قانون مجازات اسلامی و مجازات اسلامی

ب- اقرار به شیء مستلزم تعهد به آثار آن است و نیاز به تعهد مجدد ندارد هر چند در آیه اقرار به لازم و ملزوم یکجا آمده است.
ج- اقرار به لحاظ آثاری که برای دیگران دارد نوعی شهادت و گواهی است انبیاء هم اقرار نمودند و هم گواه شدند.
د- در اثبات اقرار و مفاد آن، کافی است که اقرار کننده سخن مدعی را بپذیرد هر چند که سخن او را تکرار ننماید چنانکه در آیه از قول انبیاء آمده که «اقررنا» یعنی به آنچه که خدا فرموده اقرار نمودیم.
و- اقرار به حقیقت، به هنگام سؤال از آن در محکمه واجب است.
ه- کسی که به حقیقتی اقرار می کند باید توجه داشته باشد که خداوند نیز در کنار او گواه است و هرگز احساس تنهایی نکند و از عواقب اقرار و شهادت خود نگران نباشد. (شیخ طوسی، ۱۴۰۹، ج۳، ص ۴۶۷).
۲-۱-۲-۳- آیه ۱۰۲، سوره توبه
«و آخرون اعترفوا بذنوبهم خلطو اعملاً صالحاً و آخر سیئا عسی الله ان یتوب علیهم ان الله غفور رحیم: و بعضی دیگر از آنها به گناهان خود اعتراف (اقرار) کردند که عمل صالح و فعل فبیح هر دو بجای آورده اند، امید است که خدا توبه آنان را بپذیرد که البته خدا توبه پذیر و مهربان است». (توبه، ۱۰۲).
در این آیه حال گروهی از اعراب که اقرار به گناه خویش داشته و عمل نیک و بد آنان مخلوط است، از این جهت امید به آمرزش خداوند دارند بیان شده در این جا اقرار گناهکاران به ارتکاب عمل خلاف شرع و عقل از جانب آنان نوعی اقرار به زیان خودشان است و حداکثر دلالت آن این است که به عنوان یکی از مصادیق قاعده اقرار محسوب می شود و می تواند مثبت حکم اقرار در زنا هم باشد.
۲-۱-۲-۳-۱- احکام فقهی آیه
در بحث از مدارک قاعده اقرار در سنت و سیره نبوی و احادیث و اخبار از ائمه هدی (ع) به روایات ذیل جهت اثبات حجیت قاعده اقرار در زنا استدلال می کنیم.
امام صادق (ع) فرمود: دست سارق قطع نمی شود مگر اینکه دوبار به سرقت اقرار کند و زنا کار رجم نمی شود مگر اینکه چهار بار اقرار کند (شیخ طوسی، ۱۳۶۵، ج۱۰، ص ۷).
همچنین امام صادق فرمود: «اقرار هر فرد مؤمن علیه خودش، بهتر از شهادت هفتاد مؤمن حقیقت را کشف می کند». (همان منبع)
در میان اخبار و روایات بهترین مدرک و مستند قاعده اقرار این سخن پیامبر است که فرمود:«اقرار العقلاء علی انفسهم جائز». (شیخ حر عاملی، ۱۳۷۵، ج۱۸، ص ۱۱۱).
و علاوه بر همه این ها مهمترین دلیل حجیت اقرار سیره و بنای عقلاست و شارع مقدس هم این سیره را امضاء نموده است که مفاد آن الزام آور بودن اقرار هر عاقلی به زیان خودش می باشد و قاعده ای عام و کلی است که در همه اعصار و امصار کاربرد دارد. (محقق داماد، ۱۳۸۳، ص ۱۲۶) پس نتیجه می گیریم که با توجه به اطلاق لفظ «اقرار» در آیات، سیره و سنت نبوی و سیره عقلاء قانون مجازات اسلامی در ماده ۶۸ یکی از راههای اثبات زنا را اقرار می داند و تصریح می کند: «هر گاه مردی یا زنی نزد حاکم چهار بار به زنا اقرار کند، محکوم به حد زنا خواهد شد و اگر کم تر از چهار بار اقرار نماید تعزیر می شود».
ولی از آن جایی که قرآن مجید به صورت کلی و مطلق به بیان احکام پرداخته است و ذکری از تعداد و نحوه اقرار و همچنین شرایط اقرار کننده و کیفیت لفظ اقرار به میان نیاورده است در این رساله به صورت مختصر به شرح آنها خواهیم پرداخت.
۲-۱-۲-۳-۲- خصوصیات اقرار کننده در زنا
اقرار در صورتی نافذ است که اقرار کننده دارای اوصاف بلوغ، عقل و اختیار باشد. این مسأله در ماده ۶۹ قانون مجازات اسلامی به این نحو مقرر شده است: «اقرار در صورتی نافذ است که اقرار کننده داریا اوصاف، بلوغ، عقل، اختیار، و قصد باشد.»
بنابراین نتیجه گرفته می شود که اقرار زانی یا زانیه ای که به حد بلوغ شرعی نرسیده باشد، مسموع نیست همچنین اقرار شخص در حال جنون فاقد اعتبار است. به همین ترتیب اقرار کننده می بایست در کمال اختیار اقدام به اقرار کرده باشد و اگر تحت اجبار و اکراه و فشار و شکنجه بر ضرر خود اظهاراتی را بیان نماید این اقرار به هیچ وجه مورد استناد قرار نمی گیرد. (ولیدی، ۱۳۸۰، ص۱۱۰).
حضرت علی (ع) فرموده است:« هرکس در برابر زندان یا با ترس یا تهدید، اقرار کند، حد بر او جاری نمی شود.» (شیخ حر عاملی، ۱۳۷۵، ج۱۸، ص۳۰۰). در ماده ۷۱ آمده است: هر گاه کسی اقرار به زنا کند و بعد انکار نماید، درصورتی که اقرار به زنایی باشد که موجب قتل یارجم است، با انکار بعدی حد رجم و قتل ساقط می شود و در غیر این صورت با انکار بعد از اقرار حد ساقط نمی شود. (موسوی، ۱۳۸۰، جلد ۱، ص ۲۵).