برنامهریزی استراتژیک و فعالیتهای مدیریتی

۲-۷ -۱ تصمیم گیری:
 مدیریت فرایندی است که اهداف سازمانی را با استفاده از منابع، به انجام میرساند. منابع ورودیهای مطرح شده هستند و دستیابی به اهداف سازمان به عنوان خروجی نمایش داده می شوند. درجه موفقیت سازمان و کار مدیر اغلب با نسبت خروجیها به ورودیها، اندازهگیری میشود. این نسبت یک نشانه برای بهرهوری سازمان  است.
همه  فعالیتهای مدیریتی حول تصمیمگیری سیر میکنند. مدیر در درجه اول یک تصمیم گیرنده است و سازمانها نیز با تصمیمگیرندههایی در سطوح مختلف پر شدهاند.  ممکن است تصمیم گیران با انواع مختلفی از مسائل تصمیم روبرو شوند، مثل مسائل ساده روزمره و یا استراتژیهای بلند مدت یک شرکت. تصمیم گیران یک سازمان، در سطوح مختلفی  فعالیت می کنند از یک مدیر پروژه توسعه نرمافزاری  تا یک  مدیرعامل از یک شرکت بزرگ. این سطوح مختلف  تصمیمگیری خصوصیات مختلفی داشته و به تکنیکهای پشتیبان تصمیم متفاوتی نیز نیاز دارند.
تصمیمها می توانند به دو صورت  شخصی و یا گروهی گرفته شوند. تصمیمهای شخصی اغلب در سطوح پایینتر مدیریت و در سازمانهای کوچکتر گرفته می شوند. در حالی که تصمیمهای گروهی معمولاً در سطوح بالاتر مدیریت گرفته میشود. در تصمیمگیری گروهی هر عضو درک و شناخت و راهحل شخصی خودش را برای مسئله دارد. اعضا گروه با تواناییهای مختلف و منابع عملی  در یک تصمیمگیری شرکت میکنند.   تصمیمگیری گروهی نسبت به تصمیمگیری شخصی به علت ناسازگاری بین  اولویتها و علاقمندیهای متفاوت تصمیم گیران پیچیدهتر است. بنابراین ارتباطات بین اعضا گروه در تصمیمگیری گروهی بسیار مهم است. تصمیمگیری هر روز پیچیدهتر میشود و این پیچیدگی  ناشی از سربار اطلاعات اضافی و نوسان محیطهای تصمیمگیری است. با تکنولوژیهای اطلاعات و سیستمهای ارتباطات پیشرفته، ما میتوانیم، کمیت های صحیح بزرگ اطلاعات را، با سرعت و به آسانی پیدا کنیم. بنابراین پیشنهادهای بیشتری را میتوانیم  تولید و ارائه کنیم. با این وجود، تغییر محیط تصمیمگیری، عدم قطعیت بیشتری را به تصمیمگیری، تحمیل میکند. که این امر باعث میشود که به تصمیمگیری پویا نیاز پیدا کنیم در این شرایط معمولاً نیاز داریم که تصمیمها سریع تر گرفته شوند. به دلیل پیچیدگی اعمال، خودکارسازی (اتوماسیون) و زنجیره اعمالی که یک خطا میتواند در بخشهای یک سازمان منجر شود، هزینه خطاها بسیار زیاد خواهد بود. به این دلایل تصمیم گیران تجاری به پشتیبانی تکنیکی برای کمک به تصمیمگیری سریع در یک چارچوب  زمانی کوتاه، نیاز دارند.  تجارت و محیط آن هر روز در حال پیچیدهتر شدن هستند و این تغییرات در عاملهای مهم، در تصمیمگیری مدیریتی نیز تأثیر میگذارند. به عنوان یک نتیجه، امروزه تصمیمگیری پیچیدهتر از قبل شده و گرفتن تصمیم به دلایل بسیاری مشکل شده است. اول اینکه تعداد پیشنهادهای در دسترس نسبت به قبل بیشتر شده است زیرا تکنولوژیها و سیستمهای ارتباطات پیشرفت کردهاند، به طور خاص اینترنت و موتورهای جستجوی آن، داده ها و اطلاعات بیشتری در دسترس قرار میدهند . بنابراین پیشنهادهای بیشتری میتوانند تعیین و توصیف شوند. با وجود سرعت دسترسی به دادهها و اطلاعات، پیشنهادهای تصمیمگیری باید تجزیه و تحلیل شوند که این کار نیازمند زمان و استدلال است. با وجود اینکه اطلاعات بهتر و بیشتری نسبت به قبل داریم،   فشار زمانی، از اینکه تصمیمگیرنده بتواند همه چیزهایی که نیاز دارد را جمعآوری کند و آن ها را به کار بگیرد، جلوگیری میکند. دوم اینکه هزینه خطا های ایجاد شده به دلیل پیچیدگی و بزرگی دامنه اعمال، خودکار سازی (اتوماسیون) و زنجیره واکنشی که یک خطا میتواند در بسیاری از بخشهای سازمان باعث شود،  بسیار بالا است. سوم اینکه در محیطهای  با نوسان و با عدم قطعیت در عناصر، تغییرات پیوستهای  وجود دارد. که کار تصمیمگیری را مشکل میکند. سرانجام اینکه تصمیماتی که برای پاسخ به داد و ستد گرفته میشوند، باید  به سرعت گرفته شوند، پیشرفت در تکنولوژی، به خصوص در وب، سرعت بدست آوردن اطلاعات و سرعت مورد انتظاری که ما در تصمیمگیری داریم، را افزایش میدهد .
مسائل تصمیم میتوانند بر طبق ماهیتشان دستهبندی شوند. یک دستهبندی مهم بر مبنای ساختار مسئله به صورت زیر است:
ساختیافته ]۳[
نیمه ساخت یافته ]۴[
غیر ساخت یافته ]۵[
یک مسئله تصمیم ساختیافته، میتواند به وسیله مدلهای ریاضی کلاسیک  موجود، توصیف شود. مثل برنامهنویسی خطی و روشهای آماری. روالهایی برای بدست آوردن بهترین راهحل مانند روشهای راهحل استاندارد، شناخته شدهاند. مثالهایی از مسائل تصمیم ساخت یافته: انتخاب یک  محصول  با کمترین هزینه از میان تمام محصولات، تعیین اینکه کدام طرح تولید از بین یک مجموعه میتواند بالاترین سود را داشته باشد.
مسائل غیر ساخت یافته، مبهم و نامعلوم هستند و روش حل استانداردی برای آن ها وجود ندارد. درک مستقیم انسان  اغلب اساس و پایهای برای تصمیمگیری در یک مسئله غیر ساخت یافته است.
مسائل غیر ساخت یافته نمونه، شامل: برنامهریزی سرویسهای جدید، استخدام یک مدیر و انتخاب یک مجموعه از پروژههای توسعه برای یک مدت زمان طولانی است.
مسائل نیمه ساخت یافته بین مسائل ساختیافته و غیر ساخت یافته قرار دارند و فاکتورهای هر دو نوع مسائل را در بر دارند. حل این نوع از مسائل تصمیم، شامل یک نوع  از روالهای حل به
ینه
استاندارد است و نیاز به درک مستقیم و قضاوت انسان دارد.
تجربه نشان داده است که روشهای پشتیبان تصمیم مبتنی بر کامپیوتر در مسائل تصمیم ساختیافته نسبت به مسائل غیر ساخت یافته و نیمه ساخت یافته  بسیار مفیدترند.
۲-۷-۲ :دسته بندی مسائل تصمیم بر مبنای سطوح تصمیم گیری:
نوع دیگری از دسته بندی مسائل تصمیم  بر مبنای سطوح تصمیمگیری:
برنامهریزی استراتژیک
کنترل مدیریت
کنترل عملیات.
برنامهریزی استراتژیک؛ به مجموعه بزرگی از اهداف و سیاستگذاریها برای تخصیص منابع، اشاره دارد. این چنین تصمیمهایی در یک سطح مدیریتی بالا، غیر ساخت یافته نرمال و با درجه بالایی از عدم قطعیت،  قرار دارند.
کنترل مدیریت؛ به اکتساب و استفاده موثر از منابع، در اجرا  اهداف تجاری، اشاره میکند؛ و تصمیمهای مربوط به آن در سطح متوسط مدیریتی قرار دارند.
تصمیمهای کنترل عملیات؛ درباره اجرای موثر وظایف خاص هستند. آن ها معمولاً ساختیافته و برای فرمولبندی به وسیله مدلهای ریاضی، نسبتاً ساده هستند و با ابزارهای مبتنی بر کامپیوتر حل میشوند.
تصمیمگیری یک فرایند مبتنی بر استدلال، منطقی یا غیرمنطقی است؛ و میتواند بر اساس فرضیات ضمنی و یا صریح باشد. تصمیمگیری منطقی به مجموعه حقایق و اداره کردن تحقیق مانند آنالیز داده و بررسیها و مصاحبهها، اهمیت میدهد. یک مدل تصمیمگیری منطقی  درگیر یک فرایند شناخت است به طوری که هر مرحله یک ترتیب منطقی نسبت به مرحله قبل را دنبال  میکند. تصمیمگیری غیرمنطقی، فرضیات و نتایج بدست آمده را بدون دادههای صحیح و دقیق و تجزیه و تحلیل و مدل میسازد؛ و اغلب بر اساس تمایلات شخصی  تصمیم گیرنده، عمل می کند. در برخی موارد می توان این دو رویکرد را به شکل ترکیبی در نظر گرفت. رویکرد مطرح در این پروژه، بر این اساس است.
۲-۷-۳فرایند تصمیم گیری:
برای تعیین اینکه یک تصمیمگیرنده چطور تصمیم میگیرد، ابتدا باید فرایند و عمل تصمیمگیری را بررسی کنیم. آنگاه میتوانیم روش های مناسب برای کمک به تصمیمگیرندگان را بشناسیم؛ و در نهایت میتوانیم   سیستم های پشتیبان تصمیمگیری را برای کمک به آن ها توسعه دهیم.
تصمیمگیری: تصمیمگیری فرایند انتخاب از میان پیشنهادهای مختلف برای رسیدن به اهداف است.  

Share this post

Post navigation

You might be interested in...