نگهداری و دلبستگی

یکی از دلایل احترام و تقدس آتش این بوده است که آن را مانند آب، موجد و مولّد زندگی دانسته و معتقد بوده اند که وجود همه چیز به نوعی به آن بازبسته است.
در جشنهای سده و چهارشنبه سوری نیز اهمیت آتش به خوبی نمایان است. دلبستگی و اعتقاد و احترام خاص ایرانیان نسبت به آتش موجب شده که برخی آتش را صورت خدای ایرانیان و آنان را آتش پرست معرفی کنند. پاسبانی آتش در ایران قدیم مخصوص اردیبهشت بوده است.
چه آتش است حسامت که چون فروخته شد بدو دل و جگر دشمنان کنند کباب
(مسعود سعد: ۵۴)
برو که روضه اقبال گشت پژمرده برو که آتش امید گشت خاکستر
(مسعود سعد: ۱۹۹)
آتشکده
واژه پارسی آتشکده مرکّب است از آتش که مورد ستایش و احترام بوده است و «کده» از ادات مکان به معنای جایگاه و خانه. بنابراین، آتشکده به معنی خانه آتش، آتشگاه، آتشگاه و اصطلاحاً محلی است که زردشتیان آتش مقدس را در آن نگهداری می کرده اند.
در دل و در دیده من سال و ماه آذرِ بر زین بُوَد و رود گَنگ
(مسعود سعد: ۳۰۶)
ز وجود تو ثمری گشت دجله بغداد ز خشم تو شرری گشت آذرِ برزین
(مسعود سعد: ۴۱۶)
خاک
خاک یکی از عناصر اربعه و بی حرکت ترین و بی تکاپوترین آن هاست. « بر طبق رأی قدما طبیعت آن سرد و خشک است و آن ها می پنداشتند که طرز قرار گرفتن عناصر به ترتیب زیر است، ابتدا کره خاک است، بر روی آن کره آب، کره ی هوا و بر روی کره ی هوا کره ی آتش قرار دارد» (دهخدا، «خاک»)
چو خاک میدان گیرد ز باد حمله ی سخت به زخم صاعقه انگیز خنجر آتش و آب
ز باد خاک در آمیخته برون نگرد سوار جنگی بیند برابر آتش و آب
(مسعود سعد: ۴۸)
۴-۱-۸- عدد هفت و اعتقادات مربوط به آن
عدد هفت در مذاهب و تاریخ جهان و در تصوف و سنن آداب اهمیت زیاد داشته و شماره بسیاری از امور و موضوع ها «هفت» بوده است. به نظر می رسد بسیاری از فرهنگ ها و ادیان و ملل عدد هفت را کاملترین اعداد دانسته اند و به خصوص، به دلیل ارتباط عدد هفت با آفرینش و اینکه مطابق تورات (سفر پیدایش، باب اول، آیات ۱ تا ۳۱) آفرینش عالم در شش روز (مرحله) تمام شد و روز هفتم را خداوند به آرامش و استراحت گذراند و در بسیاری از فرهنگ ها نظراتی مشابه این، در مورد آفرینش ابراز شده است و به خصوص اطلاع بشر از هفت سیّاره معروف (آباءِ سبعه) که قدما تأثیر آن را بر چهار عنصر (امهات اربعه) آب و باد و خاک و آتش موجب پیدایش کلّ موجودات عالم می دانستند سبب شده است این عدد در نظر بسیاری از اقوام و ملل تقدس یابد و در اجزا و ابعاد زندگی مادی و معنوی آنان تأثیر بگذارد.
هفت اختر
هفت آینه، هفت اجرام، هفت ژدها، هفت بانو، هفت پدر، هفت سالار، هفت سیاره، هفت ستاره): شامل ماه، عُطارد، زهره، خورشید، مرّیخ، مشتری و زحل که هر کدام در یک طبقه آسمان قرار دارند.
که این هفت اختر تابان مطیعند کلاهی را که ترک او چهار است
(مسعود سعد: ۶۶)
هفت اقلیم

Share this post

Post navigation

You might be interested in...