۱۱۳۱۷
۱۱۶۲۷
منبع: ترازنامه انرژی کشور سال ۱۳۹۰
۳-۱۲ شبکه های انتقال و توزیع
انرژی برق پس از تولید در نیروگاهها از طریق خطوط با ولتاژهای مختلف به مراکز مصرف منتقل میشوند. بدین جهت وجود خطوط انتقال مطمئن، یکپارچه و به هم پیوسته از جمله ملزومات توسعه صنعت برق میباشد. تاسیسات شبکه انتقال، حلقه میانی انتقال و توزیع برق هستند، چرا که انرژی تولید شده در نیروگاهها از طریق خطوط انتقال و فوق توزیع به مبادی شبکههای توزیع منتقل و در نهایت از طریق شبکههای توزیع به مصرفکننده نهایی تحویل میگردد. بهرهبرداری از این تاسیسات دارای پیچیدگیهای خاص و مباحث متعددی از جمله چشمانداز راهبردی شبکه، توسعه شبکه، کیفیت توان، کاهش تلفات شبکه، حوادث و حفاطت شبکه، استراتژی تعمیرات و نگهداری شبکه، برنامهریزی تعمیرات، ساخت تجهیزات داخلی و کاهش هزینهها میباشد. از این رو شناخت مشکلات و نقاط ضعف خطوط انتقال و توزیع با توجه به پیشبینی بار، بهینهسازی و تقویت و توسعه شبکه از اهمیت خاصی برخوردار است تا بتوان با احداث و توسعه نیروگاههای مختلف کشور، طرحهای لازم برای انتقال نیرو را اجرایی نمود. در حال حاضر متداولترین سطح ولتاژ خطوط انتقال در سیستم برقرسانی کشور ۴۰۰و ۲۳۰کیلوولت میباشد.و ولتاژ خطوط فوقتوزیع ۱۳۲، ۶۳و۶۶ کیلوولت است.
نمودار(۳-۱)طول خطوط انتقال و فوق توزیع برق کشور طی سالهای ۹۰-۱۳۸۴
۳-۱۳ مصرف انرژی الکتریکی
مصرف برق در سالیان اخیر به دلایل متعددی نظیر: رشد سریع جمعیت، توسعه شهرنشینی، افزایش سطح زندگی و رفاه، واقعی نبودن تعرفهها، تغییرات آب و هوا و توسعه صنعتی و تجاری افزایش داشته است. لذا توجه به مدیریت مصرف حائز اهمیت بوده و در این زمینه دو عامل مطرح میشود: یکی مصرف بهینه و به اندازه و دیگری انتقال مصارف از ساعات اوج مصرف به سایر ساعات شبانهروز؛ که عامل اول کاهش مصرف و عامل دوم کاهش پیک را بدنبال خواهد داشت. مصرف برق در ایران به بخشهای خانگی، عمومی، تجاری، صنعتی، حمل و نقل، کشاورزی و سایر مصارف تقسیم شده است.
مصرف بخش خانگی: طی سالهای ۱۳۸۴ (سال اول برنامه چهارم توسعه) الی ۱۳۹۰ (سال اول برنامه پنجم توسعه) متوسط نرخ رشد سالانه مصرف برق بخش خانگی ۳/۴ درصد بوده است. در سال ۱۳۹۰ مصرف برق در بخش خانگی بالغ بر ۷/۵۶۷۷۳گیگاواتساعت گردید که نسبت به سال قبل از رشد منفی ۸/۶ درصدی برخوردار بوده است. این در حالی است که تعداد مشترکین طی همین دوره ۵/۵ درصد رشد داشته و به ۳/۲۲۲۱۶ هزار مشترک رسیده است. سرانه مصرف برق به ازای هر مشترک خانگی در سال ۱۳۹۰ حدود ۵/۲۵۵۵کیلووات ساعت بوده است که نسبت به سال ماقبل آن ۷/۱۱ درصد کاهش نشان میدهد. از علل این کاهش میتوان به اجرای قانون هدفمندسازی یارانهها و مدیریت مصرف مشترکین اشاره نمود.
مصرف بخش تجاری: در سال ۱۳۹۰ مصرف برق در این بخش نسبت به سال ماقبل آن، ۰٫۵ درصد کاهش داشته و در سال ۱۳۹۰ بالغ بر ۶/۱۲۶۶۳ گیگاواتساعت برق گردید. نرخ رشد مصرف برق این بخش در همین سال نسبت به سال ۱۳۸۴، ۳/۴۸ درصد و در سال ۱۳۸۹ نسبت به سال پیش از آن ۵/۱۵ درصد بوده است. همچنین در این سال بخش تجاری با افزایش ۲/۱۷۷ هزار مشترک، در مجموع شامل ۸/۳۳۹۹هزار مشترک گردید و میانگین مصرف هر مشترک این بخش در حدود ۹/۳۷۲۴ کیلوواتساعت بوده که ۷/۵ درصد نسبت به سال ۱۳۸۹ کاهش داشته است. سهم مصرف این بخش از کل فروش برق وزارت نیرو در سال ۱۳۹۰، معادل ۹/۶ درصد میباشد.
مصرف بخش عمومی: در سال ۱۳۹۰ مصرف برق بخش عمومی بالغ بر ۵/۱۶۷۵۱گیگاواتساعت بوده که نسبت به سال ماقبل آن از کاهش مصرف قابل توجه ۴/۲۱درصد برخوردار بوده است. تعداد مشترکین این بخش بالغ بر ۸/۱۰۸۲ هزار مشترک و متوسط مصرف هر مشترک ۴/۱۵۴۷۰ کیلوواتساعت بوده که نسبت به سال قبل ۲۷ درصد کاهش داشته است. از علل عمده کاهش مصرف در این بخش میتوان به تغییر تعرفه برخی مشترکین از تعرفه عمومی به کشاورزی و همچنین رعایت الگوی مصرف و مدیریت مصرف انرژی خصوصاٌ در ادارات دولتی اشاره کرد.
جدول(۵٫۳) سهم بخشهای مختلف در مصرف برق تأمین شده توسط وزارت نیرو (درصد)
سال
خانگی
عمومی
تجاری
صنعتی۱
حمل و نقل
کشاورزی
سایر مصارف
۱۳۸۴
۱۹/۳۳