در تبیین نتیجه حاصله باید گفت که شطرنجبازانی که در یادگیری به ایجاد ارتباط بین مفاهیم جدید با مفاهیم قبلی می پردازند و اطلاعات را در سطح عمیق تری پردازش می کنند، از موفقیت بالاتری برخوردار می گردند البته بایـد به آستانه تحمل این افراد و تفاوت های فردی نیز توجه شود. به برخی از افراد باید اصول و مفاهیم تاب آوری را اغلب به طور مستقیم آموخت؛ زیرا آنان برای یادگیری اکتشافی تجربه و حوصله کافی ندارند. از سوی دیگر تاثیر تمرین و تکرار در کلفرایند یادگیری و حیطه های مختلف آن به ویژه در حیطه روانی – حرکتی و افزایش تاب آوری ، انکار ناپذیراست.
سوال ۷- آیا بین تاب آوری شطرنجبازان حرفه ای و غیر حرفه ای با توجه به سابقه آنان تفاوت وجود دارد؟ نتیجه آزمون کروسکال والیس نشان می دهد که بین تاب آوری و سطح بازیکنان با توجه به سابقه تفاوت معنی دار وجود دارد و بنابراین میانگین تاب آوری رتبه گروه سنی ۱۵-۱۱ سال و بقیه بالاتر است.نتیجه بدست آمده با یافته های آنگ و تونی ووالاک (۲۰۰۶)، فریبرگ و همکاران (۲۰۰۳)، لاونیس و لاونیس ( ۲۰۱۱ )، سالمانزا (۲۰۱۱) همسو می باشد.
در تبیین نتیجه به دست آمده باید گفت که شرایط آموزشی باید به گونه ای تنظیم شود که شاگردان بتوانند به سازماندهی مطالب خود بپردازند، با علاقه به گفتار دیگران گوش دهند، در مورد مسائل مختلف بیندیشند و به سازماندهی مفاهیم ذهنی خود بپردازند تا بدین وسیله نیروی تفکر در آنان تقویت شود و تاب آوری آن ها در حل مسائل مختلف افزایش یابد. همان گونه که میخائیل باتوینیک(ششمین قهرمان شطرنج جهان) اشاره نموده، شطرنج هنر تجزیه و تحلیل است، از این رو زمانی که افراد به سازماندهی مطالب می پردازند، سبب می شود که سؤالاتی را برای خود مطرح کنند و با به کارگیری وسایل، راه حل آنها را کشف کنند و بینش لازم را به دست آورند. یادگیرندگان در صورتی که اهداف یادگیری واضح، واقعی و مهم داشته باشند و این اهداف در راستای نیازهای شغلی، حرفه ای و شخصی آنها باشد؛ یادگیری بهتر و پایدارتری خواهند داشت.
سوال ۸- آیا بین تاب آوری شطرنجبازان حرفه ای و غیر حرفه ای با توجه به تحصیلات آنان تفاوت وجود دارد؟ نتیجه آزمون کروسکال والیس نشان می دهد که بین تاب آوری و سطح بازیکنان با توجه به تحصیلات تفاوت معنی دار وجود دارد.نتیجه به دست آمده با یافته های دیکر کوزگونو همکاران (۲۰۱۴) همسو می باشد.
در تبیین نتیجه به دست آمده احتمالا می توان گفت که افزایش سطح تحمل و تاب آوری امکان می دهد تا پیوسته فرایندهای شناختی خود را تحت نظر و دقت قرار دهند و اشکالات موجود در رسیدن به هدف را شناسایی و آن ها را اصلاح کنند و در نتیجه، انگیزه ی پیشرفت در آنها افزایش یابد. خودتنظیمی، پیامدهای ارزشمندی در فرآیند یادگیری، آموزش و حتی موفقیت در زندگی دارد. سازگاری و موفقیت در محیط مستلزم آن است که افراد با توسعه خودتنظیمی یا فرآیندهای مشابه، شناخت، عواطف یا رفتارهای خود را گسترش داده و تقویت کنند تا بدین وسیله بتوانند به اهدافشان برسند.
سوال ۹- آیا بین مهارت های حل مسئله شطرنجبازان حرفه ای و غیر حرفه ای با توجه به جنسیت آنان تفاوت وجود دارد؟نتیجه آزمون کروسکال والیس نشان می دهد که بین حل مساله و سطح بازیکنان با توجه به جنسیت تفاوت معنی دار وجود ندارد.نتیجه حاصله با یافته های دینکل اوزانو همکاران (۲۰۱۱)،چن (۲۰۱۲)،جودیت ال مک و دیگران، (۲۰۰۵)،چولارت و همکارانش، (۲۰۱۴)،بوتما، (۲۰۰۴)، ادانلوهمکاران ، (۲۰۱۲)،هینس ، کامر و همیلتون (۲۰۱۲)،همسو نمی باشد.
مهارت حل مسئله به انسان احساس خودکارآمدی وکنترل درونی می بخشد واین احساسات در روابط متقابل با دیگران اعتماد به نفس وعزت نفس ما را تقویت می کند. این دسته افراد برای خود ودیگران احترام قائل اند، آنها منفعل نیستند واجازه نمی دهند دیگران از آنها سواستفاده کنند و از طرف دیگر به خواسته ها ونیازهای دیگران احترام می گذارند وبه شیوه مدبرانه با دیگران ارتباط برقرار می کنند، افرادی که حل مسئله می کنند خود را دوست دارند، به عبارتی نسبت به خود احساس خوب ومثبتی دارند، همچنین حل مسئله، ترویج روابط ارضا کننده است. حل مسئله مثبت و مناسب انرژی مثبت بسیاری را به سمت دیگران آزاد می کند و چنین فردی با دورکردن احساس خجالت واضطراب واشتغال فکری کمتر ،احساس بهتری در یادگیری دارد.
سوال ۱۰- آیا بین مهارت های حل مسئله شطرنجبازان حرفه ای و غیر حرفه ای با توجه به گروههای سنی آنان تفاوت وجود دارد؟ نتیجه آزمون کروسکال والیس نشان می دهد که بین حل مساله و سطح بازیکنان با توجه به سن، تفاوت معنی دار وجود ندارد.نتیجه به دست آمده با یافته های دیکر کوزگونو همکاران (۲۰۱۴) همسو می باشد. در تبیین نتیجه فوق باید گفت که تفکر و تصور ما از خود یا روشی که با آن خود را درک می کنیم نوع شخصیت ما را تعیین و کیفیت رفتار ما را در مقابل اوضاع و احوال افراد دیگر روشن می کند و این مسئله می تواند بر بهبود یا عدم بهبود یادگیری تاثیر داشته باشد. شاهد مدعا آنکه دکتر آلکساندر آلخین(چهارمین قهرمان شطرنج جهان) می گوید: شطرنج جنگ مهره های چوبی نیست، شطرنج نبرد دو شخصیت است. نتایج پژوهش ها نشان می دهد که امروزه در اصلاح ودرمان بسیاری از مسائل به عنوان اولین ومهم ترین گام به ارزیابی وپرورش مهارت های فردی و حل مسئله در افراد می پردازند. برای اینکه افراد بتوانند از حداکثر ظرفیت ذهنی و توانمندی های بالقوه خود بهره مند شوند می بایست از نگرش مثبت به خود و محیط
اطراف و انگیزه های قوی برای تلاش برخوردار شوند. که نتایج این پژوهش نشان داد که بین گروهها از نظر مهارت های حل مسئله با توجه به گروههای سنی تفاوت معنادار نیست.
سوال ۱۱- آیا بین مهارت های حل مسئله شطرنجبازان حرفه ای و غیر حرفه ای با توجه به سابقه ی آنان تفاوت وجود دارد؟ نتیجه آزمون کروسکال والیس نشان می دهد که بین حل مساله و سطح بازیکنان با توجه به سابقه تفاوت معنی دار وجود ندارد.نتیجه حاصله با یافته های دینکل اوزانو همکاران (۲۰۱۱)،چن (۲۰۱۲)،سالامونسونو همکارانش (۲۰۰۹)،دی سنس ،کوبلت ویت، (۲۰۱۰ )،جودیت ال مک و دیگران، (۲۰۰۵)،چولارت و همکارانش، (۲۰۱۴)،بوتما، (۲۰۰۴)، ادانلوهمکاران ، (۲۰۱۲)،هینس ، کامر و همیلتون (۲۰۱۲)،همسو نمی باشد.
جهت تبیین نتیجه فوق می توان گفت یکی از نیازهای اساسی انسانها در تمام مراحل زندگی داشتن مهارت حل مسئله مناسب در تصمیم گیریهای مهم است. البته باید گفت که زمینه های زندگی اجتماعی- فرهنگی، محیط گرم و حمایت کننده در خانواده ، انتظارات سنجیده ی والدین و سایر بزرگسالان از توانایی ها و امکانات نوجوانان و حرمت گذاشتن و اهمیت دادن به آن ها، باعث رشد مهارت حل مساله می شود. از این با توجه به نتیجه پژوهش فوق که بین افراد از نظر سطح سابقه معنادار نبود، باید گفت که افرادی که در زندگی خود به درستی حل مسئله می کنند، از مهارتهای اجتماعی پخته تری برخوردارند.همچنین بدیهی است که صرف داشتن سابقه زیاد ، دلیل بر موفقیت نیست.
سوال ۱۲- آیا بین مهارت های حل مسئله شطرنجبازان حرفه ای و غیر حرفه ای با توجه به سطح تحصیلات آنان تفاوت وجود دارد؟نتیجه آزمون کروسکال والیس نشان می دهد که بین حل مساله و سطح بازیکنان با توجه به تحصیلات تفاوت معنی دار وجود ندارد.نتیجه به دست آمده با یافته های امینی (۱۳۹۲)،زارع، پیرخائفی و مبینی(۱۳۸۹)،غلامعلیلواسانی، حجازی و حضری آذر (۱۳۹۰)،جوکار (۱۳۸۶)،بشارت و عباسپور دوپلانی (۱۳۹۰)،نصیر (۱۳۹۰)،جلیلی و حسینچاری (۱۳۸۹)،باباپور و همکاران (۱۳۸۲)،بخشیپور (۱۳۸۷)،پرتو و بشارت (۲۰۱۱)،پرتو (۲۰۱۱)،همسو نمی باشد.
در تبیین نتیجه فوق باید گفت که یکی از جنبه های مهم برخورداری از توانمندی های هیجانی در زندگی و کار، بهره گیری از این توانایی ها برای مسئله گشاییاست . هیجان ها و جریان های عاطفی اغلب اولین نشانه وجود مسئله هستند. شناخت، در جریان شناسایی مسئله و طرح ریزی راه حل های احتمالی و پیامدهای آنها و برنامه ریزی برای اجرای بهترین راه حل مورد استفاده قرار می گیرد و سرانجام برای تکمیل این سیر تسلسلی باید از مهارتهای رفتاری استفاده شود. اگر چه این فرایند تا حدی پیچیده است اما می تواند به نحو موفقیت آمیزی آموزش داده شود و متأثر از برخی روش ها و مهارت ها گردد .داشتن مهارت در حل مسئله،یعنی بدانیم چه موقع اظهار هیجان، موفق عمل می کند و چه موقع مشکل زا و دردسرساز است. مدیریت و سازماندهی هیجان ها به فرد کمک می کند تا در شرایط تنیدگی زا از راهبردهای سازش یافته تر و کارآمدتر مقابله استفاده کند و بر عکس عملکرد ضعیف در این زمینه، احتمال بروز بحران های هیجانی در شرایط تنیدگی زا و استفاده از راهبردهای سازگارنایافته و ناکارآمدتر مقابله را افزایش می دهد. البته همانطور که نتایج پژوهش نشان داد مهارتهای حل مسئله در بین شطرنجبازان با توجه به سطح تحصیلات آنان معنادار نبود.
فرضیه اول: بین سبک های یادگیری با تاب آوری رابطه وجود دارد. بر اساس نتیجه آزمون کروسکال والیس مشخص می شود که بین سبک های یادگیری و میزان تاب آوری بازیکنان رابطه وجود ندارد به عبارت دیگر میزان تاب آوری تقریباً در بین بازیکنان با سبکهای یادگیری متفاوت یکسان است.نتیجه به دست آمده با یافته های دی سنس ،کوبلت ویت، (۲۰۱۰ )،بوتما، (۲۰۰۴)، ادانلوهمکاران ، (۲۰۱۲)،هینس ، کامر و همیلتون (۲۰۱۲)،آنگ و تونی ووالاک (۲۰۰۶)،فریبرگ و همکاران (۲۰۰۳)،لاونیس و لاونیس ( ۲۰۱۱ )،سالمانزا (۲۰۱۱)همسو نمی باشد.
در تبیین این نتیجه باید گفت که افرادی که در برنامه ریزی و یادگیری به دیگران کمک می کنند و خود از کمک آنها بهره مند می شوند، افرادی هستند که از تاب آوری روانی و انگیزه پیشرفت بیشتری برخوردارند از این رو زمانی که یادگیرندگان فعالیت های خود را بر اساس علائق خود انتخاب نموده و انجام می دهند، به طور طبیعی بر روی آن ها تمرکز بیشتری خواهند داشت و نیروی بیشتری را صرف انجام آن فعالیت ها خواهند نمود.همانطور که نتایج پژوهش حاضر نشان داد میزان تاب آوری تقریباً در بین بازیکنان با سبکهای یادگیری متفاوت یکسان است، همین امر موجب می شود توجه خود را به خود فعالیت معطوف نمایند و به کیفیت و کمیت پاداشی که می خواهند دریافت کنند بیندیشند، در نتیجه از موفقیت بالاتری برخوردار گردند.
فرضیه دوم: بین سبک های یادگیری و مهارت های حل مسئله رابطه وجود دارد. بر اساس نتیجه آزمون کروسکال والیس مشخص می شود که بین سبک های یادگیری و حل مساله بازیکنان رابطه وجود ندارد به عبارت دیگر میزان حل مساله تقریباً در بین بازیکنان با سبکهای یادگیری متفاوت یکسان است.نتیجه به دست آمده با یافته های دینکل اوزانو همکاران (۲۰۱۱)،چن (۲۰۱۲)،سالامونسونو همکارانش (۲۰۰۹)،دی سنس ،کوبلت ویت، (۲۰۱۰ )،جودیت ال مک و دیگران، (۲۰۰۵)،چولارت و همکارانش، (۲۰۱۴)،بوتما، (۲۰۰۴)، ادانلوهمکاران ، (۲۰۱۲)،هینس ، کامر و همیلتون (۲۰۱۲)،همسو نمی باشد.
در تبیین این نتیجه باید گفت که یادگیرندگان زمانی که وارد فرایند یاددهی و یادگیری می شوند؛ آزادی و استقلال بیشتری را تجربه می کنند و مهارت های
حل مسئله را در موقعیت های مختلف به کار می برند.استفاده مؤثر از قراردادها می تواند به یادگیرندگان کمک کند تا مهارت های مختلف، از جمله حل مساله، را به طور مناسب یاد بگیرند.از این رو در یک محیط آموزشی سازنده،افراد با هم همکاری و مشارکت پی گیر داشته و گام به گام با هم پیشرفت می کنند واین ایجاد حس اعتماد و پذیرش دوجانبه و عاری از سلطه و برتری جویی، انگیزه بیشتری را برای رشد و ارتقای زندگی کاری در یادگیرندگان فراهم می آورد.
فرضیه سوم: بین تاب آوری و مهارت های حل مسئله رابطه وجود دارد. نتیجه آزمون همبستگی r اسپیرمن نشان می دهد که بین تاب آوری بازیکنان و حل مساله آنان رابطه قوی و مثبت وجود دارد. یعنی با افزایش تاب آوری انتظار می رود که میزان مهارت در حل مساله بازیکنان به طرز قابل توجهی افزایش یابد.نتیجه به دست آمده با یافته های دیکر کوزگونو همکاران (۲۰۱۴) همسو می باشد.در تبیین نتیجه فوق باید گفت که مهارت های حل مسئله مستلزم توانایی فرد در تأثیرگذاری بر رفتار خود به جای واکنش مکانیکی در برابر محیط است. افرادی که معیارهای یادگیری را برای تقویت خود درونی می کند و هدفهایی را برای خود در نظر می گیرند می تواند عوامل محیطی مؤثر بر رفتار خود را تغییر دهد و به آن نظم ببخشند. از این رو یادگیرندگان خود تنظیم گر، عموماً در تحصیل موفق ترند و راهبردهایی که این گروه از یادگیرندگان به کار می برند بسیار متنوع است و تاب آوری روانی بیشتری را تجربه می کنند.
۵-۳-محدودیت های پژوهش :
این پژوهش نیز مانند بسیاری از پژوهش های دیگر با محدودیت هایی مواجه بود.
-به دلیل طولانی بودن پرسشنامه ها، احتمال خستگی و کم حوصلگی آزمودنی ها وجود داشت و این امر می تواند نتایج را تحت تاثیر قرار دهد.
-این پژوهش در سه استان انجام شده وقابل تعمیم به گیلان، مازندران و تهران می باشد.
۵-۴-پیشنهادهای پژوهشی :
۱٫در پژوهش حاضر از ۳ پرسشنامه استفاده شده است . به نظر می رسد این پرسشنامه ها برای شطرنجبازان طولانی باشد . به نظر بهتر است در پژوهش های بعدی از یکی از پرسشنامه ها استفاده شود.