پیام های رسانه ای و چارچوب مفهومی

درک محتوای پیام های رسانه ای
گزینش آگاهانه پیام های رسانه ای
نگاه انتقادی به پیام های رسانه ای
تجزیه و تحلیل پیام های رسانه ای
سبک زندگی
سواد رسانه ای

منبع: محقق ساخته با استفاده از چارچوب مفهومی
فصل سوم:
روش شناسی تحقیق
مقدمه
پس از تدوین هدف ها, سئوال ها, و چارچوب مفهومی تحقیق در فصل های پیشین در این فصل مباحث روش شناختی مورد بررسی قرار می گیرند. روش تحقیق, مشخص ساختن روش جمع آوری داده ها, جامعه آماری, حجم نمونه, روش نمونه گیری, تعریف نظری و عملی متغیرها, پایایی و روایی ابزار اندازه گیری و سرانجام نحوه تجزیه و تحلیل داده ها بخش هایی است که در این فصل تدقیق می شوند.
۳-۱- روش تحقیق
این تحقیق اکتشافی است چرا که برای نخستین بار است که در ایران انجام می شود. در این روش پژوهشگر چارچوبی خاص را برای تعریف مسئله یا معیارهای جمع آوری اطلاعات و همین طور واحد تجزیه و تحلیل تعریف و مشخص نمی کند لذا در این روش پژوهشگر با داشتن یک چارچوب کلی از مسئله یا موضوع تحقیق به کنکاش در مورد گستردگی یا عمق مسئله می پردازد. بدین ترتیب بسیاری از پدیده ها یا ارتباط های ناشناخته کشف شده یا معنای آن ها واضح تر می شوند. در تحقیق اکتشافی پژوهشگر سعی می کند اطلاعاتی بیشتر و عمیق تر از یک پدیده خاص را مشخص نماید و آشنایی بیشتر با ماهیت پدیده پیدا کند. این امر باعث می شود پژوهشگر بتواند پرسش های پژوهشی دقیق تر را در مورد فرآیندها و نتایج اساسی ناشی از پدیده مورد بررسی صورت بندی کند. از آن جا که نوع تحقیق اکتشافی بوده و فرضیه آزما نیست لذا در این پژوهش با سئوال هایی رو به رو هستیم که دارای شکلی فرضیه مانند هستند(نیرومند,۱۳۹۲).
روش پژوهش حاضر از نوع پیمایش است. این روش یکی از قدیمی ترین فنون تحقیق به شمار می رود. تحقیق پیمایشی عمدتا در مطالعاتی به کار می رود که در آن ها واحد تحلیل, فرد در نظر گرفته می شود. با نمونه گیری احتمالی دقیق می توان گروهی از پاسخ گویان را فراهم آورد که ویژگی های آنان منعکس کننده ویژگی های جمعیتی بزرگ تر محسوب شود و پرسش نامه استاندارد شده و یا محقق ساخته با استفاده از چارچوب نظری یا مفهومی, داده هایی به دست می دهد که با داده هایی که از همه پاسخ گویان به دست می آید در یک جهت هستند. هم چنین پیمایش ها وسیله ای بسیار خوب برای سنجش نگرش ها و جهت گیری ها در جمعیت های بزرگ محسوب می شوند(نیرومند,۱۳۹۲).
۳-۲- روش جمع آوری داده ها
روش جمع آوری داده ها در این پژوهش به کمک ابزار پرسش نامه است. هدف از تنظیم پرسش نامه این است که از طریق طرح سئوال ها, متغیرهای تحقیق سنجیده شوند و با استفاده از آن روابط بین متغیرها مورد سنجش واقع شده تا محقق به شیوه علمی سئوال ها و نظریه های تحقیق را تایید یا رد کند. سئوال های پرسش نامه مختصرند به طوری که تمامی پاسخ گویان بتوانند درکی واحد از آن بیابند(نیرومند,۱۳۹۲).
ابزار مزبور در این پژوهش, محقق ساخته از نوع بسته پاسخ و بر اساس مقیاس پنج درجه ای لیکرت است. پرسش نامه مزبور از دو بخش شامل سئوال های جمعیت شناختی(شماره۱ و۲) و سئوال های اصلی(شماره۳ تا ۴۲) تشکیل می شود. سئوال های اصلی شامل سئوال های مربوط به متغیر مستقل(شماره۳ تا ۲۲) و متغیر وابسته(شماره۲۳ تا ۴۲) تقسیم شده است. در خصوص متغیر مستقل سئوال های۳ تا ۶ برای سنجش درک محتوای پیام های رسانه ای, سئوال های ۷ تا ۱۰ برای سنجش آگاهی از اهداف پنهان پیام های رسانه ای, سئوال های۱۱ تا ۱۴ برای سنجش گزینش آگاهانه پیام های رسانه ای, سئوال های۱۵ تا ۱۸ برای سنجش نگاه انتقادی به پیام های رسانه ای و در نهایت سئوال های۱۹ تا ۲۲ برای سنجش تجزیه و تحلیل پیام های رسانه ای است. در خصوص متغیر وابسته سئوال های۲۳ تا ۲۶ برای سنجش رفتار با والدین, سئوال های ۲۷ تا ۳۰ برای سنجش ارتباط با جنس مخالف, سئوال های۳۱ تا ۳۴ برای سنجش رفتار در مدرسه, سئوال های۳۵ تا ۳۸ برای سنجش نوع لباس پوشیدن و در نهایت سئوال های۳۹ تا ۴۲ برای سنجش تفریحات است. جهت سئوال های شماره ۱۶, ۱۷ ,۲۲ ,۲۷ ۲۸, ۲۹, ۳۰, ۳۵ ,۳۶ ۳۷, ۳۸ و ۴۲ منفی و جهت مابقی سئوال ها مثبت است. به منظور جمع آوری اطلاعات در رابطه با سئوال های مذکور پرسش نامه مورد نظر در میان اعضای نمونه آماری توزیع شد.
۳-۳- جامعه آماری
عبارت است از مجموعه ای از افراد که حداقل دارای یک صفت یا ویژگی مشترک هستند(نیرومند,۱۳۹۲). در این تحقیق جامعه آماری نوجوانان ۱۵تا ۱۸ساله دبیرستانی منطقه شش تهران هستند که در سال تحصیلی ۱۳۹۳-۱۳۹۲ شامل جامعه ای بالغ بر ۲۵۵۳۰ نفر از مجموع ۱۹۲ مدرسه دوره متوسطه دوم منطقه مزبور است.
۳-۴- حجم نمونه
نمونه گیری فرایند انتخاب مشاهده هاست. از آن جا که دسترسی به تمامی اعضای جامعه آماری امکان پذیر نبوده, هزینه بردار و زمان بر است بخشی از جامعه در مقام نمونه انتخاب می شوند. به بیان دیگر نمونه گیری, انتخاب تعدادی از افراد از یک جامعه تعریف شده در مقام نماینده آن جامعه است یعنی انتخاب درصدی از یک جامعه در مقام نماینده آن جامعه(نیرومند,۱۳۹۲).
برای نمونه گیری این پژوهش بر اساس جدول نمونه برداری کرجسی و مورگان حجمی نمونه معادل ۳۷۹ نفر از ۱۰ مدرسه انتخاب شدند.
جدول ۳-۵: جدول نمونه گیری کرجسی و مورگان
 N
S