دادرسی دعوت میشوند. برگ اخطاریه باید دردو برگ تهیه ودر گوشه سمت راست آن، شماره پرونده نوشته شود. این برگها باید به طورکامل پر شده ووقت رسیدگی و علت دعوت به دادرسی نیز تصریح شود.
ب- فاصله بین ابلاغ وقت تا روز حضور در دادگاه در مورد احضار شهود در قانون آیین دادرسی کیفری مسکوت مانده است اما دردعاوی حقوقی، وقت حضور در دادگاه باید حداقل یک هفته قبل از تشکیل دادگاه به شاهد یا شهود ابلاغ شود.
ج- چنانچه یکی از شهود تحقیق یامطلعین از تابعین نیروهای مسلح{نظامی}باشد در این صورت احضار او باید حداقل ۲۴ساعت پیش از تحقیق از وی یا جلسه دادرسی،از طریق فرمانده یا رئیس او صورت گیرد. فرمانده یا رئیس او مکلف است پس از وصول دستور دادگاه{احضاریه}،شخص احضار شده را در موقع مقرر اعزام نماید.
د- مضمون برگ جلب،همان مضمون برگ احضاریه است و ضابطین دادگستری موظفند بلافاصله پس از ابلاغ آن به متهم،او را به شعبه م
ربوطه معرفی نماید.چنانچه متهم از حضور امتناع نماید او را جلب و تحت الحفظ به مرجع قضایی تسلیم خواهند نمود.
۴- ثبت دفتر اظهارنامه ها و اقدام نسبت به ابلاغ آنها
۵- تهیه و تنظیم پیش نویس نامه های لازم برای ارسال پرونده به سایر مراجع قضای
۶- تهیه پیش نویس دعوت نامه نمایندگان وزارتخانه ها و سازمانها وادارات
۷- تهیه پیش نویس کلیه نامه ها و مکاتبات اداری و استعلامات از ادارات و سازمانها
۸- تهیه و تنظیم آمار عملکرد ماهیانه دادگاه و دفتر و ارائه به دفتر کل دادگستری یا مجتمع قضایی مربوط پس از امضای قاضی دادگاه و منشی