ویژگی های جمعیت شناختی و روابط مثبت با دیگران

ب) ملاک های خروج:
تاریخچه اختلالات روانشناختی و جسمی مزمن و واضح در کودکان
تاریخچه اختلالات روانشناختی و جسمی مزمن در والدین کودکان مضطرب و بهنجار.
فرزند طلاق بودن
۲٫ کودکان بهنجار و والدین آنها: در این مورد نمونه گیری مبتنی بر هدف انجام شد. به این صورت که با توجه به نمونه های کودکان مبتلا به اضطراب و ویژگی های جمعیت شناختی آنها مثل سن ، منطقه محل سکونت ،.و…. به مدارس ابتدایی همان مناطق رجوع و با توجه به ابزارهای مورد استفاده در مورد مشکلات روانشناختی، کودکانی که مبتلا به اضطراب نبوده ، و از دیگر اختلالات رنج نمی بردند انتخاب شدند و سپس به وارسی والدین آنها پرداخته شده است.این کودکان نباید نمره بالاتر از معیار در خرده مقیاس اضطراب مبتنی بر DSM فرم والد نظام سنجش آخنباخ بدست آورند. در مجموع ۵۰ کودک و والدین آنها مورد مطالعه قرار گرفتند.
حجم نمونه:
برای انتخاب نمونه مورد نظر با توجه به حجم نمونه تحقیقات مشابه اقدام به نمونه گیری شده است. نگاهی به پژوهشهای علی مقایسه ای در مورد کودکان مضطرب بیانگر نمونه های متنوعی است که در زیر به این تحقیقات مشابه و نمونه های آن می پردازیم: الیسون و همکاران(۲۰۱۲) بررسی ۸۵ نفر کودک مضطرب و والدینشان؛ اشنایدر و همکاران(۲۰۱۳) مطالعه و مقایسه ۹۴ والد کودک مبتلا اضطراب جدایی،۳۳والد کودک مبتلا به اضطراب اجتماعی و ۴۴ والد کودک غیر مضطرب . کوپر و همکاران(۲۰۰۶) مطالعه و مقایسه ۸۵ والد کودک مضطرب و ۴۵ والد کودک غیر مضطرب؛ بدین خاطر سعی شده نمونه ای نزدیک به تحقیقات یاد شده مورد مطالعه قرار گیرد. براین اساس در پژوهش حاضر تعداد۵۰نفر کودک مضطرب و والد آنها و۵۰نفر کودک غیر مضطرب و والد آنها مورد بررسی قرار گرفتند.
ابزارهای پژوهش
در این پژوهش از ابزار های زیر استفاده شده است:
فرم والد فهرست رفتاری کودک:
ابزار مورد استفاده در این پژوهش فرم والد فهرست رفتاری کودک بوده است.این فهرست دو بخش مجزا دارد: بخش نخست به ارزشیابی صلاحیت ها و کنش وری سازش یافته کودک می پردازد و بخش دوم شامل ۱۱۲گویه در باره ی مشکلات خاص کودکان است. وضعیت کودک در هر گویه با انتخاب یکی از سه گزینه (نا درست۰).( تاحدی درست۱).( کاملا درست۲ )مشخص می شودکه هم بر مبنای مقوله های تشخیصی و هم بر اساس نتایج مبتنی بر تجربه،قابل نمره گذاری و تفسیر است. در انطباق و هنجار یابی فرم های نظام سنجش مبتنی بر تجربه، ضرایب آلفای کرونباخ در دامنه ی ۶۵/۰ تا ۸۵/۰ و ضرایب آلفای مقیاس ها و زیر مقیاس های فهرست رفتاری کودک بین ۷۳/۰و ۸۷/۰ قرار داشتند. پایایی آزمون بازآزمون (در فاصله ۵ هفته تا ۸۷ هفته)نیز نشان داد که همه ضرایب همبستگی در سطح۵ آلفای کمتر از۵ ۰/۰ معنا دارند. نتایج اعتبار همگرای آزمون با پرسشنامه CSI-4برای مشکلات درونی سازی شده دارای همبستگی۴۶/۰ و برای مشکلات برونی سازی شده برابر ۵۲/۰ به دست آمد. و برای مقیاس های مبتنی بر DSM مثل مشکلات عاطفی، ۴۳/۰ و مشکلات اضطرابی ۳۸/۰ به دست آمد(مینایی،۱۳۸۵).
یزد خواستی و همکاران ( ۱۳۸۸) هر سه فرم را روی ۱۸۸۰ دانش آموز ۷ – ۱۱ ساله از دبستان های دخترانه و پسرانه، پنج منطقه آموزش و پرورش شهر اصفهان اعتباریابی کردند. بر اساس یافته های او بیشترین آلفای کرونباخ برای CBCL و TRF و YSR به ترتیب ۹۰/۰ ، ۹۳/۰ و ۸۲/۰ بود. از این پرسشنامه برای تشخیص اضطراب و عدم وجود موارد تشخیصی دیگر استفاده خواهد شد. این پرسشنامه توسط والدین پر می شود.
سیاهه حالت-صفت اضطراب:
این ابزار که توسط اسپیلبرگر و همکاران(۱۹۷۰) ساخته شد، دارای ۴۰ ماده در ۲ مقیاس اضطراب حالت(آشکار) و اضطراب صفت( پنهان) است. هر قسمت آن دارای ۲۰ ماده است که با استفاده از مقیاس لیکرت با دامنه ای از ۱(تقریبا هرگز) تا ۴(همیشه) نمره گذاری می شود. مقیاسSTAIاز میزان اعتبار و پایایی زیادی برخوردار است(اشپیل برگر و همکاران،۱۹۸۳به نقل از شمس و همکاران،۱۳۸۳). صادقی (۱۳۸۳)گزارش می دهد که ضریب پایایی این مقیاس را برای مقیاس حالت۹۳/۰ و برای مقیاس صفت ۹۰/۰ بدست آورده است. همچنین همبستگی بالای پرسشنامه اشپیل برگر و آزمون اضطراب کتل ،۹۳/۰ و معنادار بوده است. بنابراین از این پرسشنامه برای سنجش اضطراب می توان استفاده کرد. مهرام(۱۳۷۳)آزمون رادرشهرستان مشهد مورد هنجاریابی قرارداد وی با استفاده از ضریب آلفای کودور- ریچاردسون، ضریب پایایی حالت اضطراب را ۹۱/۰ و صفت اضطراب ۹۰/۰ و ضریب پایایی برای کل مقیاس ۹۴/۰گزارش کرده است و با استفاده از شیوه ملاکی همزمان اعتبار آزمون تایید شده است. از این مقیاس برای سنجش نوع و میزان اضطراب والدین استفاده شده است.در مقیاس اضطراب حالت سوالات ۱، ۵، ۸، ۱۰، ۱۱، ۱۵، ۱۶، ۱۹، ۲۰ به صورت معکوس نمره گذاری می شود و در مقیاس اضطراب صفت سوالات ۱، ۳، ۶، ۷، ۱۰، ۱۳، ۱۴، ۱۶، ۱۹ به صورت معکوس نمره گذاری می شود.در این پژوهش از نسخه ای که مهرام(۱۳۷۳) مورد اعتباریابی قرار داده استفاده شده است.
مقیاس خودکارآمدی والدگری:
توسط دومکا، استورزینگر، جکسون و روسا(۱۹۶۶) برای ارزیابی خودکارآمدی والدگری ساخته شده است. این آزمون حس کلی والدین و میزان اطمینان آنها درنقش والد، توانایی حل تعارضات والد- کودک و تلاش و مقاومت والد را ، ارزیابی می کند. آزمون از ۱۰ آیتم تشکیل شده است و آزمودنی با استفاده از یک مقیاس ۷ درجهای به هر سوال پاسخ می
دهد. نمره بالا در این آزمون خودکارآمدی والدگری بالا و نمره پایین خودکارآمدی والدگری پایین را نشا
ن می دهد (راماسینی۲۰۰۰). طالعی(۱۳۸۸) آلفای کرونباخ این پرسشنامه را ۷۰/. گزارش کرده است. ابارشی نیز (۱۳۸۸) آلفای کرونباخ محاسبه شده را۷۹/. گزارش کرد. طالعی اعتبار آزمون را از طریق اعتبار صوری گزارش کرده است، پرسشنامه بدین منظور در اختیار ۳ نفر از متخصصین و روانشناسان گذاشته شده و بعد از تصحیح آن، روی یک نمونه ۲۵ نفری از مادران دختران ۷ تا ۹ ساله اجرا شد که ضریب آلفای کرونباخ و اعتبار صوری آن ۷۰/۰ بهدست آمد. از این پرسشنامه برای سنجش میزان خودکارامدی والدین استفاده شده است. سوالات۱، ۳، ۵، ۶، ۸ به صورت معکوس نمره گذاری می شوند.
پرسشنامه ارتباط والد کودک(پیانتا،۱۹۹۲):
این مقیاس با ۳۰ ماده برای ارزیابی کیفیت روابط کودک- والد ساخته شده است. ماده های این مقیاس بر مبنای نظریه دلبستگی و پیشینه پژوهشی در زمینه روابط مادر -کودک طراحی شده اند. به منظور ارزیابی کیفیت روابط والد و کودک از والدین خواسته می شود که این ۳۰ ماده را در یک مقیاس پنج درجه ای لیکرت درجه بندی کنند. پیانتا(۱۹۹۲)با تحلیل عاملی به سه عامل اصلی در این مقیاس دست یافت: تعارض با ۱۲ماده، عامل دوم، روابط مثبت با ۱۰ ماده و عامل سوم وابستگی با ۴ ماده است. تعارض جنبه های منفی رابطه مانند کشمکش با یکدیگر، عصبانی شدن نسبت به یکدیگر، نافرمانی و عدم پذیرش مهار و غیر قابل پیش بینی بودن را در بر می گیرد؛ روابط مثبت بر روابط نزدیک و صمیمی کودک – والد تاکید دارد، وابستگی میزان وابستگی نابهنجار کودک و والد را مورد ارزیابی قرار می دهد. همسانی درونی این عوامل با ترتیبب ۸۳/۰، ۷۲/۰ و ۵۰/۰ گزارش شده است(پیانتا،۱۹۹۲). در پژوهش خداپناهی و همکاران(۱۳۹۱) ضریب الفای کرونباخ برای عوامل روابط مثبت با دیگران، تعارض و وابستگی به ترتیب ۷۹/۰ ،۷۳/۰ و ۵۷/۰ به دست آمده است. و ضریب باز آزمایی با فاصله زمانی۲۰ روزه برای عوامل روابط مثبت، تعارض و وابستگی به ترتیب۷۰٫، ۶۱٫ و ۶۵٫ به دست آمده که در تمام موارد از لحاظ آماری معنادار بودند.
در پژوهش قنبری و همکاران(۱۳۹۲) تحلیل عاملی اکتشافی با چرخش واریماکس نشان دهنده سه عامل مهم در این مقیاس بود: عامل اول با ۱۲ ماده دربرگیرنده ابهام و سردرگمی، عامل دوم با ۱۰ماده دربرگیرنده حساس بودن و پاسخ دهی و عامل سوم، دربرگیرنده دسترس پذیری با ۱۰ ماده بود. ارزش ویژه عاملها به ترتیب برابر با ۷۸/۹، ۷۶/۲ و ۰۲/۲ بود که ۸۷/۴۲ درصد واریانس بواسطه این سه عامل تبیین می شد.سوالات ۳، ۶،۹، ۱۰، ۱۵، ۱۸، ۱۹، ۲۴، ۲۵، ۳۰، ۳۱، ۳۲ خرده مقیاس تعارض و سردرگمی را می سنجد؛سوالات ۱، ۴، ۷، ۱۳، ۱۴، ۲۰، ۲۱، ۲۳، ۲۸، ۲۹ مربوط به خرده مقیاس دسترس پذیری، سوالات۲، ۵، ۸،۱۱، ۱۲ ، ۱۶، ۱۷، ۲۲، ۲۶،۲۷،مر بوط به خرده مقیاس پاسخ دهی و حساسیت می باشد.این پرسشنامه نمره گذاری معکوس ندارد. در این پژوهش از نسخه قنبری و همکاران(۱۳۹۲) برای سنجش سبک های والدگری استفاده شده است.
پرسشنامه چند بعدی کمال گرایی فراست:
این پرسشنامه بوسیله فراست و همکاران(۱۹۹۰) بر اساس مفهوم چند بعدی کمال گرایی طراحی شده و شامل۳۵ جمله و ۶ بعد: نگرانی درباره اشتباهات، شک درباره اعمال، انتظار های والدینی، انتقاد گری والدینی، معیار های شخصی، و سازماندهی است(استوبر،۱۹۹۷). ضریب همسانی درونی برای کل پرسشنامه، برابر با۸۶٫ و برای زیر مقیاس های نگرانی درباره اشتباهات ، شک درباره اعمال، انتظار های والدینی، انتقاد گری والدینی، معیار های شخصی و سازماندهی به ترتیب برابر است با ۸۵٫،۷۲٫،۷۸٫،۴۷٫،۵۷٫، و ۸۳ . است(بیطرف و همکاران،۱۳۸۹). ضریب باز آزمایی با فاصله یک هفته نیز برای کل پرسشنامه برابر با ۹۰/۰ و برای زیر مقیاس ها نگرانی درباره ی اشتباهات، شک درباره اعمال، انتظار های والدینی، انتقاد گری والدینی، معیار های شخصی و سازماندهی به ترتیب برابر است با ۸۴/۰، ۸۱/۰ ، ۷۹/۰ ،۵۳/۰، ۸۵/۰ و ۸۳/۰ به دست آمده که همگی معنادار بوده و نمایانگر اعتبار نسبتا مناسب پرسشنامهی مذکور است. (بیطرف و همکاران،۱۳۸۹). بیطرف و شعیری (۱۳۹۱ ) اعتبار این پرسشنامه را مطلوب گزارش داده اند. در پژوهش محمدی و جوکار(۱۳۹۰) برای بررسی اعتبار این پرسشنامه از روش تحلیل عاملی استفاده کردند که نتایج آن منجر به استخراج ۵ زیر مقیاس، هنجار های شخصی، سازماندهی، نگرانی درباره اشتباه ها، شک در مورد اعمال و انتقاد گری والدینی و انتظار های والدین شد که ۴۵ درصد واریانس کل پرسشنامه را تبیین میکرد. از این پرسشنامه برای سنجش میزان کمال گرایی والدین استفاده شده است. سوالات ۱، ۱۱، ۱۵، ۲۰و ۲۶ مربوط به خرده مقیاس انتظارات والدینی؛ سوالات ۲، ۷، ۸، ۲۷ و ۳۱ مربوط به خرده مقیاس سازماندهی؛ سوالات۳، ۵، ۲۲، ۳۵ و ۲۹ مربوط به انتقاد والدینی؛ سوالات۴، ۶، ۱۲، ۱۶، ۱۹، ۲۴و ۳۰؛ مربوط به معیار های شخصی؛سوالات۹، ۱۰، ۱۳، ۱۴، ۱۸، ۲۱، ۲۳، ۲۵و ۳۴ مربوط به خرده مقیاس نگرانی درباره اشتباه؛ سوالات ۱۷، ۲۸، ۳۲، ۳۳ مربوط به خرده مقیاس شک و تردید می باشد. این پرسشنامه نمره گذاری معکوس ندارد. در این پژوهش از نسخهای که بیطرف و شعیری(۱۳۹۱) مورد مطالعه قرار داند، استفاده شده است.
شیوه انجام تحقیق:
۱ – آماده سازی ابزارهای مورد استفاده.
۲ –بررسی کلینیک های شهر
مشهد و شرایط مراجعه کنندگان بدانها.
۳-دریافت رضایت والدین برای شرکت خود و فرزندانشان در پژوهش حاضر.
۴- بررسی ملاک های ورود و خروج برای کودکان مبتلا به اختلال اضطرابی و انتخاب نهایی کودکان مبتلا