پایان نامه ها و مقالات

منابع پایان نامه ارشد با موضوع خانواده در اسلام، زنان باردار، حقوق انسان

دانلود پایان نامه

به‌صورت سطحی برخورد کرده‌ایم؛ چرا که خانواده به‌عنوان هست? نخستین تشکیل ساختمان جامعه به شمار می‌رود.
ادیان آسمانی و برخی از مکاتب اجتماعی توجه خاصی به خانواده نموده و قوانینی برای آن وضع کرده‌اند؛ اما سعادت و خوشبختی آن ‌را نتوانسته‌اند تحقق بخشند. اسلام صلاح خانواده را با قوانین و دیدگاه‌های بلندش تضمین نموده است که با آن قوانین و اجرای دقیقشان، زندگی خانوادگی شکوفا می‌گردد و پیوند آن براساس پایه‌های محکم محبت و الفت، رشد بیشتری می‌یابد؛ به‌طوری‌که هیچ‌گاه بین اعضاء آن کینه و دشمنی پیدا نخواهد شد.
خانواده‌ها در دوران معاصر، دارای پیوند و روابط نیکویی نیستند؛ بلکه دچار تفرقه و جدایی شده‌اند که به عوامل زیادی برمی‌گردد. شاید یکی از مهم‌ترین آن‌ها، سستی و ضعف بنیاد تشکل خانواده‌ای باشد که هرگز به تربیت دینی و اخلاقی توجه نداشته یا شاید توجه کامل به سمت مادیت محض کرده است و نسبت به مسائل روحی، فکری، اصلاح و تعدیل غرایز شرور و حیوانی بی‌توجه بوده ‌است.
در یک کلام می‌توان گفت نظر به آیه‌ای که گذشت راه رشد و تکامل انسان با وجود درکنارهم‌بودن زن و مرد میسر است تا هر یک نقص دیگری را مرتفع نماید و خانواده به‌صورت منسجم شکل ‌گیرد. بنابراین، برجستگی جامعه از رشد و تعالی فرهنگی و تمدن افراد از این خانواده و استحکام آن، نشئت می‌گیرد. همچنین، چنان‌که اعضاء خانواده‌های این جامعه به رکود و عقب‌گرد فکری و علمی دچار شوند، این جامعه در معرض نابودی و فروپاشی قرار می‌گیرد. در اسلام اهمیت زیادی به پیوند خانوادگی و احترام و اکرام پدر و مادر و تربیت فرزندان، داده شده است و به خاطر این است که جامع? بزرگ انسانی از واحدهای کوچک‌تری به نام خانواده تشکیل می‌شود؛ همان گونه که یک ساختمان بزرگ از غرفه‌ها و سپس از سنگ‌ها و آجرها و… تشکیل می‌گردد.
اهمیت نظام خانواده در اسلام از ازدواج میان زن و مرد شکل می‌گیرد و وجود پیدا می‌کند. علت اینکه ما در خطبه عقد می‌گوییم: “و علی کتاب الله و سنه نبیه” این است که این ازدواج به‌صورت یک تکلیف و به دستور خداوند متعال و سنت رسول‌الله صورت می‌گیرد و در قرآن کریم آمده است:
“وَأَنکِحُوا الْأَیَامَى مِنکُمْ وَالصَّالِحِینَ مِنْ عِبَادِکُمْ وَإِمَائِکُمْ إِن یَکُونُوا فُقَرَاء یُغْنِهِمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ” همسران بی‌شوی و مردان بی‌همسر و غلامان و کنیزان رستگار خود را به ازدواج یکدیگر درآورید. اگر تنگدست باشند، خداوند به لطف خود آنان را بی‌نیاز می‌کند و خداوند بسیاردهنده (و عطای او بر همه چیز احاطه) است و آگاه (بر حال بندگان) (نور: 32).
دیگر اینکه رسول‌الله (ص) فرموده است: “النکاح سنتی فمن رغب عن سنتی فلیس منی” یعنی: ازدواج شیوه و سنت من است هر کس از شیوه من روی بگرداند از من نیست (طباطبائی، ????، ص 147 و مجلسی، ????، ج 103، ص 220 و عاملی، 1388، ص 30).
ثانیاً تکالیف و مسئولیت‌های اعضاء خانواده که هست? اولیه آن (زن و مرد) هستند در کتاب الله و سنت وارده از رسول‌الله (ص) و به تبع آن سنت ائم? معصومین (علیهم‌السلام) وارد شده است و بر همین اساس است که امام محمدباقر (ع) در حدیثی می‌فرماید: ” اذا اراد الرجل ان یتزوح المراه فلیقل: اقررت بالمیثاق الذی اخذالله: امساک بمعروف او تسریح بالاحسان” (ابن عیاش،1379، ج 1، ص 221).
خلاص? کلام اینکه چنانچه پیش‌تر یادآوری شد و از آنجایی که تمامی مصالح و مفاسد جوامع، نشئت‌گرفته از صلاح و فساد خانواده‌هاست و اسلام به‌عنوان یک دین کامل و همه‌جانبه در نزد خدا (ان الدین عندالله الاسلام) و تأمین سعادت دنیوی و اخروی بشر می‌باشد و نیز از آنجا که بستر بنیادی سعادت انسان خانواده است، لذا خداوند متعال به نحو? شکل‌گیری خانواده و چگونگی استحکام نظام خانواده توجه تام و مخصوص دارد؛ تا حدی که پیمان ازدواج را هم‌ردیف با پیمان بندگان با خود و پیمان پیامبران قرار داده است.

مبحث دوم:
حقوق فرزندان در اسلام:
فرزندان تا قبل از ظهور اسلام و ابلاغ دستوراهای الهی آن، در وضعیت بسیار بدی به سر می‌بردند و از حقوق عادی، محروم و دستخوش اراد? پدر خویش بودند؛ بدین معنی که اگر پدران می‌خواستند آن‌ها را نگهداری می‌کردند؛ وگرنه برای رهایی از نفقه و هزینه‌های زندگی آن‌ها را می‌کشتند.
بزرگان عرب و قبایل دیگر برای رهایی از ننگ و عار، دختران خود را زنده‌به‌گور می‌کردند؛ چنان‌که قرآن کریم دربار? قبیل? بنی‌تمیم می‌گوید: “وقتی که به یکی از آنان بشارت دادند که زن او دختر زاییده است، چهره‌اش از شدت ناراحتی سیاه می‌شد؛ درحالی‌که خشم خود را فرو می‌نشاند و خود را از مردم پنهان می‌کرد، به خاطر خبر بدی که به او داده بودند نمی‌دانست چه کند. آیا در عین رسوایی او را نگه دارد یا زنده‌به‌گورش کند؟ چه عمل زشتی را مرتکب می‌شدند. با آمدن اسلام، این عادت زشت شدیداً ممنوع شد و تعالیم عالی اسلام عالی‌ترین نوع توجه را به فرزند اعم از دختر و پسر گسترش داد و پدران را از کشتن فرزندان خود به خاطر ترس از کمبود هزینه اکیداً منع کرد؛‌ چنان‌که قرآن کریم می‌فرماید:
” لا تقتلوا اولادکم خشیه املاق نحن نزرقهم و ایاکم ان قتلهم کان خطاً کبیراً” فرزندان خود را از ترس کمی روزی نکشید؛ ما به شما و آن‌ها روزی می‌دهیم، زیرا قتل آن‌ها اشتباه و گناه بزرگی است (اسراء: 31).
پیغمبر اسلام (ص) نیز فرمود: ” لیس منا من لم و لم یو
قر کبیرنا” یعنی: از ما نیست کسی که به خردسالان رحم نکند و به سالخوردگان احترام نگذارد (ابی‌فراس، 1369، ج1، ص105).
برای تمام فرزندان (اعم از دختر و پسر) تعالیم اسلام، حقوق و مزایایی تعیین کرده است و عمل قتل و بی‌رحمی نسبت به کودکان و بی‌اعتنایی به شخصیت و ارزش آن‌ها را برای همیشه ممنوع ساخته است. رسول گرامی اسلام (ص) دربار? فرزندان به اولیاء می‌فرماید: “به فرزندان خود محبت کنید، به آن‌ها ترحم نمایید وقتی که به آن‌ها وعده دادید، به وعد? خود وفا نمائید؛ زیرا آن‌ها جز اینکه شما را رازق می‌بینند تصور دیگری ندارند” (عاملی، 1388، ج 5، ص 126).
بنابراین می‌بینیم که حقوق فرزندان بر والدین یکی از مهم‌ترین مباحث حقوق انسانی است و اگر فرزندان از مراقبت و حقوق ویژه‌ای برخوردار نباشند، نمی‌توانند در سای? این حقوق، از صحت و سلامتی روحی و روانی و معنوی بهره‌مند و حضوری مفید و کارساز در اجتماع داشته باشند. به همین جهت دین مبین اسلام از همان ابتدای لقاح نطفه وظایف سنگینی را بر عهده پدر و مادر و در ادامه بر عهده حکومت گذاشته است تا انسانی سالم و مفید و اثر بخش تحویل اجتماع گردد.

بخش دوم :
حقوق فرزندان قبل از تولد:
حفاظت از جنین: “الجنین، ج آجنه و اجنن: المستور من کل شیء و جناالجنین فیا الرحم” (معلوف، ????، ص 102)
وجه تسمی? جنین آن است که مدتی در رحم از نظرها مخفی می‌باشد. موجودی هست زنده، بسیار حساس، آسیب‌پذیری او هنگامی بیشتر می‌شود که علائم بارداری به‌انداز?‌کافی واضح و روشن نشده است. پس کسانی که فرزندانی سالم و شاداب می‌خواهند باید در مورد جنین خویش مراقبت‌های لازم را بنمایند. خداوند منان می‌فرماید: “فَجَعَلْنَاهُ فِی قَرَارٍ مَّکِینٍ إِلَى قَدَرٍ مَّعْلُومٍ فَقَدَرْنَا فَنِعْمَ الْقَادِرُونَ” نطفه را تا مدتی معین در قرارگاهی استوار قرار دادیم و تقدیر مدت و سرنوشت آن را معلوم کردیم که نیکو مقدری باشد (مرسلات:‌21 تا 23).
مرحل? حساس بعد از انعقاد نطفه، مواظبت و مراقبت کامل از جنین است که با قدرت قادر متعال در رحم قرار گرفته است. حفاظت از جنین از حقوق مهم فرزندان بر والدین است. شرع مقدس اسلام هم برای حفاظت از جنین وظایفی را برای والدین مقرر داشته که اولین وظیفه و مسئولیت که متوجه والدین است حفاظت از جان جنین می‌باشد و در این امر اسلام تا به آن حد پیش رفته که حتی جلوگیری از انعقاد نطفه را تحت شرایطی در صورت‌هایی قدغن نموده است.
چنان‌که شهید اول در لمعه می‌فرماید: “ریختن منی در بیرون فرج زن آزاد بدون شرط‌کردن آن جایز نیست و هرگاه مرد چنین کند بر او واجب است ده دینار دی? نطفه را به زن بدهد” (شهید اول، ????، ج 2، ص 38).
در سال 1798 توماس مالتوس، اقتصاددان مشهور، پیش‌بینی کرد که جمعیت جهان روزی به مرز انفجار خواهد رسید و از حد منابع غذایی زمین پیشی خواهد گرفت. به حساب مالتوس جمعیت جهان که در سال 1750 دو میلیارد و نیم بود در سال 2000 از مرز 6 میلیارد نفر خواهد گذشت. مالتوس عقیده داشت که منابع غذایی جهان محدود و میزان آن در حد ثابتی است و باید انسان خود را با آن سازگار نماید. به دنبال این پیش‌بینی، ماده‌پرستان و استعمارگران از ترس فقر، شعار “فرزند کمتر، زندگی بهتر” را سر دادند؛ غافل از اینکه رزق و روزی خداوند، بیکران است (بی‌آزار شیرازی، ????، ج 3، ص 98). به دنبال این نظریه بود که سقط جنین باب شد و والدین بعضاً به علت ترس از تأمین روزی فرزندان خود مبادرت به سقط جنین می‌کردند؛ غافل از آنکه عمل آن‌ها مجرمانه و موجب دیه است.
امام خمینی (ره) در تحریرالوسیله می‌فرمایند: “سقط جنین که روح در آن جریان یافته، دیه کامل و یا جنینی که گوشت روی آن پوشانده و خلقتش از نظر جسمی تمام شده باشد، دیه کامل و به همین ترتیب مضغه و علقه و مراحل دیگر دیه تعیین شده است. چنانچه زن، خود سقط جنین کند، باید دی? آن را بپردازد و هیچ بهره‌ای از آن ندارد.” (امام خمینی، ????، ج 4، ص 429). چگونه انسان‌ها اقدام به این عمل زشت می‌نمایند (سقط جنین) به خاطر ترس از فقر و روزی فرزند؛ درحالی‌که خداوند، تضمین روزی تمام جنبندگان را نموده است.
“وَمَا مِن دَآبَّهٍ فِی الأَرْضِ إِلاَّ عَلَى اللّهِ رِزْقُهَا” جنبنده‌ای نیست بر روی زمین مگر اینکه روزی آن با خداست (هود: 6).
اگر یک فرد عادی درحالی‌که وضع مادیش خوب باشد ضمانت فردی را در کاری بنماید، او با اطمینان اقدام به آن کار می‌کند؛ درحالی‌که خداوند تضمین روزی را نموده؛ ولی این انسان به‌واسط? نشناختن دقیق خدا و جهلش اقدام به سقط جنین می‌کند.
“خونبهای طفل در شکم، خونبهای نطفه هنگامی که در رحم استقرار یابد، بیست دینار است و صرف القاء نطفه در رحم کافی است و اگر کسی سبب شود که جماع‌کننده نطف? خود را در بیرون فرج زن بریزد، ده دینار بر او لازم است. خونبهای علقه، چهل دینار است و در مضغه شصت دینار و در استخوان که آغاز آفرینش جنین است از مضغه، هشتاد دینار و در کودک تمام‌الخلقه پیش از دمیدن روح در او صد دینار است، خواه جنینِ سقط‌شده پسر باشد، خواه دختر” (فیض، ????، ج 2، ص 310).
از قرائن ذکرشده به خوبی در می‌یابیم که از مهم‌ترین وظائف والدین نسبت به فرزند قبل از تولد حفظ جنین و جلوگیری از سقط آن می‌باشد. “خوشبختانه اخیراً دانشمندان با طرق علمی، خلاف گفت? مالتوس و ماده‌پرستان را به اثبات رسانده‌اند؛ مثلاً کارشناسان هلندی با کشاورزی علمی، مسئل? فزونی جمعیت را حل کرده و از زمین‌های قابل‌کشت حداکثر بهره‌ب
رداری را به عمل آورده‌اند. اگر شیو? هلندی‌ها در سایر مناطق زمین به کار گرفته شود، میزان تولید مواد غذایی را می‌توان تا ده‌برابر میزان فعلی افزایش داد و برای حدود سی میلیارد نفر غذا تهیه کرد” (بی‌آزار شیرازی، 1377، ج3، ص 98).
علاوه‌براینکه والدین باید مراقبت ویژه‌ای را در جهت حفظ جان جنین نمایند که در صورت عدم رعایت این حق کودک و سقوط عمدی جنین، مجازات‌های لازم متوجه آن‌ها خواهد شد. موضوع دیگر در این مرحله مواظبت از جسم کودک می‌باشد. کودکی که قرار است در آینده از حق حیات برخوردار باشد حق اوست که طبیعی و سالم به دنیا بیاید. در بررسی این گفتار علاوه‌بر آنچه تاکنون در مورد نقش وراثت و نکاح صحیح و شرعی یادآور شدیم که همه‌وهمه در به‌وجودآمدن یک فرزند سالم و بدون عیب و نقص دخیل هستند و حتی در روایات اسلامی زمان و مکان نزدیکی و جماع زن و مرد در صحت و سلامتی چنین مؤثر می‌باشد، چند نکته را مورد توجه قرار می‌دهیم:
توصیه‌های بهداشتی در دور? بارداری (تغذی? مادر):
بر زن باردار رعایت دستورات بهداشتی لازم است و جهت حفظ سلامتی خود و جنین خود پیروی از این دستورات، ضروری است. بدون شک تمام عناصر زندگی جنین از مادر او نشئت می‌گیرد؛ زیراکه جنین به طور مستقیم توسط ری? خود نفس نمی‌کشد؛ بلکه توسط مادرش به مقدار مورد نیاز، اکسیژن دریافت می‌کند. همچنین توسط جفت، غذا و خون را از مادرش تأمین می‌کند و نیز فضولات خود را به‌صورت کربن توسط مادرش دفع می‌کند. پیامبر اکرم (ص) می‌فرماید:
“اطعموا حبالاکم اللبان فان الصبی اذا غذی فی بطن امه باللبان اشتد عقله فان کان ذکراً کان شجاعاً” یعنی: به زنان باردارتان شیر بدهید؛ چراکه اگر جنین در شکم مادرش از شیر، تغذیه نمود، عقل او نیرومند و اگر پسر باشد، شجاع و دلیر خواهد شد. در برخی از روایات نیز به خوردن شیر ترغیب شده است؛ دلیل آن این است که زن باردار، فرزند خوشِ بورِ زیبا به دنیا خواهد آورد (عاملی،1388، ج 7، ص 136).
در قرآن کریم آمده است که خداوند متعال به حضرت مریم دستور داد به هنگام بارداری رطب تازه بخورد: “وَهُزِّی إِلَیْکِ بِجِذْعِ النَّخْلَهِ تُسَاقِطْ عَلَیْکِ رُطَبًا جَنِیًّا” ای مریم شاخ? درخت خرما را حرکت ده تا از آن برای تو رطب تازه فرو ریزد و روزی خود تناول کن (مریم: 25).
بچه از مادر تغذیه می‌کند و تمام مواردی را که در ساختمان خود لازم دارد از مادر می‌گیرد. به ‌همین جهت سلامت و مرض، پاکی و ناپاکی، مستی و مسمومیت مادر در جنین اثر مستقیم دارد. در ماه مبارک رمضان زمانی که زن باردار (حامله بر حیات جنین خود) می‌ترسد، بر او جایز است که افطار کند (بهبهانی، 1340 ، ص 118).
توجه به پاکی معنوی و حلیت غذای پدر و مادر:
نکت? دومی که در بحث مراقبت و مواظبت از جسم جنین باید مورد توجه قرار گیرد، علاوه بر سلامت و نوع غذای مادر، توجه به پاکی معنوی و حلیت غذای مادر و پدر می‌باشد. پدر در مرحل? انعقاد نطفه و مادر در دوران حمل که بچه کاملاً تحت تأثیر مادر است کلی? تحولات خوب و بد مادر در طفل اثر می‌گذارد و بچه مطابق آن ساخته ‌می‌شود.
یکی از پزشکان عالی‌مقام اروپا، آمار جامعی از نطفه‌هایی که در اول سال مسیحی منعقد می‌شود برداشته و منتشر کرده‌است. ایشان برآنند که به‌طورکلی هشتاد درصد اشخاصِ ناقص‌الخلقه و معلول، محصول شب اول ژانویه می‌باشند. زیرا در این شب، مسیحیان، عید بزرگ دارند و به عیش و نوش پرداخته و غالباً به قدری مشروبات و مایعا

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   پایان نامه با واژه های کلیدیاشتراک دانش، حقوق و دستمزد، صاحبان سهام، سازمان دانش

Leave a Reply