بررسی شعر از دوره ی مشروطیت به بعد همانند دیگر انواع شعر فارسی با اوضاع کلی اجتماعی، سیاسی و اقتصادی این مملکت پیوستگی تام دارد و بزرگانی رنج تحقیق و تحلیل شعر این روزگار و ویژگی های حاکم بر ان را کشیده اند که حماسه ی عاشورا و شعر حسینی نیز جزء لاینفک آن است.
انقلاب اسلامی ایران فصلی تازه در شرایط سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ما گشود. این انقلاب که از فرهنگ پربار اسلامی و از حماسه ی عظیم عاشورا الهام می گیرد، تأثیری ژرف بر ادبیات ایران داشته است. مضامین موجود در آثار شاعران و نویسندگان این دوره عبارتند از طرح حماسه ی عظیم عاشورا، عشق به ولایت و اهل بیت (ع)، تکریم و تجلیل از شهید و شهادت، انتظار موعود و … در نوشته ها و سروده های این دوره، نگاه تازه به انسان و جهان و بهره گیری از آیات و روایات و نمادهای دینی، ملی و تاریخی فراوان است، پس از پیروزی انقلاب، مضامین تازه، پویا، انقلابی و اجتماعی، با الهام از فرهنگ اسلامی و عناصر پرشور حماسی بویژه عاشورای حسینی فضای نثر و شعر را آکند.
شعر حسینی به دلیل برخورداری از عاطفه ی رقیق و صادقانه در کنار حماسه ی آتشین و انقلاب گر، در اوج اقتدار شعر معاصر ایستاده است و پویاتر از هر زمان و به زبان آنان سخن می گوید و به دلیل ارتباط با علاقه های قلبی آنان پایگاهی وسیع تر از بسیاری دیگر از اشعار را داراست.
شعرای این دوره بویژه نسل جوان آن، به سوی هدف اصلی مرثیه ی عاشورایی باز گشتند، به طوریکه امروزه دگرگونی چشمگیری در شعر مرثیه بوجود آمده است.
برداشت این نسل از نهضت حسینی و هدف مقدس آن در آثار شعر کلاسیک و شعر نو، در ادب فارسی متجلّی شده است.
شاعر روشنفکر و آگاه امروزه دریافته است که نهضت بی نظیر عاشورا آنقدر عظمت دارد که توصیف کامل آن در قالب کلمات نمی گنجد نیازی نیست که برای نشان دادن آن مطالبی نادرست بر آن افزوده گردد، به طوریکه شاعران متأخر معاصر چه پارسی و چه تازی در سروده های خویش حالت نقد نسبت به عزاداری و گریه ی صرف دارند و عاشورا را از زاویه ی حماسی و انقلابی اش نگریسته و مطرح ساخته اند تا الگویی برای مبارزه با ستم ستمگران و فقر آفرینان و دفاع از حق و عدل و انسانیت و آزادگی باشد و از اینکه مسلمانان از حادثه ی عاشورا تنها به گریه و ماتم بسنده کنند و درس تعهد اجتماعی و تلاش و تحرک سیاسی نگیرند، نکوهش کرده اند.
شاعران این عصر از مصیبت سید الشهداء بنابر تواناییشان در سرودن، مکنونات قلبی خود را کلمه کرده و به صورت شعر درآورده و در رثای بزرگترین مصیبت بر محبوب خود سروده اند و ادبیات کربلا را به وجود آورده اند تا آنجا که فضای عمده ی ادبیات شیعی را حجم ادبیات طف پر کرده است.
(دانش نامه ی شعر عاشورایی، ۱۳۸۹: ۱۱۴۱ و ۱۱۴۲)
از برجسته ترین شاعران عاشورایی معاصر می توان به علی موسوی گرمارودی اشاره کرد که ابیاتش در توصیف امام حسین (ع) در خور توجه می باشد .
تو را باید در راستی دید
و در گیاه
هنگامی که می روید
در آب وقتی می نوشاند
سنگ چون ایستادگی است
شمشیر آن زمانی که می شکافد (موسوی گرمارودی، ۱۳۶۳: ۴۱)
و نیز از اشعار اوست در توصیف امام حسین (ع):
ای شیرین سخت
ای سخت شیرین
تو دهان تاریخ را آب انداخته ای.
(خط خون، ۱۳۶۳: ۱۴۷)
موسوی گرمارودی ابیاتی در قالب مثنوی سروده که در خور توجه است:
در حسرت آن کفی که برداشت از آب و فرو فکند و بگذاشت
هر موج به یاد آن کف و چنگ کوبد سر خویش را به هر سنگ
کف بر لب رود و در تکاپوست هر آب رونده در پی اوست
چون، مه شب چهارده برآید دریا به گمان فراتر آید.
(چمن لاله، ۱۳۶۳: ۱۲۹)