۶- روش جهت یابی (مرورگر) تجاری اسکاندیا
این روش براساس منطق و مفهوم ارائه شده در ترازنامه نامرئی بنا نهاده شده است. این مرورگر توسط شرکت اسکاندیا که یک موسسه خدمات مالی در سوئد می باشد، طراحی شده و بخوبی توانسته است در اندازه گیری دانش پیشگام شود. این روش با اغلب ابزارها و روش های اندازه گیری سرمایه فکری متناسب بوده و ابزار خاصی را در این رابطه طراحی نموده است و همچنین ابزاری برای ارزیابی دارایی های نرم افزاری سازمان و دارایی های نامشهود می باشد. این مرورگر سرمایه فکری را برحسب ۱۶۴ شاخص، ۹۱ مورد فکری و ۷۳ مورد مالی اندازه گیری می کند.
این روش علاوه بر زمینه سنتی مالی، به مشتریان، فرآیند منابع انسانی، توسعه و بازار آفرینی نیز توجه فراوانی می نماید. در این روش شاخص های مشتری محور عبارتند از: تعداد حساب های مشتریان، تعداد واسطه ها، و تعداد مشتریان از دست رفته. شاخص های فرآیند محوری در آن عبارتند از:
تعداد حساب های مشتریان به ازای خالص تعداد کارکنان و هزینه های مدیریتی به خالص کارکنان و شاخص های انسان محوری در آن عبارتند از: میزان گردش پرسنل، نسبت مدیران، نسبت مدیران زن و نسبت هزینه های آموزش کارکنان و در نهایت شاخص های مبتنی بر توسعه و بازار آفرینی در آن عبارتند از: شاخص رضایت کارکنان، هزینه های بازاریابی به خالص مشتریان و سهم ساعت های آموزشی. این روش در دنیای امروز روشی آرمانی و مطلوب به شمار می آید. این روش علیرغم کامل تر بودن در زمینه تشریح بهتر عملکرد تجاری، قادر به کمّی سازی سرمایه فکری نمی باشد (Ibid p9).
در مرورگر اسکاندیا، شاخص های سرمایه فکری طراحی شده که به مدیران در ترسیم افق رشد سازمان کمک می کند. شرکت های بزرگ متعددی مانند داوکمیکال از این مرورگر برای تعیین ارزش سازمان خود استفاده می کنند.
۷- مدل مدیریت سرمایه فکری
زمانی که از سنجش و اندازه گیری صحبت می کنیم ابتدا ضروری است تا منابع غیرملموس و حیاتی شرکت (که نیازمند نظارت و مدیریت هستند) را به منظور نیل به اهداف استراتژیک یا برای ارتقای مزیت اصلی آنها شناسایی نموده و سپس باید اشخاص ثابتی که دارای اطلاعات مفیدی درباره ارزش واقعی شرکت هستند را شناسایی کنیم. فرآیند مدیریت سرمایه فکری دارای سه مرحله اساسی، شناسایی، اندازه گیری، و مدیریت این منابع می باشد (Ibid p8).
8- روش جویا
ادوینسون و مالون عنوان کردند که سرمایه فکری، پس از محاسبه اجزای آن محاسبه خواهد شد. آنها معتقدند که سرمایه فکری شامل اجزای زیر است: (ادوینسون و مالون، ۱۹۹۷)
۱- سرمایه انسانی ۲- سرمایه نوآوری ۳- سرمایه فرآیندی ۴- سرمایه مشتری (ارتباطی)
که با قرار دادن این اجزاء در یک فرمول مالی، می توان گفت:
MV=BV+IC
که در آن:
BV=Mc+Pc
MV= ارزش بازار
BV= ارزش دفتری
MC= سرمایه مالی (پولی)
PC= سرمایه فیزیکی
IC= سرمایه فکری Ic=Hc+Ivc+Rc+Sc
HC= سرمایه انسانی
IVC= سرمایه نوآوری