مختلف
ندارد
طبیعی

درس سوّم
معرفی: این درس در مورد شناخت بافت و ایجاد آن در طراحی و نقاشی می باشد. در صفحه ی ۲۲ تصویر چند نمونه بافت آورده شده است. یکی از تصاویر ظاهراً مربوط به گلیم بوده و نقش سنتی چلیپا یا صلیب را همراه دارد.
در کتاب هیچ توضیحی در مورد نقش صلیب یا چلیپا و بافت گلیم داده نشده است. در بین شش تصویر آورده شده پنج بافت با حس لامسه درک می شوند. پارچه، شیشه، سنگ، درخت و نقش برجسته. اما بافتی که به عنوان بافت سنتی ارائه شده در تصویر کاملاً مسطح بوده و هیچ گونه برجستگی ندارد که نشان از نوع خاصی بافت در هنر های تجسمی باشد.
“ممکن است بافتی فقط کیفیّت بصری داشته باشد و فاقد کیفیّت معمولی باشد، مانند بافت بصری حاصل از چیده شدن حروف و کلمات کنار یکدیگر مثل یک صفحهی کتاب یا روزنامه و یا بافت شطرنجی قابل دیدن روی یک کاغذ شطرنجی و یا یک نقاشی. زمانی با یک بافت حقیقی روبرو هستیم که هم دارای کیفیّت لامسه ای باشد و هم واجد کیفیّت بصری و هر یک به تنهایی حاوی نوعی خبر حسی منحصر به فرد باشند که در عین حال با یکدیگر متناسب نیز هستند. معمولا پس از دیدن یک بافت، میل داریم با لمس کردن و دست زدن به وجود آن اطمینان حاصل کنیم” (ا.داندیس، ۱۳۸۵ :۸۸).” بافتها یا حقیقی هستند و یا مجازی. بافتهای مجازی توسط هنرمند تصویر می شوند ولی نشانی از بافتهای حقیقی دارند و احساس وجود یک بافت واقعی را به بیننده القا می کنند. بافت اشاره دارد به خاصیت حقیقی یا مجازی و توهم گونه ی قابل لمس” (آیت اللهی ،۱۳۸۹ :۹۹). بنابراین اگر بخواهیم یک نقش را به عنوان بافت نمایش دهیم باید این نقش احساس عمق یا حرکت، زبری، خشونت، لطافت و …را ایجاد کند. اما در بافتی که چاپ شده هیچ یک از این موارد دیده نمی شود. هر چند به نقوش سنتی در این درس توجه شده اما آوردن این نقش با توجه به محتوای درس مناسب نمی باشد.
در قسمت تمرین منزل درس سوّم از دانش آموزان خواسته شده تا با استفاده از بافتهای آماده تصاویری تهیه کنند و سپس این تصاویر را قطّاعی کرده و به کلاس بیاورند در این تمرین واژه قطّاعی با هنرهای سنتی و صنایع دستی ارتباط دارد. “هنرمندان کاغذبر ابتدا طرح خود را به روی کاغذی به رنگ دلخواه انتقال می دهند. سپس آنرا با قیچی یا کارد مخصوصی که سفره نام دارد، با دقت و ظرافت می بُرند و آنرا برکاغذی به رنگ دیگر می چسبانند” (الماسی،۱۳۸۹ : ۴۵). دانش آموزان در کتاب هنرپایه ی اوّل این کلمه را در تمرینات داشته اند که چنانچه معلم برای آنها توضیح داده باشد با قطّاعی آشنایی پیدا کرده اند.
جدول ۳۹،جدول مشخصات تصاویر مرتبط با صنایع دستی در درس سوّم کتاب هنر سوّم راهنمایی
تصویر
گروه
دوره تاریخی
هدف
زمینه
نقش
رنگ
آرایه
مواد و مصالح
نقش چلیپا
نقوش سنتی
نامشخص
مادی