پایان نامه ها و مقالات

منابع پایان نامه درمورد سود سهام، بورس اوراق بهادار، بورس اوراق بهادار تهران، صاحبان سهام

دانلود پایان نامه

اطلاعاتی، مفهوم سود، بیشتر فعّالیّتهای حسابداری را توصیف میکند امّا از لحاظ ملاک اندازهگیری بنیادی کماکان مورد تردید است. بر اساس مفروضات بازار کالای سرمایه، تحقیقات علمی نیز مؤید این دیدگاه است که سود حسابداری محتوای اطلاعاتی دارد (اسماعیلی، 1385، ص 27)44.
مک نیل45 (1939) در بخشی پیرامون سود واقعی مینویسد: “در حسابداری یک تعریف درست از سود وجود دارد و آن این است که سود، افزایش در ثروت خالص و زیان، کاهش در ثروت خالص است.”
این تعریف اگر چه تعریف یک اقتصاددان میباشد، امّا مختصر، مفید، عینی و به صورت ریاضی هم قابل ارائه میباشد و باید گفت این یک ایدهآل دست نیافتنی نیست.

6 ـ 2 تاریخچه پیشبینی سود
سرمایهگذاران عمده به اطلاعات زیادی دسترسی داشته و حتّی انتظار دارند اطلاعاتی را دریافت کنند که سرمایهگذاران جزء به آن دسترسی ندارند. سرمایهگذاران جزء باید به کارگزاران متکی باشند. کمیسیون بورس اوراق بهادار آمریکا جهت رفاه حال سرمایهگذاران جزء، پیوسته شرکتها را به افشای بیشتر اطلاعات تشویق میکند.
در اوایل سال 1973، کمیسیون بورس اوراق بهادار اعلام کرد که برای اولین بار به شرکتهای پذیرفته شده در بورس، اجازه افشای پیشبینیهای سود داده شود. پیشنهاد بعدی در سال 1975 مطرح شد. در این طرح، شرکتها ملزم به انتشار اطلاعات پیشبینی همراه با گزارشهای مالی شدند. این الزامات سبب میشود اطلاعات مدیریت تقریباً برابر با اطلاعاتی باشد که عموم در اختیار دارند.
در آوریل سال 1976، پیشنهاد کمیسیون بورس اوراق بهادار به دلیل مخالفت زیاد، برداشته شد. در نبود افشای پیشبینی سود توسط مدیریت، سرمایهگذاران جزء همواره به تحلیلگران حرفهای اتکا میکنند.46
بورس اوراق بهادار تهران، مهمترین و اصلیترین مرکز مبادلات سرمایهای تلقّی میشود که در سال 1345 تأسیس شده است. مطابق قانون، کارگزار موظف است این اطلاعات را به سازمان ارائه دهد:
الف) گزارشها و صورتهای مالی سالانه حسابرسی شده و خلاصه صورت سالانه فعالیّت کارگزار که حداکثر چهار ماه پس از پایان سال مالی به تأیید حسابرس معتمد بورس رسیده است.
ب) هر گونه تغییر در شرایط اعلام شده به سازمان به منظور دریافت مجوز.
ج) سایر مدارک و اطلاعات مورد در خواست سازمان و کلیّه گزارشهای مذکور در آیین
نامههای مصوب در چارچوب قوانین مربوط.
این روند تا سال 1357 ادامه داشت و پس از آن تا سال 1370 عملاً بورس به حالت تعلیق در آمده بود. بین سالهای 1370 تا 1375 آمارهای تولید و فروش هر ماهه، پیشبینی خرید و فروش سالانه و آمار تولید و فروش واقعی سال قبل به عنوان مبنایی جهت قیمتگذاری و هم چنین اطلاعاتی سودمند برای تصمیمگیری سرمایهگذاران تلقی میشد.
بورس اوراق بهادار تهران در سال 1376 طبق بخشنامهای علاوه بر اطلاعات پیش گفته،
شرکتها را ملزم به ارائه سود هر سهم واقعی سه ماهه و سود هر سهم برآوردی سالانه کرد.
بورس اوراق بهادار تهران در سال 1379، با توجه به اهمیت گزارشهای مالی میان دورهای در تصمیمگیری استفاده کنندگان، به منظور قانونمند کردن روش گزارشدهی و افزایش قابلیّت اتکا،
شرکتها را ملزم به ارائه اطلاعات میان دورهای شش ماهه بررسی شده در فرمهای استاندارد کرد.
بدیهی است با ارائه اطلاعات در این قالب، ارسال آمار تولید و فروش ماهانه توسط شرکتها منتفی شده ارائه اطلاعات در خصوص پیشبینی سود هر سهم، طبق رویه موجود باقی ماند.
بند چ از ماده 5 آیین نامه افشای اطلاعات شرکتهای پذیرفته شده در بورس در سال 1381 شرکتها را مکلّف به ارائه پیشبینی سود هر سهم در پایان هر سه ماه، حداکثر 20 روز بعد از پایان دوره سه ماهه است.

7 ـ 2 سود سهام پیشبینی شده
هیأت استاندارد حسابداری مالی47 مدیریت را موظف کرده است که علاوه بر اعلام سود هر سهم، چشماندازی از دورنمای شرکت را در قالب سود سهام پیشبینی شده در اختیار استفاده کنندگان قرار دهد. مدیران موظفاند به این وظیفه خود عمل کنند تا از این طریق سرمایهگذار نسبت به موقعیت آینده شرکت نیز اطلاعاتی در اختیار داشته باشد و تصمیمگیری مناسبتری داشته باشد.
رویههای حسابداری در محاسبات سود و زیان پیشبینی شده شامل شناسای مواردی چون در آمد، درآمد سرمایهگذاریها، هزینه استهلاک و هزینه مطالبات مشکوک الوصول است. در مورد نحوه شناسایی درآمد، درآمد در انطباق با استانداردهای حسابداری به روش تعهدی محاسبه و در
پیشبینی سود و زیان منظور میشود. در زمان تصویب صورتهای مالی توسط مجمع عمومی صاحبان سهام شرکت سرمایهپذیر (تا تاریخ تصویب صورتهای مالی)، سود سایر سرمایهگذاریها اعم از جاری و بلند مدت در زمان تصویب توسط مجمع عمومی صاحبان سهام شرکت سرمایهپذیر (تا تاریخ ترازنامه) شناسایی میشود. پس از تهیه، این صورت مالی حسابرسی میشود. حسابرسی این صورتهای مالی توسط حسابرس مستقل و طبق استانداردهای حسابرسی انجام میشود.

8 ـ 2 اهمیت سود سهام پیشبینی شده
اهمیت سود پیشبینی شده، به میزان انحرافی که با مقدار واقعی آن دارد بستگی دارد. هر چه میزان این انحراف کمتر باشد، پیشبینی از دقت بیشتری برخوردادر است. تحقیقات نشان میدهد بازار برای برآورده شدن انتظارات ارزش قابل ملاحظهای قائل است و نسبت به بر آورده نشدن آن نیز واکنش نشان میدهد (ریز، 2007،ص158)48
زمانی که سود هر سهم فراتر از انتظارات رود، بازار نسبت به آن دید خوش بینانهای دارد و آن را خبر خوب تلقی میکند. زمانی که سود هر سهم پایینتر از
پیشبینی آنها باشد، اعتبار شرکت در برآوردن انتظارات کم میشود (پین، 2008،ص148)49.
سهامداران جهت اتخاذ تصمیمات صحیح و مناسب، نیازمند اطلاعاتی سودمند هستند. در میان اطلاعات موجود، اطلاعات مربوط به سود هر سهم و سود سهام پیشبینی شده مقیاسی است که از نظر بسیاری از استفاده کنندگان با اهمیت و مربوط تلقی میشود و آنها در تصمیمات خود از آن استفاده میکنند. پیشبینی سود هر سهم نقش مهمی در ارزیابی شرکتها دارد. افراد به وسیله آن مقیاسی برای ارزیابی عملکرد شرکت ایجاد میکنند. در حقیقت، اطلاعات مربوط به پیشبینی سود سهام شکل دهنده انتظارات بازار است (کرنل و لندسمن، 1989،ص205)50.
بسیاری از مطالعات نشان دادهاند در مؤسساتی که عملکرد ضعیفی دارند خطاهای وسیعتری در سود پیشبینی شده آنها مشاهده میشود (کوتاری، 2005،ص159)51. آنها به احتمال زیاد در برآوردن سود پیشبینی شده خود با مشکل مواجه میشوند.
اکثر شرکتهای سهامی سود سهام سالیانه را با دوراندیشی و محتاطانه پیشبینی میکنند تا در صورت عدم توان تحقق مبلغ اعلام شده باعث ایجاد طرز فکر منفی در سهامداران نشوند. عدم تحقق سود پیشبینی شده به معنی ناتوانی شرکت در پوشش سود سهام پیشبینی شده است.

9 ـ 2 دقت پیشبینی سود در عرضه اولیه سهام
برخی از تحقیقات مربوط به پیشبینی سود، اثر اعلام سود پیشبینی شده را در عرضه اولیه سهام بررسی کردهاند. دلیل این امر این است که خرید سهام در عرضه اولیه سهام پر خطرتر از سرمایهگذاری در سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس میباشد، زیرا اطلاعات در اولین عرضه سهام چندان گسترده نیست. به منظور کاهش عدم تقارن اطلاعاتی بین مدیران و سرمایهگذاران بالقوه، شرکتها باید اطلاعات مورد نیاز برای ارزیابی سهام را در اختیار سرمایهگذاران قرار دهند.
نمونهای از این تحقیقات، پژوهش فریت52 (1998) است که دقت پیشبینی سود در عرضه اولیه سهام در بازار بورس سنگاپور را مورد بررسی قرار داد. در این تحقیق 116 عرضه اولیه سهام در بورس سنگاپور طی سالهای 1992 ـ 1977 مورد تحلیل قرار گرفت. بر اساس شواهد به دست آمده، رابطه مثبتی بین پیشبینی سود مدیران و ارزیابی سهام در عرضه اولیه آن ملاحظه شد.
لونکانی و فریت53 (2005) در مطالعهای دیگر به بررسی دقت پیشبینی سود در عرضه اولیه سهام در بورس تایلند و رابطه آن با ارزیابی سهام طی سالهای 1997 ـ 1991 پرداختند.
در تایلند، بخش عمده سرمایهگذاران را سرمایهگذاران جزء تشکیل میدهد. با توجه به این که آنها توانایی نسبتاً کمی برای ارزیابی اطلاعات در مورد عرضه اولیه سهام دارند، اتکای اصلی آنها برای تصمیمگیری بر اطلاعات عمومی بازار میباشد.
معیار اندازهگیری دقت پیشبینی، اشتباه (خطا) پیشبینی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد
پیشبینیها به صورت خوشبینانه هستند یعنی سود پیشبینی شده بیشتر از سود واقعی میباشد. البته سود پیشبینی شده توسط مدیران به طور معنیداری از پیشبینی سود با استفاده از مدل سری زمان دقیقتر است. بنابرین پیشبینی سود در اولین عرضه سهام دارای محتوای اطلاعاتی است.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   یارانه ها، لوازم خانگی، تعدد جرم، حقوق اجتماعی

10 ـ 2 روشهای پیشبینی سود
مروری بر پژوهشهای انجام شده در حسابداری نشان میدهد که محققان حسابداری به موازات توسعه دانش آمار و معرفی تکنیکهای جدید پیشبینی توسط دانشمندان آمار و ریاضی به جامعه علمی، این تکنیکها را در ادبیات پیشبینی حسابداری وارد نمودهاند. در این بیان تکنیکهای برونیابی که مبتنی بر استقراء میباشند، حجم زیادی از تحقیقات مربوط به پیشبینی سود در حسابداری را به خود اختصاص داده است.
دو روش باکس ـ جنکینز54 از روشهای مدل برونیابی و گام زدن تصادفی، پس از تحقیقات چندین ساله پژوهشگران حسابداری روشهای مناسبی برای پیشبینی سود تشخیص داده شدهاند. این دو روش بارها در تحقیقاتی که در امریکا و انگلیس صورت گرفت با دخالت دادن عوامل گوناگونی چون نوع صنعت، طول دوره، سود قبل از تقسیم بین سهامداران عادی و بعد از آن و … مقایسه شدهاند و هر بار نتایج متفاوتی را به دست دادهاند. علی رغم این که در اغلب موارد روش گام زدن تصادفی نتایج بهتری داشته است. محققان غربی و اندیشمندان حسابداری بر انجام تحقیقات بیشتری اهتمام ورزیدهاند.
روشهای باکس ـ جنکینز و گام زدن تصادفی ناشی از دو طرز تفکر در توجیه رفتار یک مجموعه از اعداد میباشند.
اولی بر سریهای زمانی استوار است و مشاهدات را مرتبط با یکدیگر میداند در حالی که روش دوم بر اساس فرآیندهای تصادفی و استقلال مشاهدات بنیان شده است. یافتن این موضوع که رفتار ارقام گذشته سود را با کدامیک از فرآیندهای فوق میتوان توجیه نمود گام مؤثری جهت یافتن مدل بهتری برای پیشبینی سود میباشد (اسماعیلی، 1385،ص 31)1.

1 ـ 10 ـ 2 مدل باکس ـ جنکینز
مدلهای باکس ـ جنکینز رویکردی است که امروزه به طور وسیع در محیطهای اقتصادی و مدیریتی از آن برای پیشبینی استفاده میگردد. این روش در دهه 1960 توسط پرفسور جرج باکس و پرفسور گیولی جنکینز به منظور تجزیه و تحلیل سریهای زمانی توسعه یافت. این دو معتقدن بودند که پیشبینی در یک سری زمانی نه تنها به گذشته دادههای آن سری بازمیگردد، بلکه ممکن است به گذشته سریهای زمانی مرتبط نیز مربوط شود.
این روش عموماً در موارد زیر به کار میرود:
برنامهریزی تولید
برنامهریزی اقتصادی و تجاری
نظارت بر تولید و موجودیها
کنترل و بهینهسازی فرآیندهای صنعتی
فرض بنیادی این روش بر این است که مشاهدات مربوط به سریهای زمانی مستقل نبوده و به صورت متوالی به
هم وابسته میباشند و این وابستگی بین دادههای متوالی، در زمانهایی با فواصل مساوی اندازهگیری میشود.
شیوه عمل در این روش به این صورت است که مقادیر آینده یک سری زمانی را ز روی مقادیر فعلی و گذشته آن برآورد میکند و فرض میشود که مشاهدات در فواصل ناپیوسته از زمان با فاصلههای مساوی در دسترس میباشند. به عنوان مثال مقدار فروش در سال جاری و ماههای قبل در اختیار بوده و با استفاده از آنها فروش برای زمانهای مورد انتظار 12 و … 3 و 2 و 1 = t
پیشبینی میشود (همان منبع، 32)1.

2 ـ 10 ـ 2 مدل گام زدن تصادفی
در این روش با استفاده از ارزش واقعی اطلاعات سال جاری، ارزش یک سال یا دو سال آینده پیشبینی میشود. فرض این روش بدینگونه است که وضعیت کنونی با وضعیتها و وقایعی که در آینده رخ خواهند داد در ارتباط هستند. این مدل سود آتی مورد انتظار را تنها با اتکا بر جدیدترین مشاهدات تخمین میزند. از این مدل برای تشریح سری زمانی قیمت سهام، نرخ رشد سود و فروش استفاده میشود.
فرمول گام زدن تصادفی عبارت است از:
(1 ـ 2)
A t = A t-1 + Wt
که:
A t : سود پیشبینی شده برای دوره t
A t- 1 : سود واقعی برای دوره قبل از t
W t : یک عامل مزاحم با روند تصادفی و احتمالی میباشد.
پیش فرضهایی برای عامل مزاحم وجود دارد و عبارتند از:
میانگین هر یک از عوامل مزاحم برابر صفر است E ( Wt) = 0
عدم وجود خود همبستگی بین عوامل مزاحم
کلیه عوامل مزاحم دارای واریانس یکسان میباشند. Var (wt) = E(wt) = 0
در این مدل At یک متغیر تصادفی است در حالی که At-1 دیگر متغیر تصادفی نیست چرا که به ارزش آن در دوره t پی برده شده است (اسماعیلی، 1385، 35)2.

11 ـ 2 بازده55
بازده در فرآیند سرمایهگذاری نیروی محرکی است که ایجاد انگیزه میکند و پاداشی برای
سرمایهگذارن محسوب میشود. بازده ناشی از سرمایهگذاری برای سرمایهگذاران حائز اهمیت است، برای این که تمامی بازی سرمایهگذاری به منظور کسب بازده صورت میگیرد. ارزیابی بازده، تنها راه منطقی (قبل از ارزیابی ریسک) است که سرمایهگذاران میتوانند برای مقایسه سرمایهگذاریهای جایگزین و متفاوت از هم انجام دهند. برای درک بهتر عملکرد سرمایهگذاری اندازهگیری بازده واقعی (مربوط به گذشته) لازم است. مخصوصاً این که بررسی بازده مربوط به گذشته در تخمین و پیشبینی بازدههای آتی نقش زیادی دارد (جونز، 2005،ص 31)56.
در ارتباط با مفهوم بازده، مارکویتز معتقد است که امکان دارد تعریف بازده از یک
سرمایهگذاری به سرمایهگذاری دیگر متفاوت باشد ولی در هر صورت سرمایهگذاران ترجیح
میدهند بیشترین آن عایدشان شود تا کمترین آن. در همین ارتباط فرانسیس نیز عقیده دارد
سرمایهگذاری را اگر نوعی از واگذاری پول تلقی کنیم که انتظار میرود پول اضافی از آن عاید شود، در این صورت هر سرمایهگذاری، درجهای از ریسک را در برخواهد داشت که مستلزم از دست دادن آن پول در زمان حال برای بدست آوردن بازده آتی است (مرادزاده فرد، 1383،ص 25)57.
برخی دیگر از تعاریف که در مورد بازده سرمایهگذاری بیان شده است به شرح زیر است:
بازده یک قلم دارایی مالی را در مدت یک سال میتوان به این صورت تفسیر کرد، نرخ تنزیلی که اگر جریانات نقدی آینده با آن محاسبه شود، ارزش فعلی بدست آمده با قیمت دارایی برابر
میشود (پی نوو، 1380 ،ص 215)58.
بازده یک سرمایهگذاری عبارتست از جریانات نقدی قابل تحققی که توسط صاحبان آن
سرمایهگذاری در طول یک دوره زمانی معین تحصیل میشود. بازده به صورت

Leave a Reply