برخورداری از امکانات بهداشتی و خدمات بهداشتی- درمانی

۴ راه خاکی ۳۲ ۶۴ ۴ راه خاکی ۹۳ ۷۸٫۱۵
۵ راه شوسه ۱ ۲ ۵ راه شوسه ۵ ۴٫۲
۶ راه مالرو ۲ ۴ ۶ راه مالرو ۰ ۰
ماخذ: مرکز آمار ایران سرشماری نفوس و مسکن ۱۳۹۰
۲-۱۱-۳-۳- خدمات اداری- سیاسی
خدمات ادرای- سیاسی موجود در روستاهای بخش مرکزی شامل دهیار، شورای اسلامی روستا و شورای حل اختلاف میباشد. با توجه به اینکه در مناطق روستایی خصوصا در محدوده مورد مطالعه اختلافات زیادی چه قومی و چه بر سر مسائل حق استفاده از زمین و آب وجود دارد وجود شورای حل اختلاف از اهمیت زیادی برخوردار است. همچنین برای مشارکت بیشتر روستائیان در روند برنامهریزی روستایی و حق تعیین سرنوشت خودشان، وجود شوارای اسلامی و وجود دهیار نیز ضروری به نظر میرسد. طبق آمار در دهستان بیرک ۱۴ درصد روستاها دهیار، ۴ درصد روستاها شورای حل اختلاف و ۳۴ درصد روستاها شورای اسلامی دارند. همچنین در دهستان زابلی ۱۱٫۸ درصد روستاها دهیار، ۰٫۶ درصد روستاها شورای حل اختلاف و ۲۵٫۴ درصد روستاها شورای اسلامی دارند(جدول شماره ۳۰-۳). در یک نگاه کلی مشخص میشود تقریبا ۶۴ درصد روستاهای بخش مرکزی دهیار ندارند و همچنین حدود ۶۴٫۵ درصد روستاها شورای اسلامی ندارند. همچنین حدود ۹۸ درصد روستاها شورای حل اختلاف ندارند، البته میتوان گفت چون شورای حل اختلاف جزء خدمات حوزهای محسوب میشود کم بودن آن تا حدودی طبیعی است ولی در بخش مرکزی چون فقط ۲ درصد روستاها شوارای حل اختلاف دارند خیلی کم به نظر میرسد. برای حل مشکلات روستا و مسئله مشارکت روستائیان در روند برنامهریزی باید خدمات ادرای- سیاسی در بخش مرکزی افزایش پیدا کند.
جدول شماره ۳۰-۳ : خدمات اداری -سیاسی و تعداد روستاهای برخوردار بخش مرکزی به تفکیک دهستان سال ۱۳۹۰
بخش مرکزی شهرستان مهرستان
دهستان بیرک دهستان زابلی
ردیف نوع خدمت تعداد روستا برخوردار درصد ردیف نوع خدمت تعداد روستا برخوردار درصد
۱ دهیار ۷ ۱۴ ۱ دهیار ۲۰ ۱۱٫۸
۲ شورای حل اختلاف ۲ ۴ ۲ شورای حل اختلاف ۱ ۰٫۶
۳ شورای اسلامی روستا ۱۷ ۳۴ ۳ شورای اسلامی روستا ۴۳ ۲۵٫۴
ماخذ: مرکز آمار ایران سرشماری نفوس و مسکن ۱۳۹۰
۳-۱۱-۳-۳- خدمات بهداشتی- درمانی
خدمات بهداشتی درمانی موجود در بخش مرکزی شامل بهورز، پزشک، مرکز تسهیلات زایمان، پایگاه بهداشت روستایی، خانه بهداشت، داروخانه، مرکز بهداشتی-درمانی و سامانه تصفیه آب میباشد. همه خدمات موجود بهداشتی- درمانی از نوع خدمات حوزهای هستند. با توجه به اینکه در محدوده مورد مطالعه به دلیل وجود سیستمهای فاضلاب سنتی، وجود آبهای آلوده در حاشیه و محیط روستا و پایین بودن سطح بهداشت عمومی انواع بیماریها وجود دارد مثل مالاریا و سل و همچنین تعداد زایمانها نیز بالاست پس وجود خدمات بهداشتی-درمانی در محدوده مورد مطالعه از اهمیت به سزایی برخوردار است. طبق آمار در دهستان بیرک، ۳۲ درصد از روستاها بهورز، ۰٫۸۴ درصد روستاها از پزشک، ۲۰ درصد روستاها از خانه بهداشت، ۱ درصد روستاها از مرکز بهداشتی-درمانی و ۲ درصد روستاها از سامانه تصفیه آب برخوردار هستند. نکته قابل توجه آنکه در هیچ روستایی از دهستان بیرک داروخانه، پایگاه بهداشت روستایی و مرکز تسهیلات زایمان وجود ندارد. همچنین در دهستان زابلی، ۵٫۸۴ درصد از روستاها بهورز، ۰٫۸۴ درصد روستاها از پزشک، ۰٫۸۴ درصد روستاها از داروخانه، ۰٫۸۴ درصد روستاها از مرکز تسهیلات زایمان، ۰٫۸۴ درصد روستاها از پایگاه بهداشت روستایی، ۵٫۸۴ درصد روستاها از خانه بهداشت و ۱٫۶۸ درصد روستاها از مرکز بهداشتی-درمانی برخوردار هستند. در دهستان زابلی هیچ روستایی سامانه تصفیه آب ندارد(جدول شماره ۳۱-۳). در یک نگاه کلی می توان گفت بخش مرکزی شهرستان مهرستان از لحاظ برخورداری از امکانات بهداشتی-درمانی در سطح خیلی پایینی قرار دارد در حالی یکی از نیازهای اصلی این محدوده با توجه به شرح وضعیت بهداشت و وجود بیماریها خدمات بهداشتی-درمانی است.
جدول شماره ۳۱-۳: خدمات بهداشتی-درمانی و تعداد روستاهای برخوردار بخش مرکزی به تفکیک دهستان سال ۱۳۹۰
بخش مرکزی شهرستان مهرستان
دهستان بیرک دهستان زابلی
ردیف نوع خدمت تعداد روستا برخوردار درصد ردیف نوع خدمت تعداد روستا برخوردار درصد
۱ بهورز ۱۶ ۳۲ ۱ بهورز ۷ ۵٫۸۴
۲ پزشک ۱ ۰ ۲ پزشک ۱ ۰٫۸۴
۳ مرکز تسهیلات زایمان ۰ ۰ ۳ مرکز تسهیلات زایمان ۱ ۰٫۸۴
۴ پایگاه بهداشت روستایی ۰ ۰ ۴ پایگاه بهداشت روستایی ۱ ۰٫۸۴
۵ خانه بهداشت ۲۰ ۴۰ ۵ خانه بهداشت ۷ ۵٫۸۴
۶ داروخانه ۰ ۰ ۶ داروخانه ۱ ۰٫۸۴