سرمایه فکری مجموعه ای از اطلاعات و دانش کاربردی برای خلق یک ارزش در سازمان است (ادوینسون ، ۱۹۹۷).
سرمایه فکری دانش سازمانی وسیع و گسترده ای است که برای هر شرکت منحصر به فرد است و به شرکت اجازه می دهد تا بطور پیوسته خود را با شرایط در حال تغییر و تحول انطباق دهد (موریتسن ، ۱۹۹۸).
سرمایه فکری جریان دانش در درون شرکت ها است (دایریک ، ۱۹۸۹).
سرمایه فکری مجموعه ای از دارایی های دانش محور است که به یک سازمان اختصاص دارند و در زمره ویژگی های یک سازمان محسوب می شوند و از طریق افزودن ارزش به ذینفعان کلیدی سازمان، به طور قابل ملاحظه ای به بهبود وضعیت رقابتی سازمان منجر می شود (مر، ۲۰۰۴).
سرمایه فکری اصطلاحی برای ترکیب دارایی های ناملموس بازار، دارایی فکری، دارایی انسانی، و دارایی ساختاری است که سازمان را برای انجام فعالیتهایش توانمند می سازد (بروکینگ، ۲۰۰۱).
سرمایه فکری جمع همه چیزهایی است که افراد سازمان می دانند و برای سازمان در بازار، مزیت رقابتی ایجاد می کند (استوارت، ۱۹۹۱).
سرمایه فکری دانشی است که قابل تبدیل شدن به ارزش باشد (ادوینسون، ۱۹۹۱).
در پایان باید گفت که پیدایش اقتصاد دانش محور باعث افزایش اهمیت سرمایه فکری به عنوان یک موضوع تحقیقاتی شده است. اکنون زمان مناسبی برای انجام تحقیقات در زمینه سرمایه فکری است. امروزه جامعه محققان سرمایه فکری در جایگاه مهمی قرار دارند. این محققان از سال ها پیش نبرد و مبارزه ای را برای قبولاندن اهمیت سرمایه فکری آغاز نموده و سمینارها و مقالات و کتب زیادی را در این زمینه ارائه کرده اند و بیشتر تلاش های صورت گرفته در زمینه توسعه چارچوب سرمایه فکری بوده است.
اکنون این ضرورت بوجود آمده است که آنها بر روی اندازه گیری و مدیریت و افشاء آن تمرکز کنند. باید گفت موضوع علم سرمایه فکری یک موضوع بین رشته ای است و در برگیرنده علوم مختلفی مانند حسابداری، مدیریت دانش، اقتصاد و مدیریت منابع انسانی و … است. هر چند امروزه این اعتقاد وجود دارد که مطالعه سرمایه فکری بیشتر به عنوان یک هنر توصیف می شود تا یک علم و در برگیرنده عوامل روانی و خلاقیت است و بیشتر شامل ادغامی از مطالعات رفتاری (رفتارهای مشتری و سازمانی) است (لیم، ۲۰۰۴).
۲-۴- انواع طبقه بندی اجزای سرمایه فکری
اکثر محققان براساس پیشینه و موضوعات تحقیق برای خودشان طبقه بندی های مختلفی از سرمایه فکری دارند و به نظر نمی رسد هیچ فرمول یا قاعده خاصی که همه روشهای ارزیابی سرمایه فکری را در بر گیرد، وجود داشته باشد ولی ما در ذیل این طبقه بندی ها را با نام محققین آنها ذکر می کنیم.
طبقه بندی Bontis در سال ۱۹۹۸ و ۲۰۰۰
طبقه بندی Stewart در سال ۱۹۹۷
طبقه بندی Goran Roos در سال ۱۹۹۷
طبقه بندی Amie Brooking
طبقه بندی Sveiby در سال ۱۹۹۷
طبقه بندی Eustace در سال ۱۹۹۷
طبقه بندی Edvinsson و Malone
طبقه بندی Chen و همکارانش
طبقه بندی Hannas و Lowendhal
طبقه بندی Petty و Guthrie