افزایش بهره وری و سیستم های خبره

* سیستم خبره ، یک برنامه هوش مصنوعی است که برای حل مسائل و مشکلات مربوط به یک حوزه خاص تهیه شده باشد.
*سیستم خبره یک برنامه رایانه ای است که با استفاده ازدانش و رویه ها ، در حل مسایل مشکل ، همانند یک انسان متخصص و خبره عمل می کند.
*سیستم خبره یک نرم افزار رایانه ای برای تصمیم گیری است که حتی « فراتر ازمهارت انسان » در حوزه های خاص و ظریف به یک سطح عملکردی و مقایسه ای دسترسی می یابد .
* یک سیستم خبره استفاده از رایانه به عنوان راهنمای تصمیم گیری مشابه حرفه ای خاص در حوزه مشکلی خاص است (الهی ، ۱۳۸۲ ، ۱۱ )۳٫
۲-۷-۲٫ مزایای سیستم های خبره
مزایای سیستم های خبره می تواند هم برای سازمان و هم برای کارکنانی که داخل سازمان کار می کنند مطرح شوند . این مزیت ها به شرح زیر هستند :
*مزایای سازمانی
*حفظ دانش . دانش این سیستم ها دائمی است ، بر خلاف انسان که ممکن است استخدام یا بازنشسته شود و یا مسائل دیگری برای وی اتفاق بیفتد .
* توزیع دانش . دانش می تواند از طریق سیستم های طراحی شده به سایت های دیگر در هر جای دنیا با استفاده از شبکه یا کپی برداری سیستم خبره بر روی یک سخت افزار مجزا ، انتقال یابند .
* آموزش . سیستم های خبره توانائی شرح و تبیین یک مساله را دارند . استفاده کنندگان سیستم می توانند زنجیره استدلال تصمیمات اتخاذ شده را بفهمند و درک بهتری از حوزه مساله داشته باشند .
*تاثیر رقابتی. سیستم های خبره به یک سازمان اغلب توانائی رقابت می دهند. به طوریکه بتواند سرعت عکس العمل و پاسخ خود را افزایش دهد و دقت تصمیمات خود را بالاتر برد.
*کاهش هزینه . به اشتراک گذاشتن رایانه ها هزینه زیادی ندارد و منابع مهمی مصرف نمی کند ( بجز هزینه های انرژی و نگهداری ) و نیز هزینه ایجاد تخصص برای استفاده کننده رایانه پائین است .
* افزایش بهره وری و میزان تولید . سیستم های خبره از انسان سریعتر عمل می کنند .
*افزایش کیفیت محصولات . سیستم های خبره قادر به افزایش کیفیت محصولات سازمانهای تولیدی هستند .
* حل مشکل کمیابی تخصص . در بسیاری موارد متخصصان یا در حال بازنشسته شدن و یا ترک شغل خود هستند و یا اصلاً حوزه جغرافیائی کار این متخصصان آنقدر زیاد است که امکان در دسترس بودن و یا استفاده مناسب از آنها وجود ندارد (الهی ، ۱۳۸۲ ، ۱۱ )۱ .
* انجام کار و فعالیت ها در محیط های کاری خطرناک . در بسیاری از کارها ، این ضرورت وجود دارد که نیروی انسانی در محیط های خطرناک کار کند . سیستم های خبره با استفاده از اطلاعاتی از حس گرهای قرار داده شده در این محیط ها ، تصمیم گیریها و کارها را انجام می دهد و ضرورتی برای ورود انسان به این محیطها که ممکن است عوامل خاص جوی مثل گرما ، رطوبت و غبارهای سمی در آنها باشد ، وجود ندارد (همان منبع۱۲٬)۲٫

۳-۷-۲ سیستم های خبره و هوش مصنوعی
سیستم های خبره ، موجودیت خود را مدیون هوش مصنوعی هستند. یکی ازبزرگان هوش مصنوعی – ماروین مینسکی – آن را چنین تعریف می کند :
هوش مصنوعی ، حوزه مطالعاتی است که سعی در ایجاد سیستم هایی دارد که به نظر افراد هوشمند هستند.
هوش مصنوعی ، یک حوزه مطالعاتی وسیع است که بسیار کاربرد دارد. در این بحث ، فقط به سیستم های خبره می پردازیم ، ولی کاوسی حوزه های مختلف کاربرد هوش مصنوعی را بررسی کرده است . طرح تفصیلی در دیگر کاربرد های بخش هوش مصنوعی در شکل شماره (۳-۲) آمده است.
هوش مصنوعی، یک حوزه مطالعاتی وسیع است که بسیار کاربرد دارد و بعضی از آن ها در نمودار( ۳-۲) مشخص شده اند.
نمودار ۳-۲ حوزه های هوش مصنوعی (الهی ،۱۳۸۲، ۲۸)۲
۴-۷-۲ – نتیجه گیری و تحلیل های کلی در مورد سیستم های خبره
سیستم های خبره در علوم مختلف ، کاربرد های متفاوت دارند. بیشترین کاربرد آنها در رشته های پزشکی ، مسایل محاسباتی و ریاضیات ، ساختارهای اصلی رایانه و زمین شناسی و غیره بوده است.
در سیستم های خبره ، تخصص و دانش فرد متخصص ، به رایانه منتقل می شود و بعضی مشکلات مرتبط با دانش انسانی آنها وجود ندارد.