کودک و نوجوان و پایه تحصیلی

تاریخچه تحولی امیر حسین نشان داد که در طی رشد مهارتها، تحول او در تمام مهارتها بجز مهارتهای گفتن حروف الفبا و خواندن نرمال بوده است.
تاریخچه مدرسه ای او نشان میدهد که در دوران مهد کودک خوب بوده است. و در پایه تحصیلی فعلی ضعیف عمل میکند. و در زمینه خواندن و املاء مشکل دارد. سابقه مردودی نداشته است در مدرسه عادی تحصیل میکند. در پایه اول ابتدای علاوه بر کلاسهای عادی به مدت ۳ ماه در کلاسهای خصوصی شرکت کرده است.
۳-۳ معرفی موقعیت پژوهش
از آنجا که لازم بود درمانگر، مشاهده رفتار آزمودنی را در یک موقعیت ساختار یافته سازماندهی کند، بنابراین انجام پژوهش حاضر را در چنین موقعیتی تحقق یافت. اجرای پژوهش حاضر در مرکز آموزشی درمانی رازی تبریز، درمانگاه فوق تخصصی کودک و نوجوان صورت گرفت. با توجه به مجهز بودن اتاق گفتار درمانی موجود، به انواع ابزارهای آموزشی و اسباب بازیها برای کودکان و امکان مشاهده مستقیم رفتار، در این مکان به عنوان موقعیت مناسب برای انجام کار پژوهشی انتخاب شد. و ضمن هماهنگی اساتید محترم، در اختیار پژوهشگر قرار گرفت.
۳-۴ طرح پژوهش و منطق استفاده از آن
با توجه به اهداف و فرضیه های تدوین شده، پژوهش حاضر از نوع طرح های آزمایشی(از نوع طرح تک آزمودنی ملاکی) میباشد. در طرح تحقیق تک آزمودنی پژوهشگر به بررسی تاثیر یک متغیر بر متغیر دیگر میپردازد اما بررسی اثرهای متغیر بر یک یا چند آزمودنی متمرکز است. هر چند که در این نوع طرحها ممکن است چندین آزمودنی مورد نظر قرار گیرد اما دادهها برای هر یک از آزمودنی ها جداگانه تحلیل میشود. از این نوع طرحها معمولاً در بررسیهای مربوط به تاثیر عمل خاصی در اصلاح رفتار فرد استفاده میشود. از جمله ویژگیهای این گونه طرحها تعریف دقیق عمل آزمایشی، اندازهگیری دقیق رفتار مورد مطالعه قبل از شروع عمل آزمایشی (در حالت اولیه) و نیز اندازه گیری مکرر پس از اجرای عمل آزمایشی و کنترل دقیق متغیرها است (سرمد و همکاران، ۱۳۸۳).
طرح تک آزمودنی از دو نظر بر پژوهش گروهی مزیت دارد:
تاثیر روش مورد بررسی را بر فرد فرد آزمودنی ها نشان می دهد
۲- نگرانی پژوهشگر را در یافتن گروهی از افراد دارای مشکل یکسان برطرف می سازد (سیف، ۱۳۸۸).
طرح ملاکی یکی از انواع طرح های تک آزمودنی است. این طرح میتواند برای ارزشیابی اثر رفتار مورد استفاده قرار گیرد. طرح ملاکی، برای افزایش یا کاهش یک رفتار هدف در طی مراحل تدریجی انجام میشود. این طرح برای اولین بار در ادبیات تحلیل کاربردی رفتار در دو مقاله وانس و هال توضیح داده شده است (کوپر و همکاران، ۲۰۰۷).
طرح ملاکی، شامل دو مرحله است : مرحله اول(مانند تمام طرح های تک آزمودنی) تعیین خط پایه است. دومین مرحله مداخله است که خود از زیر مراحلی تشکیل شده است. در هر زیر مرحله، ملاک به صورت موقت به سمت رفتار هدف حرکت میکند. در هر یک از زیر مراحل لازم است که به یک مقدار تقریبی از سطح عملکرد مرحله قبل برسیم. رفتار دانش آموز به صورت تدریجی از خط پایه به سمت رفتار هدف حرکت میکند این طرح برای رفتارهایی مناسب است که تغییرات آنها از خط پایه مد نظر است (آلبرتو و تورتمن، ۲۰۰۶).
هر مرحله برای مرحله بعد از خود، به عنوان خط پایه است (کوپر و همکاران، ۲۰۰۷).
بعد از مشخص شدن خط پایه، درمانگر باید ملاک تغییرات را برای هر زیر مرحله مشخص کند برای مشخص کردن آن میتوان از چندین روش استفاده کرد:
۱-رسیدن به یک مقدار پایدار: بدین معنی که مرحله به یک مقدار پایدار و ثابت مثل خط پایه برسد. برای رفتارهای مناسب است که سطح پیشرفت آنها کم است.
۲- ملاکها را می توان براساس میانگین متوسط خط پایه(میانگین عملکرد مرحله قبل) مشخص کرد.
۳-ملاکها را می توان براساس بالاترین سطح عملکرد خط پایه (مرحله قبل) انتخاب کرد.
۴-ملاک براساس برآورد حرفه ای از توانایی دانش آموزان، تعیین شود. از این روش زمانی استفاده میشود که سطح عملکرد فعلی دانش آموز صفر است(آلبرتو و تورتمن، ۲۰۰۶).
نمودار این روش از اتصال نقطههای دادهها در داخل مراحل رسم میشود دادهها مراحل موقتی مختلف را به هم وصل نمیکنیم. اندازه رفتار دانش آموزان باید به صورت دقیق نوشته شود ( آلبرتو و تورتمن،۲۰۰۶).
در این طرح میبایست، نهایت دقت را به هنگام تصمیم گیری در مورد سه فاکتور عمده در نظر گرفت:
۱-طول هر مرحله: در شرایطی که رفتار به کندی تغییر مییابد، باید طول مراحل را بیشتر کرد و اگر تغییر رفتار سریع روی میدهد طول مراحل را کم کرد
۲-اندازه تغییرات ملاک:
– اندازه تغییرات ملاک، در حدی (به اندازه بزرگ)، باشد که تغییر ایجاد شده قابل شناسایی باشد.
– البته ملاک باید به حدی نباشدکه غیر قابل حصول باشد
– برای رفتارهایی که در طول زمان نسبتاً ثابت میباشند و به سختی تغییر میکنند، ملاکهای تغییر کوچک، کافی میباشد.