ویل دورانت در این مورد می گوید:
« در طول قرون وسطی یهودیان همچنان سنوات خویش را با البسه فاخر می آراستند لکن به آنها اجازه نمی دادند که با سر عریان به میان مردم بروند. نپوشاندن موی سر خلافی بود که مرتکب را مستوجب طلاق می ساخت. از جمله تعالیم شرعی یکی آن بود که مرد یهودی نباید در حضور زنی که موی سرش هویداست دست به دعا به درگاه خدا بردارد» (ویل دورانت، ۱۳۶۵، ج۱۲، ص ۶۲).
همچنین سیره عملی یهودیان مبنی بر استفاده از چادر و برقع و رویند ( که مکرراً در تورات امده است)، تفکیک و جدا بودن محل عبادت زنان از مردان در کیسه، ناشایسته شمردن اشعاری که در تمجید زیبایی زنان سروده شده است، منع محاوره علنی مردان و زنان حتی بین زن و شوهر، جلوگیری از رفتن به مدرسه و مسجد و ایراد خطابه توسط زنان از پشت پرده (همان، ج ۱۲، ص ۶۶). نشانگر اجرای سخت و شدت عمل قوانین و سیره یهودیان در مورد کیفیت حجاب می باشد(تورات، سفر تثنیه، باب ۲۲، فقره ۵).
چنانکه در مواضع متعددی از کتاب مقدس تئرات و کتاب فقهی تلمود وجوب پوشش سر از نامحرمان در بیرون خانه حتی برای عبور از راه مخصوص بین دو خانه، نهی از تشبه زن به مرد و بالعکس در لباس پوشیدن منع لمس و تماس و اختلاط با زنان بیگانه ( تورات، کتاب روت، باب دوم، فقره ۱۰-۸) پرهیز از آرایش و ناز و غمزه و به صدا در آوردن خلخالهای پا (تورات، کتاب اشعیاء نبی، باب سوم فقره ۱۶-۲۶). که موجب نزول قهر و عذاب الهی می گردد ( ویل دورانت، ۱۳۶۵، ج۱۲، ص ۳۰) بیان شده است و در تلمود به مجازات سنگین « طلاق بدون پرداخت مهریه» برای متظفین از قانون حجاب پیش بینی گردیده است.
اهمیت رعایت عفاف در مهم ترین دستورات خداوند و حضرت موسی علیه السلام در کوه طور که «ده فرمان » نامیده می شود با این عبارت بیان شده است :
فرمان هفتم : زنا مکن
فرمان دهم : و بر زن همسایه ات طمع نورز و…… ( تورات، سفر تثنیه: ۵/۷ و ۱۰ ؛ سفر خروج : ۲۰/۱۴ و ۱۷ ) که هر دو حکم به رعایت عفت جنسی و حریم ارتباط زنان و مردان بیگانه اشاره دارد.
در تورات نیز بر اهمیت رعایت عفااف در مورد دختران تأکید شده است : « دختر خود را بی عصمت نساز و او را به فاحشگی وامدار. مبادا زمین مرتکب زنا شود و زمین پر از فجور گردد» (همان، سفر لاویان: ۱۹/۳۰).
علاوه براین عباراتی در تورات و کتب انبیاء وجود دارد که رواج استفاده از حجاب سر و اندام و حتی صورت با روبند یا برقع را در قوم حضرت ابراهیم(ع) و نیز بنی اسرائیل نشان می دهد؛ چنان که آمده است:
الف) در نقل ماجرای ازدواج اسحاق (پسر ابراهیم (ع) با رفقه یا به زبان لاتین ربکا) در سفر پیدایش آمده است: «رفقه چشمان خود را بلند کرد و اسحاق را دید و از شتر فرود آمد، زیرا که از خادم پرسید، این مرد کیست که در صحرا به استقبال ما می آید و خادم گفت آقای من است، پس برقع خود را گرفته خود را پوشانید» (همان، سفر پیدایش: ۲۴/۶۵- ۶۴) قابل ذکر است خاخام اوریل داودی، مرجع پیشین مذهب یهودیان ایران، وجوب حجاب در شریعت یهود را مستند به همین قسمت تورات می داند.
روشن است که در این نقل تورات، استفاده از روبنده برای کسی که همسر اسحاق پسر ابراهیم (ع) است، به صراحت بیان شده و این امر نشان دهنده رواج استفاده از روبنده در میان بانوان بنی اسرائیل است.
ب) تورات در مورد عروس یهودا (پسر یعقوب پسر اسحاق پسر ابراهیم علیه السلام)
می گوید : «پس رخت بیوگی را از خویشتن بیرون کرده و رقعی بر روی کشیده و خود را در چادری پوشیده و به دروازه عینایم که در راه تمنه است، نشست» (همان، ۳۸/۱۵- ۱۴).
در این عبارات نیز از روبنده و چادر استفاده شده که نشانگر رواج آنها در میان بنی اسرائیل است و بر سنت و سیرۀ خاندان انبیاء بنی اسرائیل در این باب دلالت دارد. عبارت دیگری نیز در کتاب «روت» در باب استفاده از چادر وجود دارد : « و بوعز (مردی به بنی اسرائیل خطاب به روت- عروس نعومی- از زنان بنی اسرائیل) گفت : چادری که بر توست بیاور و بگیر، پس آن را بگرفت و او شش کیل جو پیموده بر آن گذاشت و به شهر رفت» (عهد عتیق، کتاب روت: ۳/۱۵).
موضوع رعایت حجاب و عفاف در دین یهود از چنان اهمیتی برخوردار است که در یکی از کتب عهد عتیق به زنانی که حدود الهی را رعایت نکرده و از قوانین شرعی سرپیچی می کنند، نسبت به نزول عذاب هشدار داده شده است. در کتاب اشعیای نبی که هشدارهای الهی به قوم بنی اسرائیل بیان شده، در مورد زنان گناهکار یهود آمده است : «خداوند می گوید از این جهت که دختران صهیون (زنان یهود) متکبرند و با گردن افراشته و غمزات چشم راه می روند و به ناز می خرامند و به پایهای خویش خلخال ها را به صدا در می آورند، بنابراین خداوند فرق سر دختران صهیون را کل خواهد ساخت و…. » (عهد عتیق، کتاب اشعیاء: ۳/۱۸- ۱۶).
همچنین در تعالیم تلمود برای حضور زن در اجتماع شرایط خاصی ذکر شده که عدم توجه به آن موجب بطلان ازدواج آنها خواهد شد : « زنانی که در موارد زیر به رفتار و کردار آنها اشاره می شود، ازدواجشان باطل است و مبلغ کتوبا (مهریه) به ایشان تعلق نمی گیرد : زنی که از اجرای قوانین یهود سرپیچی می کند و فی المثل بدون پوشانیدن سرخود به میان مردان می رود.
حدود حجاب زنان در شریعت یهود
با توجه به مضامین بیان شده در مورد پوشش خاص زنان بنی اسرائیل، استفاده از چادر به عنوان پوشش سراسری که همه اندام را می پوشاند و نیز روبنده که صورت توسط آن مستور می گردد، محرز می باشد؛ اگرچه در سیره عملی بانوان یهود گاهی استفاده از
روبنده معمول نبوده است.
دکتر مناخیم. م. بریر ( پرفسور ادبیات در دانشگاه یشیوا ) در کتاب زنان « زنان یهودی در ادبیات ربانی » می گوید: « همواره این سنت برای زنان یهودی وجود داشته که با یک پوشش سر با هر چیزی بیرون و در مجامع بروند، حتی این که همه صورت را بپوشانند و تنها یک چشم را آزاد بگذارند ».
– لباس باید به حدی گشاد و آزاد باشد که تا اندام بدن به هیچ عنوان درآن برجسته نگردد و کمربند بسته نشود.
– آستین ها باید تا مچ دست را بپوشاند.
– گردن از طرفین تا شروع شیب کتف از پشت و در جلو تا بالای استخوان جناغ را بپوشاند ( یعنی تمام دور گردن پوشانده شود)؛ حتی پاها باید پوشیده باشد و از پشت جوراب نباید پوست پا دیده شود و جوراب های عکس دار و با رنگ های تند ممنوع است.
– پوششش سر باید تمام موی سر را بپوشاند و آرایشی که باعث جلب توجه دیگران گردد گناه بسیار بزرگی است (یعقوو یسرائل لوگاسی، ۱۹۸۰م : ص ۱۱۰).
قابل ذکر است که حدود و پوشش مذکور برای زنان متأهل است و از نظر آیین یهود، دختر یهودی تا قبل از ازدواج حدود خاصی برای پوشش دارد و آن عبارت است از پوشش ساده لباس که دامن آن تا ده سانت زیر زانو و آستین آن تا آرنج است و موی سر به شرط سادگی می تواند مشخص باشد (البته هنگام عبادت باید پوشیده شود) و در صورتی که به شانه برسد باید جمع گردد. البته طبق توصیه های اکید تعالیم تلمود دختر یهودی باید حوالی بلوغ ازدواج کند و پس از ازدواج، رعایت حجاب در مقابل همه مردان به جز پدر و شوهر بر او واجب است.
۳-۲-۲- حجاب در مسیحیت
ادیان الهی، به خاطر تناسبشان با فطرت و احکام کلی، جهت و شیوه واحدی دارند. در مسیحیت، همانند دین زرتشت و یهود، حجاب زنان امری واجب به شمار می آمده است. «جرجی زیدان»، دانشمند مسیحی در این باره می گوید: « اگر مقصود از حجاب، پوشانیدن تن و بدن است، این وضع، قبل از اسلام و حتی پیش از ظهور دین مسیح، معمول بوده است و آثار آن هنوز در خود اروپا باقی کانده است». مسیحیت نه تنها احکام دین یهود و در مورد حجاب زنان را تغییر نداده و قوانین شدیدآن را استمرار بخشیده است، بلکه در برخی موارد، قدم را فراتر نهاده و با تأکید بیشتری وجوب حجاب را مطرح ساخته است، زیرا در شریت یهود، تشکیل خانواده و ازدواج، امری مقدس محسوب می شد و حتی در کتاب « تاریخ تمدن» آمده است که: « ازدواج در سن بیست سالگی اجباری بود، اما از دیدگاه مسیحیت که تجرد، مقدس شده است جای هیچ شبهه ای باقی نخواهد ماند که برای از بین رفتن تحریک و تهییج، این مکتب، زنان را به رعایت پوشش کامل و دوری از آرایش و تزیین، به صورت شدیدتری فراخوانده است».