موسیقی
طبق آنچه در فرهنگ معین آمده است، موسیقی فن ترکیب اصوات به نحوی که به گوش خوشایند باشد. در تعریف عام موسیقی،هنر بیان احساسات به وسیله صداهاست و مهم ترین عوامل تشکیل دهنده موسیقی صدا و وزن هستند. صدا نتیجه و حرکت ارتعاشی است که به وسیله گوش احساس می شود. صداهائی که دارای ارتعاشات نامنظم هستند،صداهای غیرموسیقی و آنهای که دارای ارتعاشات منظم هستند صداهای موسیقی نامیده می شوند(جعفری،۱۳۸۶).
موسیقی ارف: متداولترین و جامع ترین روش آموزش موسیقی به کودکان است که توسط آهنگساز آلمانی به نام کامل ارف(۱۹۸۵)ابداع شده است. در این روش هنر جویان موسیقی را به پایه فعالیت‏های شنیدن،خواندن و حرکت کردن همراه با نواختن سازهای کوبه ای مانند طبل سه گوش،چوب و ساز‏های ریتمیک مانند: زیلوفون،متالوفون،بلز و غیره فرا می‏گیرند(زاده محمدی،۱۳۸۴).
ارف،اعتقاد داشت که ریتم قسمت بسیار مهم موسیقی است به خاطر اینکه وجه اشتراک موسیقی،کلام و حرکت،چیزی نیست جز ریتم،ریتم پیوستگی است بین تمام آن چیزهایی که ارف آن را موسیقی مقدماتی نامید. وی به این خاطر از این اصطلاح استفاده نمود که اعتقاد داشت قبل از اینکه کودکان در مورد ریتم چیزی را سوال کنند باید موسیقی را احساس کرده و با آن حرکت کنند(دوست دار،۱۳۸۴).
حافظه کوتاه مدت
وقتی که محرکهای محیطی بریک گیرنده ی حسی تأثیرمی گذارند اگر به هرقسمت از اطلاعات واردشده به این حافظه حسی توجه شود درحافظه کوتاه مدت واردشده است که به مدت ۱۵ثانیه درآن باقی می ماند که درصورت تکرارومرور،این اطلاعات درحافظه درازمدت ثبت می شود(حافظه کوتاه مدت راهمچنین مخزن کوتاه مدت وحافظه نخستین نیز می نامند)(سیف،۱۳۷۷).
دقت
گرچه محرکهای گوناگون بسیاری همزمان برما اثرمی گذارند،اما آنچه ما دریک لحظه ی معین می توانیم ادراک کنیم سخت محدود است.آنچه ما عملاً ادراک می کنیم نه تنها به محرکها بلکه به برخی فرایندهای شناختی نیزبستگی دارد که رغبتها،هدفها وانتظارات ما را درآن لحظه منعکس می کنند.این تمرکزادراکی را توجه یا دقت می نامند(هیلگارد،۱۳۸۲).
تمرکزحواس
تمرکز حواس اصطلاحی است که برای توانایی حس توجه برای مدتی از زمان به کار می رود به منظور معاینه وضعیت روانی به طورمعمول تمرکز به مدت ۳۰ ثانیه کافی شمرده می شود این توانایی درتمرکز برای انجام فعالیتهای فکری خیلی مهم است(پورافکاری،جلد اول،۱۳۸۶).
۱-۵-۲٫تعاریف عملیاتی مفاهیم
موسیقی
منظور از موسیقی در این پژوهش دست کم ۲ سال آموزش موسیقی ارف(روش آموزشی کارل ارف که به عنوان یک روش آموزشی معتبر درآموزشگاه های موسیقی کودکان ایران توسط مربیان به کارمی رود)است که به روش نوین مبتنی بر نت خوانی صورت گرفته باشد و افراد توانایی و مهارت نواختن یکی از آلات موسیقی(کیبورد،پیانو،گیتار،سنتور،ویلن)را دارا باشند.
حافظه کوتاه مدت
منظور از حافظه کوتاه مدت در این پژوهش نمرهای است که دانش آموز در آزمون وکسلر دریافت می کند. خرده آزمون حافظه ارقام که مربوط به مقیاس هوش کلامی می باشد.آزمایش کننده فهرستی از ارقام از سه تا نه تایی را با آرامش و با صدای بلند می خواند و آزمودنی پس از گوش دادن به هر فهرست باید به همان ترتیب آن ها را بازگو کند.این آزمون که یکی از متداول ترین شاخص هوش است،مستلزم آن است که آزمودنی بعضی از فهرست های ارقام خوانده شده را به همان ترتیب و بعضی دیگر را به صورت وارونه بازگو کند. در حالت اول،حافظه برای ارقام مستقیم و در حالت دوم، حافظه برای ارقام وارونه اندازه گیری می شود. این خرده آزمون،حافظه شنیداری کوتاه مدت را اندازه گیری می کند.
دقت
منظور از دقت در این پژوهش نمره ای است که دانش آموز در آزمون وکسلر دریافت
می کند.خرده آزمون محاسبات که مربوط به مقیاس هوش کلامی می باشد.این خـرده آزمون شامل ۱۴ مسأله ساده است که معمولاً بـدون استفاده از کاغذ و مداد می توان آنها را حـل کرد. این خرده آزمون بیشتر به عنوان آزمون استدلال تلقی می شود تا عملکرد محاسبات عددی. در اجرای این آزمون عواملی مانند حافظه،دقت،تمرکز حواس،استعداد ریاضی و استدلال مورد سنجش قرار می گیرند.
تمرکز حواس
منظور از تمرکزحواس دراین پژوهش نمره ای است که دانش آموز در آزمون وکسلر دریافت
می کند. خرده آزمون محاسبات که مربوط به مقیاس هوش کلامی می باشد.این خـرده آزمون شامل ۱۴ مسأله ساده است که معمولاً بـدون استفاده از کاغذ و مداد می توان آنها را حـل کرد. این خرده آزمون بیشتر به عنوان آزمون استدلال تلقی می شود تا عملکرد محاسبات عددی. در اجرای این آزمون عواملی مانند حافظه،دقت،تمرکز حواس،استعداد ریاضی و استدلال مورد سنجش قرار می گیرند.
هوش