سارق کبوترباز را با GPS گرفتیم!

پلیس آگاهی در بحث مقابله با سرقت سیاست مقابله ای و پیشگیری از جرم رو داره.سرقت جرمیه که ممکنه اقشار مختلفی از جامعه با اون درگیر باشن.

یکی از برنامه هایی هم که مبنای کار ماست، اطلاع رسانیه. وقتی سرقتای بزرگ اتفاق میفته، بعد از دستگیری دزد ماجرا رو مهندسی برعکس می کنیم، می بینیم بعضی از دلیلای و زمینه هایی که وجود داشته، انگیزه دزد رو پر رنگ تر کرده و چرخه سرقت کامل شده.

 

 انگیزه در سارقین خیلی قابل تحلیله ولی زمینه های مناسب در جامعه هستن که مکمل انگیزه می شن. سال گذشته شعار پلیس در هفته ناجا این بود: «سهم من در امنیت.» با این هدف که هرکی در جامعه سهم خودشو در ایجاد امنیت ببینه.» شروع مصاحبه سوال نداره، سرهنگ با این مقدمه شروع می کنه تا در مورد اهداف پیشگیرانه پلیس بگه، اینکه: «مال ات رو بچسب، همسایه ات رو دزد نکن.»

 بحث اما در ادامه به دنیای پر راز و رمز و البته بدیش اینه تقریبا جوون سارقان آماتور و حرفه ای میره. از اینکه خیلیا در کمین نشسته ان تا بچه های بریده از جامعه رو با دادن یه موتور و گوشی بخرن و آخر وقت هر روز، مثلا پنج تا ضبط خوش دست ماشین ازشون بخوان.

 با ما به دفتر کار سرهنگ خالقی فر بیایید؛ جایی که بنا به پیشنهاد های پیشگیرانه ای که خودشون به مردم می کنن، راه پیدا کردن به محوطه داخلی و اتاقای کاری، بدون هماهنگیای آنچنانی و همراه شدن یه همراه، شدنی نیس، حتی اگه یه خبرنگار باشین!

به عنوان کسی که سال هات با شکل های جور واجور دزدها سر و کار داشته، یه دسته بندی کلی از این صنف به ما بدین لطفا.

– در مورد سرقت همیشه یه زمینه مناسبی هست. مثلا اگه در مورد سرقت خودرو به صورت اختصاصی صحبت کنیم، سارقان غیر حرفه ای می گن دیدیم ماشین یا سوییچ ول شده و بعد هم وسوسه شدیم و ماشین رو دزدیدیم، یا مثلا می گن داخل ماشین یه کیف پر از پول به من چشمک می زد. اینا روایتای سارقان غیرحرفه ایه که بدون نقشه و برنامه سرقت می کنن.

سارقان حرفه ای که شغلشون سرقته، با نقشه عمل میکنن و مورد از از قبل شناسایی می کنن. سارقان نیمه حرفه ای هم ترکیبی از این دو گروه هستن که سابقه دارن ولی هنوز حرفه ای نشده ان. سارقان حرفه ای معمولا شگرد خاصی دارن و بعد از شناسایی مورد سرقت، یک تا دو ماه روی اون کار می کنن. وظایف هرکی هم در باند مشخصه. مثلا تو یه باند حرفه ای کیف قاپی، چند نفر با ظاهر جنتلمن به بهانه های جور واجور در داخل بانکا هستن و اطلاعات مربوط به کسائی که پول می گیرن رو به افراد بیرون میدن و اونا معمولا با موتور سیکلت سوژه رو تعقیب می کنن و تو یه جای خلوت پولا رو می دزدند. بعضی از سارقان حرفه ای هم ماشین سوژه رو پنجر (اصطلاحا پنچری سوزنی) می کنن و وقتی واسه پنچرگیری ایستاد، از فرصت استفاده می کنن و کیف پر پول رو برمی دارن.

پس واسه خودتون یه دانشنامه سرقت دارین.

– ما روش هات و شگردهای سرقتا رو معمولا در آخر هر سال با عنوان یه کتابچه به پلیسای تخصصی ارائه می دیم. معمولا شگردهای خاص رو بدون این دست اون دست کردن به پلیسای مربوطه اطلاع رسانی می کنیم تا در جریان قرار بگیرن.

مثلا باحال ترین سرقتای سال ۹۱ چیجوری انجام شده؟

– مثلا در مورد سرقت خودر، در یکی از استانای کشور دیدیم که تعداد زیادی خودرو سرقت می شن و بعد دزد با مالک تماس میگیره که در ازای گرفتن پول، ماشین رو پس بده. مالک هم واسه اینکه به مالش برسه، مبلغ توافقی رو جفت و جور می کرد. دزد هم به خاطر ترس از پلیس نمی خواست خودشو نشون بده، به خاطر همین چند کفتر رو که جلد خودش بودن به محل قرار می فرستاد و می گفت که اون مقدار تراول رو به پای کفتر ببندند و بعد تو یه نقطه مشخص رهاش کنن. کفتر هم از اونجا به خونه دزد می رفت و پول رو به اون میرسونه. بعد هم دزد نشانی ماشین رو به مالک می داد.

 اول مال باختها به پلیس اطلاع نمی دادن اما بعد که تعداد زیاد شد و پلیس در جریان قرار گرفت، یه دستگاه جی پی اس به کفتر وصل کردن و از این روش خونه دزد شناسایی شد و بعد هم دزد رو دستگیر کردن. یه مورد دیگه هم این بود که یکی از سارقین ماشین رو در پارکینگ می گذاشت و از اونجا بیرون می رفت.

 دو نفر دیگه از همدستانش شب رو در داخل ماشین مخفی می شدن. نیمه شب از ماشین بیرون می اومدن و به سراغ ماشینای گرانقیمت و وارداتی می رفتن و چراغ و ضبطشان رو باز می کردن. قیمت یه چراغ بعضی از این ماشینا بالای دو میلیون تومنه. صبح هم ماشین رو با ارائه قبض و به همراه کلی اموال مسروقه از پارکینگ خارج می کردن.

 

با این حساب سرقت ماشین راه دست تر از بقیه س.

– البته و بدیش اینه. ما شکل های جور واجور مختلفی از سرقت رو داریم، سرقت وسایل نقلیه (خودرو، موتورسیکلت، وسایل داخل خودرو)، سرقت اماکن (منزل، مغازه، بانک و بقیه اماکن) و سرقتای خاص (کیف قاپی، جیب بری، زورگیری، احشام و …) وقتی جرایم رو رصد می کنیم، می بینیم بالغ بر ۵۲ درصد جرایم مربوط به سرقت وسایل نقلیه س. از این ۵۲ درصد هم، ۲۸/۲۷ درصد مربوط به وسایل داخل خودرو، ۱۵ درصد سرقت خودر بقیه هم مربوط به سرقت موتورسیکلته.

نکته مهمی که در این هزمینه می خوام بگم اینه که سرقت در همه جای دنیا هست. روشن هم هست که نمی تونیم سرقت رو به صفر برسونیم. در هیچ جای دنیا هم نتونسته ان اینجور کاری بکنن اما می تونیم سرقت رو کنترل بکنیم و کاهش بدیم. حرف اینه که نباید فقط با معلول مقابله کنیم، باید برخورد با دلیلا رو هم در برنامه خودمون بذاریم، یعنی زمینه های مناسب رو از بین ببریم.

رده سنی سارقان چقدره؟ سن بازنشستگی هم دارن؟

– رده سنی در موضوعات جور واجور سرقت، فرق داره. مثلا در مورد کیف قاپی که احتیاج به تندوتیزی داره، سن پایین تره، بین ۲۸-۱۸ سال ولی مثلا سرقت خودرو نیاز به چابکی نداره، باید فکر کرد و تجربه داشت. پس دزد باید از سوابق قبلی و شگردهای جدید استفاده کنه. در سرقت منزل و از دیوار بالا رفتن هم تندوتیزی مهمه و به طبع سن کمتر. معمولا سن و سال واسه سرقتای فکر شده و برنامه ریزی شده معنا نداره.

سردار احمدی مقدم چند وقت قبل گفتن، سارقامون قبلا گردن کلفت بودن، الان اما باسواد شدن! شمام الان دارین از همچین چیزی حرف می زنید؟

– بله، الان سارقان ما با فکر زمینه های مناسب رو شناسایی می کنن. یه وقتی بود که سارقان باندی کار می کردن، پلیس اینا رو رصد و شناسایی کرد و دستگیر شدن. اینا شناخته شدن. در مملکت ما هم اگه کسی سابقه دار بشه، زمینه های کار براش محدود می شه. پس وقتی امکان کار نداره و می خواد ارتزاق کنه، انگیزه داره. بعد هم به دنبال زمینه های مناسب می شه. خلافکارهای شناخته شده هم واسه اینکه هم کار کنن و هم دستگیر نشن، خودشون به حاشیه رفتن و افراد جدیدی رو به میدون آوردن.

 این افراد هم همون علم آموزهای اخراجی آموزش و پرورش هستن. همون علم آموزهای معتادی که مدارس قادر به تحملشان نیستن. ما پرونده داشتیم که فردی ۴۰، ۵۰ نفر جوون رو استخدام کرد، یه موتور وموبایل در اختیارشون گذاشت و خواست که روزی ۵۰ تا زاپاس و ضبط براش بیارن. یکی دیگه از زمینه های موجود واسه سارقین، وجود مالخره. قوانین ما در مورد مالخر خیلی کمه و احتیاج به بازنگرجی داره. مالخر به طور کلی واسه سارقین ایجاد انگیزه می کنه، اگه دزد مالخر نداشته باشه، مال روی دستش می مونه.

اگه مالخر به خود ما بفروشدش، از کجا بفهمیم؟

– در جلسه های کارشناسی با مسوولان جور واجور، درخواست ما این بود که خرید و فروش جنس دست دوم محدود شه. با این کار از بازار تولیدات داخلی هم پشتیبانی می شه. مثلا از شرکتای بیمه خواستیم طوری سیاستگذاری کنن که وقتی ضبط خودروی کسی سرقت شد، به جای اینکه پول نقد پرداخت کنن مثل مال رو تحویل بدن چون با پول نقد طرف همون ضبط دست دوم و سرقتی رو می خره اما بدیش اینه شرکتای بیمه همکاری نمی کنن و سیاستای خودشون رو دنبال می کنن.

گفتید جوانای رانده شده از جامعه خیلی زود جذب این باندها می شن اما بالاتر از بچه های راهنمایی و دبیرستان، جوانای با مدارک تحصیلی بالا هم این وسط داریم؟

– ما در پرونده ها آدمایی با تحصیلات عالیه هم داریم. مثلا استاد دانشگاهی داریم که در کنار تدریس، فعالیتای غیرانتفاعی زیادی هم داشته، بعد ورشکست شده و توانایی پرداخت قروض خود رو نداره. بعد هم متواری می شه و مرتکب سرقت می شه.مثلا برنامه های تخصصی بانکا رو دستکاری کردن و پول به حساب خودشون ریختن. ما تموم این موارد رو دستگیر کردیم. من بالاتر از ۳۰ سال سابقه کار دارم و به ضرس قاطع می گم، پلیس اگه جرمی رو رصد بکنه، با احتمال خیلی کم منتهی به کشف نمی شه.

این موضوع چقدر به زرنگی پلیس ربط داره و چقدر به غیرحرفه ای بودن بیشتر سارقان؟

– طبیعت جرم اینطوره که اگه فرد تنها کار کنه، موفق تره و به تعدادی که افراد گروه بیشتر می شن، ضریب امنیتشان کمتر می شه، با این دلیل آوردن باندها ضریب امنیت کمتری دارن. کلا الان پلیس در جریان کشف جرم سنتی عمل نمی کنه. ما خیلی از جرایم رو پیش دستانه یعنی قبل از ارتکاب جرم، کشف کردیم یا حتی قبل از دستگیری دزد به مال رسیدیم.

مثلا دزد ۵ تا سرقت کرده و در بین سرقت دستگیر نشده اما ما براساس مستندات و سوابق تونستیم دزد رو دستگیر کنیم. الان پلیس این رو ارزش نمی دونه که به دست جوون دستبند بزنه، بلکه ارزش پلیس انجام وظایفشه.

جوون ترین آدمی که بهش دستبند زده این چند سالش بوده؟

– چند سال پیش دو نوجوون ۱۰ ساله رو به جرم سرقت خودرو دستگیر کرده بودن. من باورم نمی شد که سرقت رو خودشون انجام داده باشن، برداشت اولیه ما این بود که این فرد به جای کس دیگه ای جرم رو گرجدن گرفته باشه. هر چقدر هم می گفتیم که کار خودش نیس، اصرار می کرد که خودش سرقت کرده. گفتیم که تو اصلا قدت به پدال کلاچ و ترمز نمی رسه. از روی زور و اینکه دیگه چاره ای نیس اون رو بردیم و خواستیم که رانندگی کنه، در کمال تعجب دیدیم خیلی راحت می تونه ماشین رو حرکت بده.

 باحال اینجا بودت که به ما می گفت: «جناب سروان! در خدمت شما هستیم.» میخواس ما رو به طمع انداختن کنه! وقتی از اون پرسیدیم حالا اگه ما قصد کمک داشته باشیم، شما چیکار می خواین بکنین؟ گفت: «بابام آشپز فلان رستورانه و ما اونجا می تونیم در خدمت شما باشیم.» یعنی طرز تحلیل اون این جوری بود. مشخصه که اگه پلیس با این فرد برخورد علمی نداشته باشه، فردا تبدیل به یه دزد حرفه ای می شه.

چقدر با سارقایی سر و کار دارین که کاری که انجام دادن رو اشتباه نمی دونن یا سرقت تلقی نمی کحنند؟

– ما آدمایی رو داریم که جوری از نظر فکری فقیر هستن که مثلا وقتی از چراغ قرمز رد می شن و پلیس اونا رو جریمه می کنه، براشون عجیبه و مثلا می گن حالا رد شدم که رد شدم! بیشتر یکی از نقاط موفقیت کار ما هم در کشفیات، به کار گیری فقر فکری سارقینه. مثلا دزد به سرقت هاش اعتراف نمی کنه، فلسفه اعتراف نکردن رو نمی دونه، فقط فکر میکنه موفقیتش در اعتراف نکردنه. در این شرایط پلیس از وضعیت استفاده می کنه و دزد بی اینکه فهمیده باشه، شروع به همکاری می کنه.

و حرف آخر؟

– پیشنهاد من به کسائی که افکار مجرمانه تو سرشونه اینه که تلاش نکنن با تجربه از حوادث پیشگیری نکنن، چون عواقب سختی در پیش داره. ما از قدیم شنیدیم که از سه راه می شه از حوادث جلوگیری کرد، اول تجربه، دوم تفکر و سوم تقلید. حالا کدوم بهتره؟ خودشون می دونن. مطمئنا به کار گیری تجربه واسه اونا تلخ هستش. مگه تجربه سارقایی که گرفتار قانون شدن. پیشنهاد می کنم در زمان دست درازی به مال مردم، فقط به دورو برشون نگاه نکنن. چیزی که باید ببینن، بالای سرشانه، چون که خدا ناظر به همه اموره.

نکته های ماشینی

فقط ۳۰ ثانیه!

«مردم ما وقوعات (سرقتای اعلام شده) رو می شن اما کشفیات رو نمی شن. ما در سه ماه گذشته ۹۴ درصد سرقتای خودرو رو کشف کردیم.» سرهنگ علاقه خاص ای به صحبت در موردت سرقت خودرو داره. دلیلش هم روشنه، ۵۲ درصد دست درازیا به ماشین مردمه.

واسه ایمن کردن خودرو از چه آپشنایی استفاده کنیم؟

– هر کسی باید سهم خودشو در ایجاد امنیت بشناسه و اقدامات پیشگیرانه رو انجام بده، مثلا سوییچ رو روی ماشین نذاره، حتی واسه چند دقیقه! فراموشنکنید که هیچ خودرویی در دنیا ساخته نشده که ضد سرقت باشه، پیشنهاد اینه، از هر آپشنی که باعث تاخیر در سرقت می شه، استفاده کنین، چون پروسه سرقت رو به تاخیر میندازه.

یه دزد کاربلد، با تموم این آپشنا به چقدر زمان واسه سرقت نیاز داره؟

– با همه این آپشنا به کمتر از ۵ دقیقه واسه سرقت نیاز داره، بدون اینا فقط ۳۰ ثانیه! بعضی ماشینا هم که دزد نمی تونه روشنشان کنه، با بکسل قابل سرقت هستن. خودروسازها می تونن آپشن دستگاه جی پی اس رو در مورد خودروها استفاده کنن. این دستگاه کمتر از ۱۰۰ هزار تومن هزینه داره که در صورت درخواست بالا، ارزونتر هم می شه. یه بار یه دزد حرفه ای رو گرفته بودیم، گفت به چه دلیل ماشین مردم رو می بری؟ گفت جناب سروان، من از کنارش که رد میشم، ماشین خودش با من میاد! منظورش این بود که از نظر اون این ماشینا چفت و بست درست و حسابی ندارن!

آماری درباره امن ترین خودروها بدین.

– پراید بالاترین آمار سرقت رو به خود اختصاص داده اما این به معنی نبود تلاش خودروساز واسه افزایش امنیت خودرو نیس. از سال ۸۶ به بعد، خودروهای پراید از نظر پیشگیری از سرقت خیلی پیشرفت کرده. با این وجود، الان بالای ۴۰ درصد خودروهای مسروقه در سراسر کشور پرایده. در درجه دوم، خونواده پژوها بیشتر مورد سرقت قرار می گیرن، به خاطر این که هم فراوونی زیادی دارن و هم مالخر. از خودروهای داخلی، خودروی مزدا، خودروی ایمنیه اما چون تعداد تولیدات کمی داره پس آمار سرقتش هم پایینه.

اگه خودروسازها به پیشنهاد های کارشناسی پلیس توجه کنن واسه خودشون هم مقرون به صرفه تر عاست. ما به خودروسازها می گیم که به تموم قطعات هویت بدن تا در صورت سرقت قابل رصد باشه. مثلا وقتی باطری بدون شماره سریال سرقت می شه، ما چیجوری باید این باطری رو رصد کنیم؟ ولی اگه شماره سریال داشته باشه، خیلی راحت قابل ردیابیه. مثلا آمار سرقت رایانه ماشینا در سال گذشته خیلی بالا بود اما الان در اثر همکاری خودروساز با پلیس به کمتر از پنج درصد رسیده.

دزد

Share this post

Post navigation

You might be interested in...

No comments yet, be the first!

Comments

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *