در میانه سده ششم اسلوب سفالگری زرین فام متداول شدو مرکز اصلی آن شهر ری بود،نقشهای این کاشی ها در شهر ری تنوع بسیار یافتند وتجمل شاهوار عرضه داشتند،که خصوصا در مجموعه ای ازکاسه بشقاب های منقوش به تصاویر سرزنده سوارانی در تاخت از میان انبوه شاخ وبرگ ها مشهود می افتد.بدین ترتیب کاربست لعاب زرین فام عناصر تصویری تازه ای به نقش اندازی روی سفالینه،ومتعاقبا بر سطح خشت کاشی،افزود.
کاشی زرین فام کار ماده ای تجملی بودواختصاص داشت به تزیینات داخلی در ایجاد افریزها وزنجیره های پیوسته ای متشکل از ستاره ها وچلیپاها وشش ضلعیهای در هم تابیده،که هریکشان به نقشی متمایز،مشابه باآنچه برظروف سفالین مشاهده می گردد،تزیین می یافت.(فریه،۱۳۷۴ ،۲۷۶)

تصویر۵۹-کاشی زرین فام،کاشان،۶۰۷ه ق.با امضای رفاضه.موزه هنر های زیبا باستن(فریه,۱۳۷۴،۷۷)
طیف بن مایه ها در کاشی کاشان مشتمل بود برافراد آدمی وجانوران در مرکز زمینه ای از شاخ وبرگ.(همان.۲۷۸)در واقع این کاشی ها را میتوان پیش در آمد نقش واق در کاشیکاری دانست.پیکره ها و حیوانات وپرندگان همگی در انبوهی از شاخ وبرگ که به دورشان پیچیده محصور شده اند.
آخرین اسلوب سفالینه سازی تجملی”میناکاری”بود که در آن ترکیب بندیهای در هم بافته از آدمیان وجانوران ونقوش طبیعی بارنگهای مینایی بر روی لعاب نقاشی وبه کوره برده می شد.این کاشی ها به احتمال زیاد ارزشهای رنگپردازی وشکل وشمایلسازی خود را از هنر مینیاتور همزمانشان اقتباس کرده اند.(همان،۲۷۹)

تصویر۶۰-کاشی زرین فام،از نوع تولیدات ری،سده ششم تا هفتم،مجموعه کایر،لندن. (فریه,۱۳۷۴،۷۷)

تصویر۶۱-کاشی لعابدار با نقش واق از تخت سلیمان
Moulded fritware, opaque with glaze, overglaze lustre, cobalt and copper London, British Museum
(. http://www.fitzmuseum.cam.ac.uk/gallery/shahnameh/vgallery/section2.html?p=13 )
نقوش در دوره قاجار چکیده و بازمانده تمامی نقش هایی است که در ادوار مختلف تاریخ کهن ایران زمین به چشم میخورد.
فرم ها و تزیینات در دوره قاجاربه تدریج تحت تأثیرهنر اروپایی به سمت طبیعت پردازی و فاصله گرفتن از فرم های تجریدی وانتزاعی پیش میرود،در تزیینات بناها همانند کاشیکاری،گچبری،نقاشی دیواری به وضوح میتوان مشاهده کرد که گلها وپرندگان فرم طبیعی به خود میگیرند.
طرح هایی مانند خوشه بزرگ انگور،تصاویر افرادملبس قاجاری،فرشتگان در حالت های مختلف،نقش حیوانات،نقاشی گل ومرغ و نقاشی هایی بنام گل لندنی(گل فرنگی)در این دوره در کاشیها نقش می بندد.
در عهد قاجاریه تحولی از لحاظ رنگ و موضوع کاشی کاری پدید آمد. رنگ قرمز در کاشی ها به کار گرفته شد و موضوعات تاریخی و زندگی روزمره درباریان در کاشی ها به وجود آمد. امروزه با ورود مواد و مصالحی مانند سیمان و سنگ و … بازار هنر کاشی کاری از رونق خود افتاده و کاشی ها نقش کمی در تزئیات بناها ایفا میکنند://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=21086).)
تصویر زیر یکی از نقوش جالب و کاملاً ابتکاری در تزئینات کاشیکاری کاخ گلستان است. نقوش باحرکت های یک شبه اسلیمی به صورت قرینه شکل گرفته است. و در لابلای آن انبوهی از گل و برگ ها با گرایشی طبیعی ارائه شده است. در این تصویر هنرمند کوشش کرده است تا ساحت های متفاوتی را در یک کادر گردآوری کرده آنها را با هم تلفیق کند. در نوک هر شبه اسلیمی جایی که شبه اسلیمی به پایان می رسد، تصاویری از یک شیر یا اژدها کار شده است. کله های شیر به رنگ زرد و با رنگ بدن شیر بزرگ وسط یکی است. اما سرهای اژدها به صورت کاملاً پنهان و گم شده در لابلای انبوه نقوش کار شده اند.
سرهای شیرها با اتصالی نه چندان موفق به شبه اسلیمی ها به تصویر کشیده اند.(گودرزی،۸۸، ص۱۶۹ و ۱۷۰)

تصویر۶۲-کاشیکاری کاخ گلستان.(گودرزی،۸۸،۱۷۱)

تصویر۶۳-کاشیکاری کاخ گلستان(همان،۱۸۳)
دراین تصویریکی از نقوش بسیار جالب کاشیکاری کاخ گلستان دیده می شود. مبنای طراحی این نقش، دایره ای در میانه فرم اصلی است با ریتم این دایره، شبه اسلیمی های دوّاری از همین دایره و از چهارطرف آن منشأ گرفته اند. با کمی دقت به نوک اسلیمی های مذکور، تصاویر جالبی از پرندگانی دیده می شوند که با همان حرکت نرم اسلیمی ها در امتداد آنها اجرا شده اند. (همان،صص۱۸۱-۱۸۳)