۷۵۰
۲۵۶
۲۶۰۰
۳۳۵
۱۰۰۰۰۰
۳۸۴
در مواردی که واریانس جامعه یا درصد مورد نیاز در اختیار نباشد می توان از جدول فوق برای برآورد حجم نمونه استفاده کرد. ویژگی جدول مزبور این است که حداکثر تعداد نمونه را می دهد.
۳-۵- روش نمونه گیری
صرف نظر از این که از چه روش آمار استنباطی استفاده شود قدرت استنباط یا برآورد تحت تاثیر روش نمونه گیری قرار دارد(نیرومند, ۱۳۹۲). روش نمونه گیری این تحقیق خوشه ای است که از مجموع ۱۹۲ مدرسه دوره متوسطه دوم منطقه شش تهران انجام شد. برای انجام این امر ابتدا منطقه به شیوه تصادفی ساده به پنج بخش شمالی, جنوبی, غربی, شرقی, و مرکزی تبدیل که در هر بخش ۳۸ مدرسه جای گرفت. آن گاه لیستی از مدارس دوره دوم متوسطه بخش های پنج گانه تهیه و سپس یک مدرسه دخترانه و یک مدرسه پسرانه در هر بخش به شیوه تصادفی منظم انتخاب و در نهایت در هر مدرسه انتخاب شده ۲ کلاس که در مجموع ۲۰ کلاس و از هر کلاس ۱۹دانش آموز به شیوه تصادفی ساده بر اساس لیست حروف الفبایی انتخاب شدند. پس از تکمیل پرسش نامه ها یک پرسش نامه به دلیل عدم وجود پاسخ به متغیر وابسته مخدوش و از رده خارج و در نهایت ۳۷۹ پرسش نامه نهایی شد.
۳-۶- تعریف نظری و عملی متغیرها
۳-۶-۱- سواد رسانه ای
۳-۶-۱-۱- تعریف مفهومی: سواد رسانه ای مجموعه دیدگاه ها و مهارت ها درباره کنترل مخاطب بر خود به هنگام مواجهه با رسانه است. به بیان دیگر سواد رسانه ای تفسیر آگاهانه فرد از مفاهیم پیام های رسانه ای است(پاتر,۱۳۹۱,صص۸۱ و۸۲ و ۸۵).
۳-۶-۱-۱- الف- درک محتوای پیام های رسانه ای: منظور تغییراتی در سطح شناخت مخاطب جهت آگاهی از چگونگی سازگار نمودن پیام های رسانه ای با رویه ها و ارزش هاست.
۳-۶-۱-۱- ب- آگاهی از اهداف پنهان پیام های رسانه ای: منظور تغییراتی در سطح آگاهی مخاطب نسبت به لایه های پنهان پیام های رسانه ای است.
۳-۶-۱-۱- ج- گزینش آگاهانه پیام های رسانه ای: منظور افزایش توان مخاطب در دستیابی, ارزیابی و تولید پیام های رسانه ای است.
۳-۶-۱-۱- د- نگاه انتقادی به پیام های رسانه ای: منظور تصمیم گیری عقلانی مخاطب مبنی بر این است که در مواجهه با پیام های رسانه ای چه کاری انجام دهد.
۳-۶-۱-۱- ه- تجزیه و تحلیل پیام های رسانه ای: منظور فرایند نظام مند ذهنی در تحلیل و ترکیب فعالانه پیام های رسانه ای است.
۳-۶-۱-۲- تعریف عملیاتی: در این پژوهش منظور از سواد رسانه ای دیدگاه و مهارت هایی است که نوجوانان ۱۵تا ۱۸ساله دبیرستانی منطقه شش تهران با داشتن آن ها نسبت به رسانه و تولیداتش نگاهی تفسیری, ترجیحی, و منتقدانه پیدا کرده; رابطه ای متوازن بین خود و رسانه تعریف می کنند(با استنباط از دیدگاه های پاتر, تامن و هابز).
۳-۶-۱-۲- الف- درک محتوای پیام های رسانه ای: منظور توجه فعالانه مورد مطالعه به نحوه برنامه ریزی و تولید پیام های رسانه ای است.
۳-۶-۱-۲- الف-۱- مورد مطالعه در انتخاب رسانه به نحوه تولید محتوای پیام های رسانه ای اهمیت می دهد.
۳-۶-۱-۲- الف-۲- مورد مطالعه قدرت تشخیص محتوای پیام های رسانه ای را دارد.
۳-۶-۱-۲- الف-۳- مورد مطالعه در مواجهه با یک پیام رسانه ای خیلی زود متوجه تحریف ها, سانسورها, و کلیشه سازی ها می شود.
۳-۶-۱-۲- الف-۴- مورد مطالعه پس از تماشای یک برنامه, در نحوه برنامه ریزی آن رسانه تامل می کند.
۳-۶-۱-۲- ب- آگاهی از اهداف پنهان پیام های رسانه ای: در این پژوهش منظور استفاده فعالانه توام با قصد و نیت معلوم مورد مطالعه از پیام های رسانه ای جهت رفع نیازها و رسیدن به اهداف خاص خود است.
۳-۶-۱-۲- ب-۱- برخی رسانه ها با ایجاد قالب های خاص سعی دارند به مورد مطالعه بگویند چگونه ببیند و بیندیشد.
۳-۶-۱-۲- ب-۲- برای برخی رسانه ها اهداف فرهنگی- سیاسی مهم تر از آگاهی بخشی به مورد مطالعه است.