فصل چهارم
نتایج و بحث

فصل چهارم
نتایج و بحث
۴-۱ بررسی اثر محافظتی روی بر سمیت کادمیوم در آزمون تولید گاز
پتانسیل تولید گاز در شرایط افزودن مقادیر مختلف سولفات کادمیوم (۰، ۲۰ و ۸۰ میلی‏گرم در کیلوگرم جیره) طی ۹۶ ساعت انکوباسیون به ترتیب ۰۶/۴۳، ۳۶/۲۷ و ۷۰/۱۲ میلی‏لیتر بود (جدول ۴-۱). در مقایسه با تیمار شاهد افزودن سطوح مختلف کادمیوم موجب کاهش معنی دار پتانسیل تولید گاز شد (۰۵/۰P<). بالاترین سطح کادمیوم (80 میلی‏گرم در کیلوگرم جیره) کمترین، مقدار پتانسیل تولید گاز را داشت. در رابطه با نرخ تولید گاز، افزودن سطح 20 میلی‏گرم کادمیوم در کیلوگرم جیره کادمیوم تفاوت معنی داری در مقایسه با تیمار شاهد، نشان نداد (05/0P<). در حالیکه افزودن سطح 80 میلیگرم کادمیوم در کیلوگرم جیره بیشترین نرخ تولید گاز (1275/0 میلی‏لیتر در ساعت) و تیمار حاوی سطح 20 میلی‏گرم کادمیوم در کیلوگرم جیره کمترین نرخ تولید گاز (0193/0 میلی لیتر در ساعت) را داشت. در مقایسه با تیمار شاهد، در زمان های مختلف انکوباسیون افزودن سطوح مختلف کادمیوم موجب کاهش معنی دار حجم گاز تولیدی شد (جدول 4-1). مطالعات بسیار محدودی در رابطه با اثر کادمیوم بر تخمیر شکمبه صورت پذیرفته است. با توجه به کاهش پتانسیل تولید گاز متأثر از سطوح مختلف کادمیوم میتوان اینگونه بیان نمود که سمیت کادمیوم موجب ایجاد اختلال در فرآیند تخمیر میکروارگانسیمها گردید. موافق با این نتایج، لونت آلتاس (2009) که تولید متان میکروارگانیسم های بی هوازی موجود در لجن را در شرایط افزودن سطوح مختلف کادمیوم مورد بررسی قرار داد، اثر منفی بر روی تولید متان را گزارش نموده و نشان داد که بیشترین غلظت کادمیوم، کمترین مقدار گاز را داشت. همچنین در این آزمایش کادمیوم در سطوح مختلف در ساعت‏های اولیه انکوباسیون اثر محرک بر روی میکروارگانیسم ها داشت و در ساعت‏های پایانی اثر بازدارندگی شدید بر روی میکروارگانیسم ها گذاشت که اثر ممانعت کنندگی و اثر محرک بر روی میکروارگانیسمها مشاهده شده با نتایج این آزمایش تطابق دارد. موافق با نتایج آزمایش حاضر الماسی (1392) گزارش نمود در مقایسه با تیمار شاهد افزودن سطوح مختلف کادمیوم موجب کاهش معنی دار پتانسیل تولید گاز شد. این محقق گزارش داد در مقایسه با تیمار شاهد، در زمان های مختلف انکوباسیون افزودن سطوح مختلف کادمیوم کاهش حجم گاز تولیدی را در پی داشت.
جدول ۴-۱ اثرات اصلی افزودن سطوح مختلف کادمیوم به جیره بر پتانسیل و نرخ تولید گاز
سطح کادمیوم اضافه شده فراسنجه‏های تخمیر
b c
کادمیوم صفر ۰۶/۴۳a 0289/0b
کادمیوم ۲۰ ۳۶/۲۷b 0193/0b
کادمیوم ۸۰ ۷۰/۱۲c 1247/0a
SEM 23/1 0358/0
P value 0001/0 0010/0
b: پتانسیل تولید گاز از بخش قابل تخمیر؛ c: نرخ تولید گاز؛ SEM: خطای استاندارد میانگین‏ها، در هر ستون اعداد دارای حروف غیر مشابه از نظر آماری اختلاف معنی‏داری دارند (۰۵/۰P<).
*سطوح مختلف کادمیوم (میلی‏گرم درکیلوگرم جیره).
پتانسیل تولید گاز در شرایط افزودن مقادیر مختلف روی (۰، ۳۰۰ و ۶۰۰ میلی‏گرم در کیلوگرم جیره) طی ۹۶ ساعت انکوباسیون به ترتیب ۳۵/۲۷، ۴۰/۲۷ و ۳۴/۲۸ میلی‏لیتر بود (جدول ۴-۲). افزودن سطوح مختلف روی باعث افزایش غیرمعنی دار پتانسیل تولید گاز شد (۰۵/۰P<). بالاترین سطح روی (600 میلی‏گرم در کیلوگرم جیره) بیشترین مقدار پتانسیل تولید گاز را داشت. در رابطه با نرخ تولید گاز، همان طور که مشاهده می شود افزودن سطوح مختلف روی، تفاوت غیر معنی داری در مقایسه با تیمار شاهد نشان داد (05/0P<). افزودن سطح 600 میلی‏گرم روی در کیلوگرم جیره بیشترین نرخ تولید گاز (07/0 میلی‏لیتر در ساعت) و تیمار حاوی سطح 300 میلی‏گرم روی در کیلوگرم جیره کمترین نرخ تولید گاز (0492/0 میلی لیتر در ساعت) را داشت. در مقایسه با تیمار شاهد، در زمان های مختلف انکوباسیون افزودن سطوح مختلف روی باعث افزایش حجم گاز تولیدی شد. با توجه به نتایج آزمایش حاضر میتوان گفت که روی به عنوان یک عنصر کم‏ مصرف موجب افزایش در میزان پتانسیل گاز شده است. با توجه به نقش روی در فعالیت آنزیم‏ها و تولید پروتئین این مطلـب قابـل توجیه می‏باشد. روی یکی از ضـروری‏تـرین عناصـر ریز مغـذی می‏باشد که در بسیاری از اعمال زیستی نقش دارد. بـه عنـوان مثال، روی باعث ثبات غشای پلاسمایی سلول‏ها شده و همچنین کوفاکتور بسیاری از آنزیم‏های آنتـی‏اکـسیداتیو مـی‏باشـد (زهو و همکاران، 2005). عبدالله و دهوریتی (2009) گزارش نمودند که روی میتواند موجب تقویت میکروفلور شکمبه در هضم سلولز و افزایش تولید حیوان گردد. موافق با نتایج آزمایش حاضر حسن پور و همکاران (1389) گزارش نمودند که استفاده از 500 میلیگرم سولفات روی در کیلوگرم جیره غذایی، موجب افزایش سطح سرمی روی، بهبود در فعالیتهای سوخت و ساز و ایمنی بدن گاو شده است. بتامن و همکاران (2004) گزارش نمودند افزودن روی در جیره غذایی نشخوارکنندگان، موجب عملکرد مطلوب متابولیک میکروارگانیسمهای شکمبه، تغییر در تخمیر شکمبه، افزایش انرژی جیره و اسیدهای چرب فرار میگردد. سالم و همکاران (2011) بیان نمودند که افزودن روی به جیره نشخوارکنندگان، با تغییر جمعیت میکروبی شکمبه، فرآیند هضم شکمبهای را تغییر میدهد. موافق با نتایج آزمایش حاضر زابلی و عربی (1392) گزارش نمودند میزان تولید گاز در تیمارهای دریافت کننده مکمل روی نسبت به تیمار شاهد بیشتر بود اما تفاوت معنیداری بین تیمارها مشاهده نشد. در رابطه با اثر مکمل روی در جیره و اثر آن بر تولید گاز به روش برون تنی، پژوهشهای زیادی در دسترس نیست. با توجه به اینکه افزایش
غلظت روی در شکمبه، به دلیل خاصیت ضد باکتریایی آن سبب کاهش رشد باکتری میشود (آرلویچ و همکاران، ۲۰۰۰) مشخص میشود که مقدار روی اضافه شده به تیمارهای حاوی مکمل روی به اندازهای زیاد نبوده است که اثر ضد باکتری روی این میکروارگانیسمها داشته باشد و لذا افزودن روی به جیره بر میکروارگانیسمهایی که در فرآیند تولید گاز نقش دارند، احتمالاً اثر گذار نبوده است و به همین دلیل میزان تولید گاز در تیمارهای حاوی مکمل روی نسبت به تیمار شاهد افزایش یا کاهش معنیداری نداشته است.
جدول ۴-۲ اثرات اصلی افزودن سطوح مختلف روی به جیره بر پتانسیل و نرخ تولید گاز
سطح روی اضافه شده فراسنجه‏های تخمیر
b c
روی صفر ۳۵/۲۷ ۰۵۵۲/۰a
روی ۳۰۰ ۴۰/۲۷ ۰۴۹۲/۰a